HANA DAMÉ NGON LAMIËT SEULAÉN NIBAK MEUNANG.
MEUNJO DJI-TEU’OH TJARA DUMPEUË KEUMAH DJIPEULAKU, PEUE KEUH
WATÈË GEUTANJOË TEUNGOH TEUGA, PEUËLOM WATÉË GEUTANJOË
LEUMOH. SABABNJAN : PEUNGALAMAN AWAI LEUBÈH RAJA NIBAK
ALAT PRANG NJANG BAK GEUTANJOË.
Atjèh nakeuh saboh nangroë dan saboh bansa njang that melaén nibak bansa
njang laén (unique) ateuëh rhung dônja. Meulaén dalam hai adat reusam, budaja,
meulaén dalam hai diplomasi, ahklaq dan watak (character), peue lom ngon
Indônèsia-Djawa, lagèë ka gop kheun: “The Achenese have a unique character: The
more you fight them, the more they will fight you back “. Holland did not have
any luck in Acheh, nor did the Japanese. The same fate will happen to the
Javannese”.
Njoë nakeuëh salah saboh seubab bansa njan ka leubèh kha, teuga dan ka
meusaboh deungon meuneumat njang kong lagèëna di mijup Islam, bahpih meu-asai
nibak meu-laén-laén bansa, meulaén-laén rupa dan warna kulét, teutapi kadjeuët
keu saboh darah, saboh haté dan saboh tjita-tjita 'hudép meurdéhka maté mulia'.
Dan meunjoë pih njoë makna Atjèh (Arab, Tjina, Èrupa, Hindia). Bagi ureuëng
Gudjarat (Hindia Barat) njang teuka bak watèë neudjak peuturi Islam u Atjèh han
rôh lidah neuh bak neukheun Atjèh, teutapi neu kheun “Accha” (njang meumakna
djroh, tjidaih atawa beutôi).
Meunjoë tangiëng dali peudjadjah Indônèsia-Djawa uroë njoë ka dji ngui makna
“Atjèh” ( Asal, tahu tjara, ènak, hidup), makna njang dji ngui njoë nakeuh
untôk meukeusud keu keupeunténgan pôliték sabé-sabé bansa droë djih, dan
ureuëng-ureuëng Atjèh njang ka djeuët keu lamiët Djawa uroë njoë.
Lagèë istilah-istilah njang ka dji-ngui dalam operasi meulitèdjih untôk
dji-poh bansa Atjèh deungon istilah phôn that masa 'DOM' sampoë na istilah
'Opersi Cinta Menasah' dan keuseneulheuh 'Operasi Kemanusiaan' njang dji-peugah
untôk peuseulamat rakjat Atjèh nibak GAM.
Meunjoë ta kalon peuë njang ka meuhasé dji-peulaku ukeue bansa Atjèh baroë
djéh, dan njang teugoh dji ajôn dji-peuteungeut ladôm ureuëng Atjèh uroë njoë,
maka djeuët keu hana meu-iseuk makna njan keu geutanjoë dan njoë kon peukara
njang hana mungkén sabab Djawa njan kalheuh dji-meu-gurèë bak tuan peunasihat
djih Snouck Hurgronje peundjadjah kaphé Beulanda njan.
Supaja beudjeuët keu djaga geutanjoë nibak teungeut dan beu-ta turi musôh
éndatu teuh njang handjeuët ta teuwoë, hana laén njang djeuët ta kheun keu
Djawa njan dalam arti pôliték nakeuh sibagoë: (national enemy) bansa Atjèh
nibak djameun kon (masa Sumo Widikdjo) sampoë trôh àn uroë njoë masa si bibik
Sukarno.
'Tjara' njang dji bôh makna lé Indônèsia-Djawa njan, nakeuh “tjara”
dji-peu-taklôk ureuëng Atjèh, tjara dji-peuleumôh seumangat ureuëng Atjèh,
tjara dji-peu-hina, dji- peu-gasiën, dji-peu-gadoïh ingat, sampoë `an tjara
dji-peu-pungoë bansa Atjèh njan keudroë.
Meunjoë geutanjoë ka pungo, pèng njang na lam kéh ka keumah dji tjok lé djih,
hudép geutanjoë uroë njoë ka dji-atô lé djih, na pusaka kata juë djaga bak
djih, hana teu-ingat teuh lé keu hudép singoh.
