Assalamu'alaikum,
Manolah Mamak-mamak, Angku-angku sarato Dunsanak di baleroang nangko.
Alah salasai pulo pidato sirieh dan dilewakan dalam babarapo posting sacaro interaktif. Bagi dunsanak nan indak dapek mengikutinyo sacaro lengkap, barikuik ko ambo sampai sacaro lengkap kahadapan Mamak-mamak, Angku-angku, dunsanak kasadonyo. Hasil Editing nangko alah di pareso dek Sutan Rangkayo Basa dan alah diamini pulo dek Sutan Bandaro. Saran dan kritik dari dunsanak kasadonyo tantu sangaik di arok-an untuak panyampurnaan pasambahan nangko. Kapado pihak karajo nan bapokok di HP RantauNet, kok lai talatak di alua jo patuik, mohon dimuat di HP. Labiah kurangnyo ambo minta maaf.
 
Wassalam,
Damrus Lukman Pakieh Sutan
Jalan Jambu Air II No. 1 Harapan Baru
Bekasi Barat, Bekasi 17133
Telp.  : 62-021-88950681
HP     : 0818480450
E-mail : [EMAIL PROTECTED] 

PIDATO SIRIEH

SIPANGKA, Pakiah Sutan ( Koto, Muaro Paneh, Solok) dari Bekasi :

Manolah Sutan Rangkayo Basa,
Manolah Sutan/Datuak .................., sambah tibo pado Sutan/Datuak.
Sunggauhpun Sutan/Datuak surang nan basabuikkan namo, baimbaukan gala.
Wujuiknyo kapado sagalo nan hadir di tangah majelis nangko.
Sambah sujuik sambah tasimpuah, sa arek bungka nan piawai.
Naraco luruih main daun, indak basibak jo basisie, indak bahinggo jo babateh.
Sambah di ilie dimudiakkan, salam di kiri di kanankan.
Pambasoi alek jo jamu, panapati alua jo patuik.
Sambah tajelo di nan rapek, rundiang tatabuah ka nan banyak.
Niniek-mamak para pangulu, nan gadang basa batuah.
Cadiak pandai cadokio, nan mudo arih budiman.
Bundo Kanduang samo di dalam, salam di Sutan di timpokan.
Limbak nan dari pado itu, dari pihak sipangka alek.
Karajo nan bapokok, karakok nan bajunjuang.
Jikok ado kato sapatah rundiang sabuah, iyo ka tabik dari badan diri ambo.
Sungguah ka tabik di badan diri ambo, ibaraik bajalan lai jo panungkek.
Balaie lai jo pandayuang, langkok jo nangkodo juru mudi.
Sutan, Adaik kan duo salanggano, cancang kan duo salandasan.
Puntiang talatak di hulu, di bawah kiliran taji.
Asa rundiang kato dahulu, tigo limbago nan tajadi.
Partamo sambah-manyambah, kaduo baso jo basi, katigo siriah jo pinang.
Sambah manyambah dalam adaik, tali batali dalam undang.
Tasabuik bamuluik manih, tapakai baso jo basi.
Sarato ereang dengan gendeang, muluik manih pangarang baso.
Budi baiek tali pikatan, banamo adat sopan santun.
Loroang kapado siriah pinang, tumah lah Sutan caliak sutan pandangi.
Lah basugiro si Rajo Janang maanta carano ka tangah alek.
Ramo-ramo tabang malayang, malayang ka koto tangah, banyaknyo ampek puluah ampek.
Endah carano bukan kapalang, talatak di tangah-tangah, di lingkuang urang nan rapek.
Carano banamo carano basa, baukie bamego-mego.
Batatah bak pucuak rabuang, buatan Sariak Sungaipua
Batirai ba antiang-antiang, ba aleh kusap kain ramin
panuah barisi kalangkapan, kaganti baso jo basi.
Loroang kapado siriahnyo, siriah nan kuniang merah janggi.
Siriah tajali tampuak udang, dimakan salai manih.
Buahnyo jarang basuo, batang diambiek ka tinaman.
Satahun dalam gulungan, usah ka busuak layuapun tido.
Limbak kapado pinangnyo, pinang baruntuak jo baruntun.
Bak dasun dibalah duo, bak bawang dibalah ampek.
Batangnyo tinggi linggayuran, satahun tupai mamanjek. balun lai sampai ka puncaknyo.
Tingginyo jambo-jamboan, buahnyo jangkau-jangkauan.
Jatuah ka bawah jadi ambun, banamo si Ambun Suri.
Loroang kapado gambianyo, kaba barito kami danga.
Buatan puti sarilamak, sapipia jatuah ka siriah.
Mambayang sampai ka muko, lamaknyo tingga di rangkungan.
Sarinyo naiak ka paroman, sirahnyo nampak di bibia.
Sadahnyo langkitang gadang, di basuah jo aie ambun.
Bacampua jo pati santan, diambuih jo lingka cino.
Dikipeh jo ambi-ambi, putiah nan bagai banak balam.
Dipalik jo jari manih, bakisa ka jari tangah, mambayang ka tapak tangan.
Timbakaunyo aluih bak randau batang padi, diracik rang Piobang.
Di Ranah Luak Limo Puluah, ma ampai si cinto buliah.
Nan buliah sa kandak hati, bapantang masiek di paneh, masiak satangkai aie bungo.
Nan sakarang iko kini, pintak jo pinto si pangka alek.
Siriah sahalai mintak dicabiak, pinang sabuah mintak digatok.
Cabiaklah siriah gatoklah pinang, gilianglah rokok paneman tangan.
Sakitu sambah bakeh Sutan.

