"Tugaih dan keuwadjiban parte lokal. Njang keuphon, meu-amai deungon Pancasila
dan Undang-Undang Dasar Negara kolonial; keudua, patôh bak atôran hukôm2 laén,
lagèë peuraturan peumeurintah atawa keuputôsan presiden; dan keulhèë, peukong
Negara Kesatuan Republik Indonesia. Njoëkeuh keuwadjiban pokok anggèëta2 parté
lokal euntreuk watèë ka teupiléh. Peukara njang meusangkôt ngon Atjèh, njan
djeuët keu lumbôi dua.
http://www.youtube.com/watch?v=O36My5T8Kkw ( 1 )
http://www.youtube.com/watch?v=sGPh_qsoNDw ( 2 )
==============================================
Lagèë ka geutanjoë teupeuë, bahwa TUDJUAN nibak parté lokal njan seubotôidijih
untuk djak piléh anggèëta DPRD I ngon tingkat II, djak usui tjalon Gubernur,
bupati atawa walikuta. Njan hana meubida, dari hak DPRD jôh goh lahé UUPA.
Seudangkan njang tjok peunutôh mandum nakeuh Jakarta, njang dalam hai njoë peuë
njang dikheun parté nasional, lagèë PAN, GOLKAR, P3 leubèh rajek kuasa, saweuëb
awaknjan na waki droëdjih di Jakarta. Djadi keunelheuëh, di parté lokal njan
pajah keuridja sama ngon parté nasional watèë awaknjan peurelèë peusampoë
usulandjih dan peugot peungarôh politék di tingkat Pusat. Djadi peuë tjit makna
parté lokal di Atjèh?
Njang KEUDUA, anggèta2 dewan dari parté lokal, meunurôt UUPA hana wewenang
sapeuë keutjuali na hak untôk teumanjong (interplasi) , hak untôk bri peundapat
(konsultasi) dan na hak untuk usui dalam saboh2 peukara. Awaknjan hana hak
untuk peugot saboh undang2 untuk Atjèh, tjuma nan mantong anggèëta legislatif/
tapi hana djibri hak legal meubatjut.
Njang KEULHÈË, parté lokal njan kon saboh hai barô keu Indon. Dalam pemilu thôn
1955 ka na meuplôh-plôh parté lokal di Indonesia, njang fungsi djih leubèh
kureuëng saban tjit lagèë parté2 lokal njang na dan akan lahé di Atjèh. Djadi
peuë tjit njang ka gabuëk that? Njang na tjit habéh teunaga, gadoh akai dan
meupaké saré keudroë-droë, bak meuseunoh peungarôh rakjat.
Dalam padum2 boh pasai lam UU Pemeurintah Kolonial di Atjeh (UUPA), ka
meuseubôt, antara laen: Asas parte politik lokal handjeuët meuteuntang deungan
Pancasila dan Undang-Undang Dasar RI. Artidjih, hana meusaboh parté lokal njang
keumah bôh narit "referendum', peuë lom djak meutjeukot peukara "meurdéhka"
dalam program awaknjan.
Lheuhnjan peureulèë ta teupeuë tjit tugaih dan keuwadjiban parté lokal.
Njang keuphôn, meu-amai deungon Pancasila dan Undang-Undang Dasar Negara
kolonial; keudua, patôh bak atôran hukôm2 laén, lagèë peuratôran peumeurintah
atawa keuputôsan presiden; dan keulhèë, peukong Negara Kesatuan Republik
Indonesia. Njoëkeuh keuwadjiban pokok anggèëta2 parté lokal euntreuk watèë ka
teupiléh. Peukara njang meusangkôt ngon Atjèh, njan djeuët keu lumbôi dua. Njoë
pajah pham beugot that!
Di sampéng nibaknjan, hak eksekutif ngon legislative Atjèh njang teuseubôt bak
Pasai 8 UUPA, meutuléh bahwa Peumerintah Kolonial na hak untuk peudjak buët
karap dalam bandum peukara dan urusan masjarakat, teumasôk dalam suai agama.
Djadi peuë njang dipeugah ta peurintah-keudroë (self government), hana saboh
garéh njang teugaih di sinan, dan deuh meudjampu lawok deungon kuasa Jakarta.
Meunantjit na peukara2 njang djeuët djipeuputôih uléh Jakarta keudroë, séb dji
"konsultasi" deungon Peumerintah Atjeh mantong. Pada hai arti "konsultasi" njan
le that matjam, njang djeuët ta bôh maknadjih meubagoë. Dan njang leubèh paloë
lom, arti "konsultasi" njoë djipeuteuntèë uléh Peuraturan Presiden (PP).
Djinoë, watèë ka tapham peuë makna parté lokalnjan, peuë djeuët ta peugot le
geutanjoë njang mantong seutia keu perdjuangan Atjeh Merdehka? Bagi geutanjoë,
peumilu lokal thon 2009 saban tjit deungon harapan2 njang ka ta deungo dalam
pemilihan di Atjeh thôn u likot, bak watee djipiléh gubernur, bupati dan
walikuta seureuta waki2 njan bandum. Njang di sinan, njang na meugantoë tjuma
ureuëng2djih mantong, seudangkan sistem djih teutap saban dan hana meubida.
Uléh sabab njan, kamoë lakèë bak bandum bansa kamoë di nanggroë supaja bèk djak
peurôh droë / bak buët njang hana meupeuë-sapeuë njan. Njang peureulèë
geutanjoë piké djinoë nakeuh pakiban tjara tapeusaboh droë-teuh untôk
tapeukeumaih saboh keukuatan untôk tapeupisah droë teuh deungon Kolonial
Indonesia, jôhgoh lom bumoë Atjéhnjan djiplah, dan djibagi-bagi dalam padum2
boh propinsi uléh RI dan antèk2djih di Atjèh. Meukon meunan, masa ukeuë aneuk
tjutjo geutanjoë akan djirasa akibat dari buët dan tindakan geutanjoë uroë
njoë.
Wabillahit taufiq wal hidajah wassalamualaikum warahmatullah wabarakatuh
