Bu baþlýkla ilgili fikir belirten ve tartýþmayý izleyen arkadaþlardan öncelikle bazý konularda bilgilerini tazelemelerini ve tamamlamalarýný rica edeceðim. Ben kýsa özet vereyim, araþtýrmayý sizler tamamlayýn.
22 Þub 2007 Per 16:02 tarihinde, Mehmet Selim Ýmre þunlarý yazmýþtý: > bildiðim kadarýyla açýk kaynak kodlu iþletim sistemleri "paralý" - > "lisanslý" olmuyor, sadece bazý firmalar kendileri ya özel bir sürüm > geliþtiriyor yada var olan sürüme bir tür teknik destek saðlýyorlar. * Pardus bir "bedava yazýlým" deðildir, Pardus bir "özgür yazýlým"dýr. Bir yazýlýmýn "özgür" olabilmesi için saðlamasý gerekli dört özgürlüðü saðlar. (Teknik olarak Pardus bir yazýlýmlar derlemesi olduðundan bu cümle tam doðru deðil, ama araþtýrýrken Linux daðýtýmlarýnýn durumunu göreceksiniz nasýlsa) * Pardus "lisanslý" bir yazýlýmdýr, lisansý da bir "özgür yazýlým" lisansý olan GPL Genel Kamu Lisansý'dýr. Pardus geliþtirici ve kullanýcýlarýnýn hak ve sorumluluklarý bu lisans ile belirlenir, ve ayrýca FSEK (Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu) baþta olmak üzere TC yasalarýnýn tüm kurallarý uygulanýr. * Bu listede (henüz) dillendirilmemiþ olmakla birlikte "gün gelir bu Pardus'un kaynak kodlarýný kaparlar" tipi bir inanýþ tümüyle saçmadýr. Gerek GPL'in koþullarý, gerekse Pardus'ta yer alan "özgür yazýlým"larýn özgürlüklerinin kaldýrýlmasýnýn pratik açýdan imkansýz oluþu nedeniyle böyle bir þey söz konusu deðildir. > Özellikle çok PCli ve sunuculu firmalarda bu çok iþe yarýyor. Bir gün > sisteme biþi olsa arayacak adam oluyor. Üstelik Micrasoft tabanlý kurumsal > çözümlerden daha hesaplý ve þirkete özel kiþiselleþtirilebiliyor. * "Özgür yazýlým"larýn para karþýlýðý saðlanýyor olmalarý GPL'e aykýrý deðil. Hatta bu satýþý yapanýn yazýlýmýn müellifi ya da mümessili olmasý dahi gerekmiyor. Ancak "özgür yazýlým" þirketlerinin para kazanmalarý için tek yollarý yazýlým satmak deðil. En iyi örnek 4-5 milyar ABD Dolarý pazar deðerine sahip Linux þirketi Red Hat. Yazýlým satmýyorlar, Red Hat "paralý" deðil. Ama para kazanýyorlar. Ayrýca çok sayýda farklý iþ modeli de mevcut. > Mesela > gelecek linux 38 YTLmiþ.. bence gayet güzel. Hoþ ben Pardus'un en azýndan > home user için olan sürümler ücretsiz kalmalý... * Pardus projesinin taahhüdü Pardus iþletim sisteminin sürekli "özgür yazýlým" olarak kalacaðý, bunun ötesinde sürekli internetten ücretsiz saðlanabilir durumda tutulacaðý yönünde. Bu taahhüdü temelinde Pardus iþletim sistemi geliþtirme iþinin TÜBÝTAK tarafýndan "kamu yararý" içeren bir Ar-Ge faaliyeti olarak görülmesi yatýyor. Bu noktada vurgulamakta yarar var: Pardus projesi milli bütçe kaynaklarý ile deðil, TÜBÝTAK UEKAE'nin öz geliri (=diðer projelerden kazandýðý paralar) ile destekleniyor. * Ancak, doðal olarak, bu taahhüt "TÜBÝTAK, Pardus ile ilgili her türlü hizmeti ücretsiz saðlayacak" anlamýna gelmiyor. Bireysel ya da kurumsal, söz konusu hizmet "kamu yararý"ný aþýp "özel yarar" oluþturur duruma gelirse, yine doðal olarak, bunun TÜBÝTAK kaynaklarý ile (milli bütçeden ya da UEKAE öz gelirinden) karþýlanmasý anlamlý ve makul olmaktan çýkacaktýr. * TÜBÝTAK UEKAE günün birinde Pardus projesini desteklemekten vazgeçerse bu karardan Pardus kullanýcýlarýnýn etkilenmemesi önündeki için en önemli güvenci GPL lisansý, yani Pardus'un "özgür yazýlým" olmasýdýr. Projenin devamýný anlamlý ve makul bulan herhangi bir kiþi, kuruluþ, þirket, dernek, vakýf, ... o anki kodlarý alýp geliþtirmeye devam edebilecektir. Deðiþmesi gerekebilecek tek þey Pardus markasýdýr, bunun dýþýnda tüm fikri mülkiyet zaten GPL yolu ile kamuya maledilmiþtir. Ýyi araþtýrmalar -- Erkan Tekman TÜBÝTAK UEKAE Pardus Geliþtiricisi Tel: (262) 648 16 70 Faks:(262) 648 11 00 <-/ Özgürlük için... www.pardus.org.tr /->