SIALEK, Sutan Rangkayo Basa (Sikumbang, Banuhampu - Kiktinggi) di Duri : Alah sampai di Tuan Pakieh Sutan.

PAKIEH SUTAN : Sakiro alah

ST. RKY BASA : Kabakeh Tuan Pakieh Sutan juo sambah,

PAKIEH SUTAN : Manitahlah Sutan Rangkayo Basa.

ST. RKY BASA: Tapi mahagak sambah jo titah - taratik jo mujilih - lelo jo tampan - adab jo sopan - randah nan dianjuang tinggi - ketek nan diamba gadang, jo Assalamu'alaikum rundiangan disabuik lalu kabakeh Tuan Pakieh Sutan ditumpak silang nan bapangka karakok nan bajunjuang.

PAKIEH SUTAN : Kapado Allah.

ST. RKY BASA : Karanolah lalu buah panitahan Tuan Pakieh Sutan nan taulaknyolah kabakeh kami ditumpak sialek urang nan pai satampuah pulang nan sabondong suruik. Disimakkan buah panitahan Tuan Pakieh Sutan ruponyo limbago gayuang tantu manghandaki sambuik - kato manghandaki jawab.

Baa mahagak digayuang nan kamanyambuik - dikato nan kamanjawab buah panitahan Tuan Pakieh Sutan nantun; dek karano kami ditumpak nan sakaji alek nan basamo lai surang jo baduo, kok baduo lai batigo pulo, kok ambo tariak daulu bajalan nak baiyo-bakato nak bamolah, mancari digayuang nan kamanyambuik-dikato nan kamanjawab buah panitahan Tuan Pakieh Sutan, kok mananti Tuan Pakieh Sutan jo panitahan, lai koh didalam Tuan Pakieh Sutan janyo ambo. Ikolah bana nan dilalukan kabakeh Tuan Pakieh Sutan ditumpak silang nan bapangka karajo nan bapokok, pulang sambah kabakeh Tuan Pakieh Sutan.

PAKIEH SUTAN : Alah banamo sampai dek Sutan Rangkayo Basa

ST. RKY BASA : Alah

PAKIEH SUTAN : Manolah Sutan Rangkayo Basa !

ST. RKY BASA : Manitahlah.

PAKIEH SUTAN : Lah tibo titah dari Sutan, kato bajawab gayuang basambuik, dari pihak alek nan satampuah pulang sabondoang suruik, iyo ka datang dari Sutan Rangkayo Basa.

Salimbak pintak jo pinto karakok nan bajunjuang, karajo nan bapokok. Tibo dek diri Sutan, satitiak nak di lawikkan, sakapa nak di gunuangkan. Nak mambao kato baiyo jalan bamolah, mancari bulek nan sagoloang, picak nan salayang. Asa pintak lai ka bulieh, kandak lai ka balaku, lamo jo lambek kami nanti. Pulang maklum pado Sutan.

