Dokladnie 207 lat temu - 27 kwietnia 1792 roku - zawiazano Konfederacje
Targowicka. Targowica w dziejach Rzeczypospolitej pozostanie chyba na
zawsze synonimem zdrady. Magnaci, ktorzy ja zawiazali, sprzeciwiali sie
istotnym reformom Sejmu Czteroletniego i Konstytucji 3 Maja. Reformy te
stawialy Rzeczpospolita w rzedzie nowoczesnych panstw owczesnego
swiata.
Kim byli owi skonfederowani magnaci? Byli to wielcy dygnitarze. Wymie-
nie ich w porzadku alfabetycznym :
- Franciszek Ksawery Branicki,
- biskup inflancki Jozef Kossakowski,
- Szymon Kossakowski,
- Szczesny Potocki,
- Seweryn Rzewuski.
Akt konfederacji ulozony w formie manifestu pod falszywa data 14 maja
1972 r. pietnowal wszystkie wielkie reformy Sejmu Czteroletniego. Sami
jego tworcy nie bardzo rozumieli, ze otwiera on carowej Katarzynie pole
do politycznej rozgrywki z Rzeczpospolita. Ich wyobraznia nie siegala
tak daleko. Konfederacja Targowicka byla dla Katarzyny dawno oczeki-
wanym pretekstem do zbrojnej interwencji w Polsce.
Konfederaci udali sie do Petersburga. A ze byli dygnitarzami o duzym
ciezarze politycznym, ich pojawienie sie na dworze Katarzyny Wielkiej
rozwialo jej wahania co do dalszych dzialan. Wszakze ludzie, ktorzy
pelzali przed jej tronem, zajmowali stanowiska na szczytach wladzy
Rzeczpospolitej. Poprosili o zbrojna interwencje. Nie mieli w swoich
planach przywrocenia stanu rzeczy sprzed Sejmu Czteroletniego.
Proponowali podzial Rzeczpospolitej na kilka udzielnych ksiestw, w kto-
rych kazdy z nich, za laskawa zgoda Katarzyny II, moglby sprawowac
wladze.
Wkroczenie wojsk rosyjskich w granice Rzeczpospolitej zapoczatkowalo
wojne polsko-rosyjska 1792 roku. Porazki militarne sklonily krola Stani-
slawa Augusta do przejscia na strone Targowicy. Reformy przeszly do
historii, a drugi rozbior Polski stal sie faktem.
Malgorzata