'Tjara' Djawa peulaku bak djipoh bansa Atjèh phôn ngon 'MADU', meunjoë han
keumah baroë djingui 'TUBA', Alhamdulillah bansa Atjèh uroë njoë hana keumah lé
dji poh ngon madu ka pajah langsông ngon tuba, dan bèk kareuna joë teuh keu
'tuba- djih' geutanjoë ka pajah ta-tém dan ta-deungo peu njang djih peuteuntèë.
Hudép bansa Atjèh uroë njoë dan singoh nakeuh bansa Atjèh keudroë njang akan
peuteuntèë deungon “HAREUTA DAN KUASA TEUH”.
Hudép njang ka teuntèë lagèë hudép ureuëng awai (éndatu teuh). Ka sép sjarat
bak neu meuhudép sampoë geu teu`oh pakiban geumaté njang djroh. Hudép éndatu
teuh awai kon keudroë neuh, tapi keu aneuk tjutjoë neuh singoh.
Kon lagèë hudép ureuëng Atjèh thôn 1945 njang ka dji-peulaku peutamong Atjèh
di mijuëb Djawa, hana hak djih, njan buët hana legal djidjak peugot deungon ka
meulangga ngon hukôm nanggroë Atjèh dan ngon hukôm Internasional. Uléh Djawa
dan Ka keumah djipeugot atra njan sabab ureuëng Atjèh teugeuët ban saboh
nanggroë bak watèë njan.
Njoë uroë njoë geutanjoë ka djaga keulai, ka ta teusoë droë teuh keulai lom,
ka ta teupeuë hukôm droë teuh dan hukôm internasional, ka ta teupeuë hak droë
teuh. Watèë njoë barô ta teupeuë peue salah, tapi thôn 45 ureuëng Atjèh kabéh
teugeuët bandum, sabab bak thôn 45 ureuëng Atjèh teungoh meuseunoh-seunoh mita
pangkat bak Djawa, djeuët keu gubernur Djawa, djeuët keu djeundral major Djawa
dan laén-laén lom.
Ureuëng-ureuëng Atjèh bak thôn 45 njan hana geuteupeuë juëm droë geuh, hana
geuteupeuë hukôm nanggroë droë, hana meuphôm seudjarah droë, hana geuteupeu
peuë njang peunténg keu keupeuntengan nasional droë, ka keumah geudjôk nanggroë
meutuwah njan keu musôh éndatu.
Dan bèk hana ta sangka uroë njoë akan djipeutaba leubèh nibak djameuën Hasan
Saleh, kon meutingkat meuntri, meunjoë peureulèë presiden Indonesia-Djawa kali
njoë dji bôh ureuëng Atjèh lagèë ka dji pura-pura peutaba keu Surya Palôh,
njoëkeuh 'tjara' Djawa djipeugadoh ingat ureuëng Atjèh keu peukara
peu-meurdéhka droë.
Al-Qur'an dan seudjarah ka meutuléh han geubi peutjaja keu djandji kaphé
peulom djandji peudjdjah Indônèsia-Djawa, sabab 'peutaba dan djandji meusulét'
sipai Djawa njan kadjeuët keu makanan si-uroë-uroë keu bansa Atjèh mulai
djameun kon.
Beu-ta jakin peu mantong djandji musõh, leubèh-leubèh lom sipai Djawa kon meu
99% hana beutôi, teutapi ban 100% sulét dan khianat, peukeuh dalam watèë prang
atawa watèë meurundéng.
Bèk na nibak geutanjoë njang mantong kira mungkén na 1% peu njang
dji-meu-djandji lé Djawa njan beutôi, sabab njan bak biasadjih ta peu-beuna na
1% njoë, njankeuh njan njang akan peutjaruëh dan peuramah geutanjoë singoh.
Meuneumat geutanjoë njang djroh dan patôt ta seutoët nakeuh meuneumat éndatu-
teuh awai lagèë ka neu-peurintah uléh Wali Neugara dan Peumimpin Neugara Atjèh
uroë njoë sibagoë peumimpin bandum bansa Atjèh untôk peulét peundjadjah bèk na
lé meulikak-likak di bumoë Atjèh, Lagèë éndatu-teuh peutrok Beulanda.
Sabab njan Beulanda dji teusoë ngon soë dji-meuprang, maka dji turi soë bansa
Atjèh uroë njoë. Lagèë njang ka dji tuléh dalam buku: DE ATJÈH ORLOOG “Javanese
are not match for Achenese in the battle”( bansa Jawa njan kon lawan bansa
Atjèh dalam mideuën prang).
---------------------------------
Lelah menerima spam? Surat Yahoo! mempunyai perlindungan terbaik terhadap spam.
http://id.mail.yahoo.com/