St. Rky Basa : Indak diulang buah kabanaran Tuan Pakieh Sutan lalunyo indak diulang; karano tapakaikan bana dek Tuan Pakieh Sutan sipaik Pangulu nan ba alam leba - ba padang lapang, mah kandak ambo capek babari kok pintak capek bapalakukan. Baa dek karano kandak buliah pintak balaku, lai dengan insya Allah bapaiyokan dek kami nan sakaji alek nan basamo, sakian sambah

Pakieh Sutan : Dek karano kabapaiyokan, insya Allah bananti.

ST. RKY BASA : Manolah Mamak Bandaro !

Sutan Bandaro :(Simabua, Banuhampu-Kiktinggi di Bogor)

Manitahlah Sutan Rangkayo Basa !

ST. RKY BASA : Aratinyolah nan kadibanakan kabakeh kito si alek nan basamo, urang nan pai sabondong dipulang nan kasatampuah, dek karano lah lalu buah panitahan Tuan Pakieh Sutan disilang nan bapangka karajo nan bapokok. Disimakkan buah panitahan Tuan Pakieh Sutan, jikalau gayuang tantu manghandaki sambuik - kato manghandaki jawab. Baa mahagak digayuang nan kamanyambuik dikato nan kamanjawab buah panitahan silang nan bapangka karajo nan bapokok nantun, dek karano kito si alek nan basamo lai surang jo baduo, kok baduo lai batigo pulo; kok di ma katarabiknyo nan bak padi - tumbuahnyo nan bak bijo, ikolah duduak nan ka ambo paiyokan - tagak nan ka ambo pamolahkan kabakeh kito nan basamo, sakian sambah bakeh Mamak.

Sutan Bandaro : Maano St Rangkayo Basa. Lai kabanaran sajo dikumbalikan kapado sutan.

Sapanjang parmintaan silang nan bapangka karajo nan bapokok, alah talatak disandi gadang, alah tapahek ditiang panjang, bana tibo ditampatnyo. Tapi sungguahpun baitu bana, elok kato jo mupakat buruak kato diluanyo kok hambo bao kato sutan jo mupakat kapado kami nan duo - tigo subalah kumari, mananti sutan jo kabanaran laikoh banamo dalam adaik, kabanaran dikumbalikan kapado sutan.


Rangkayo Basa : Insya Allah baolah bamolah Mamak Bandaro.


St Bandaro (sasudah bamupakat jo nan duduak salingakaran) : Sutan Rangkayo Basa, dikumbalikan kabanaran kapado sutan, diateh hari nan cako lah ambo bao kato jo mupakat kapado kami nan duo – tigo subalah kamari. Dapeklah kato nan saiyo paham nan saukua.

Adopun nan manjadi parmintaan silang nan bapangka karajo nan bapokok ; lah ditakuak tibo pahek. Aratino bana pintak biaso buliah kandak biaso balaku. Sabaitulah kabanaran dikumbalikan kapado sutan.

St. Rky. Basa : Manolah Mamak Bandaro.

Indak diulang ditikam jajak ujuangnyo sajo ambo simakkan, aratinyo bana lah Mamak Bandaro bao bajalan baiyo bakato bamolah didalam mancari bulek sagiliang - dipipiah nan satapiak. Didalam nantun lah dapek kato kabulatan - lah bulek ayia kapambuluah – lah bulek kato kamupakaek. Lah samupakaek Mamak Bandaro jo dunsanak nan basamo mahagak dibiang nan ka mancabiak - digantiang nan ka mamutuih iyo diambo juo katarabiknyo. Sungguahpun diambo katarabiknyo, dek karano ambo kamalinteh di nan rapek - kabarundiang di nan banyak, nan kaambo banakan juolah kabakeh Mamak Bandaro sarato jo dunsanak nan basamo; lamah ba taua - condong batungkek juo malah ambo andaknyo didalam manyambuik gayuang manjawab kato buah panitahan silang nan bapangka karajo nan bapokok, pulang sambah kabakeh Mamak Bandaro.

Sutan Bandaro : Indak tarago diulang pulo kabanaran Sutan Rangkayo Basa lalunyo indak diulang. Baa ditantangan dilamah nan ka manaua – dicondong nan kamanungkek, karano kami lai surang baduo - baduo lai batigo pulo, lai dengan insya Allah bairiangkan dikami nan basamo, alah kasanang hati Rangkayo Basa, sakian sambah.

Sutan Rangkayo Basa : Indak diulang buah panitahan Mamak Bandaro, karano tapakaikan bana dek Mamak Bandaro tando aso - tando biaso, tando baradaek bapusako; mah kandak ambo capek babari - kok pintak capek ba palakukan. Baa karano kandak buliah - pintak balaku; lai dengan insya Allah gayuang basambuik - kato bajawab malah dek ambo buah panitahan Tuan Pakieh Sutan ditumpak silang nan bapangka karajo nan bapokok, pulang sambah kabakeh Mamak Bandaro.

Sutan Bandaro : Karano gayuang lah kabasambuik - dikato lah kabajawab badangakan malah dek kami nan basamo.

Sutan Rangkayo Basa : Aaa maanyo Tuan Pakieh Sutan.

Pakieh Sutan : Manitahlah Rangkayo Basa

Sutan Rangkayo Basa : Mahagak di awa kalam cako kan lah lalu buah panitahan Tuan Pakieh Sutan kabakeh kami sakaji alek nan basamo. Disimakkan buah panitahan Tuan Pakieh Sutan nantun; ruponyo gayuang manghandaki sambuik - kato manghandaki jawab. Kok bana diateh handak lilainyo satu gayuang takanak sambuik - ado kato badiri jawab, baitu malah handaknyo. Baa nan kini nangko; lah indak dikaji nan bak saganok nantun – lalunyo indak; mah batariak dikami bajalan baiyo - bakato bamolah. Karano aa tu, karano kami lai surang jo baduo, kok baduo lai batigo pulo.

Tarago kami manariak bajalan baiyo - bakato bamolah; lah tahanti buah panitahan Tuan Pakieh Sutan. Disimakkan buah panitahan Tuan Pakieh Sutan lah baroman panjang. Dimisakan mangko rang bajalan - lah jauah rantaunyo - kok indak kunjuang tatukesi. Ditasbiahkan mangko rang mangaji - lah duo tigo bab pasanyo - kok indak kunjuang taulangi. Baa mangko indak kunjuang taulangi mangko rang manyapuah - tabaliak mangko rang mamanggang. Mahagak maulang buah panitahan Tuan Pakieh Sutan, kok panjang di Tuan -singkek diambo paulangnyo Kok indak sabanyak gayuang sambuik - kok indak sabanyak kato jawab. Dimisakan mangko rang baladang ambo jo Tuan Pakieh Sutan; Tuan maasiangkan lubang - ambo mairiangkan jo bijo pancicianyo. Kok balabiah lubang Tuan Pakieh Sutan - saketek diambo bijo pancicianyo Kok indak sabanyak gayuang sambuik - kok indak sabanyak kato jawab. Iyo nak dibari ambo ma'af suko jo rila; ikolah bana nan kadilalukan kabakeh Tuan Pakieh Sutan, sakian sambah.

Pakieh Sutan : Alah sampai di Sutan Rangkayo Basa

Sutan Rangkayo Basa : Barnamo alah.

Pakieh Sutan : Disingkek-i sajo kajawabnyo diambo tu kini, asa kato lai bajawab, gayuang lai basambuik, lah sanang di hati sajuak dalam kiro-kiro. Ditantangan labiah jo kurang - panjang jo singkek; karano manusia basipaik khilaf Allah nan basipaik qadhim, iyo nak samo-samo kapado Allah sajo kito kumbalikan; alah kasanang hati Rangkayo Basa, sakian sambah kabakeh Sutan Rangkayo Basa.

Sutan Rangkayo Basa : Kabakeh Tuan Pakieh Sutan juo sambah dikumbalikan.

Pakieh Sutan : Lalukanlah Rangkayo Basa

Sutan Rangkayo Basa : Sairiang balam jo barabah - balam tabang barabah mandi, sairiang salam jo sambah - sambah datang sambah kumbali. Aaa maa nyo Tuan Pakieh Sutan.

Pakieh Sutan : Manitahlah Rangkayo Basa

Sutan Rangkayo Basa : Karano lah lalu buah panitahan Tuan Pakieh Sutan disilang nan bapangka karajo nan bapokok nan taulaknyolah kabakeh kami ditumpak nan sakaji alek ditantangan carano nan baisi parlangkapan; kok siriahnyo nak mintak dicabiak - pinangnyo nak mintak digatok, aratinyo bana nak mintak kito parenai basamo-samo. Adopun gayuang sambuiknyo - kato jawabnyo ditumpak kami nan sakaji alek; basuo juo manuruik nan pitua mamakaikan nan sapanjang adaek. Nan masak siriah ko kan iyo ado 3 parkaro; Mano-mano nan 3 parkaro iyolah: Nan partamu masak di gagang, nan ka duo masak dikunyah, nan ka tigo masak jo mupakaek. Dikatokan masak digagang, rononyo kuniang mangarisiak - tampuak layua daunlah kucuik. Diulek indak ta lamakkan - dek samuik haram tajalani. Nyampang kok gugua manjalang tanah, usah dicinto ka gagang lai, tampan kajadi sarok sajo. Dikatokan pulo masak dikunyah, samaso tampuak lai bagatah - kutiko daun lai baminyak ,ulah dikijok pinang mudo, dirayu sadah jo gambia, bararak masuak carano. Di upam manjadi satu, dimakan bamerah bibia, kok kaleknyo tingga dilidah, manihnyo tingga dirangkuangan, sarinyo nayiak ka paromanan. Dikatokan pulo masak jo mupakaek, alun diliek alah dipandang, alah tantu bangun rauiknyo, alun dikicok alah baraso, alah tantu lamak manihnyo. Baa nan kini nangko ditantangan carano Tuan Pakieh nan katangah tukini nan langkok baisi parlangkapan, nampaknyo indak masak digagang dan indak pulo kakami masakkan bamerah bibia. Hanyolah kami masakkan sajo jo mupakaek - lalunyo jo mupakakek, Tanah data ba luhak Agam, katigo luhak Limo Puluah, alun dikicok alah dimakan, rasolah tibo didalam tubuah. Sakian kajaweknyo dek kami Tuan Pakieh Sutan, pulang sambah kabakeh Tuan Pakieh Sutan disilang nan bapangka karajo nan bapokok.

Pakieh Sutan : Alah sampai dek Sutan Rangkayo Basa.

St. Rky. Basa : Sakiro Alah.

Pakieh Sutah : Lah tibo pulo sambah jo titah dari Sutan, sabarih alek nan sabondoang lalu satampuah suruik. Indak ka diulang buah panitahan Sutan, sungguah diulang, itu juo nan ka disabuik.

Salimbak sirieh nan ka tangah, indak ka dimakan basirah bibie, dimakan sajo jo mupakaik. Tanah Data jo Luhak Agam, Katigo Luhak Limo Puluah. Alun dikicok alah tamakan, raso lah tibo dalam tubuah. Kan iyo baitu lalu panitahan Sutan.

St. Rangkayo Basa : Bana, Tuan Pakieh Sutan.

Pakieh Sutan : Dek Sutan ba baso di nan ado, iyo agak manggamang marusuah dek kami silang nan bapangka. Jikok sirieh dimakan jo mupakaik, lai kolah manuruik adaik tu Sutan. Tolong dipatenggangkan dek Sutan, sarato alek nan satampuah lalu, sabondong suruik. Sakian sambah bakeh Sutan.

Sutan Rangkayo Basa : Alah sampai dek Tuan Pakieh Sutan.

Pakieh Sutan : Sakiro alah Basa.

Sutan Rangkayo Basa : Indak diulang buah panitahan Tuan Pakieh Sutan nantun - lalunyo indak diulang. Karano baitu bana taguahnyo Tuan Pakieh Sutan disilang nan bapangka karajo nan bapokok mamakaikan nan sapanjang adaek, indak dapek pulo diambo panidakkannyo; karano a tu: Kok adaek kito datang mamakai - cupak kito datang maisi - limbago kito datang manuang. Hanyolah dikami ditumpak nan sakaji alek urang nan pai sabondong – dipulang nan kasatampuah, basuo pulo manuruik nan pitua - hanyolah nan pitua; Taba bagabun candonyo asok - urang mamarun rantiang palo Kok iyo nan arun nan kakami singkok - tolong tunjuakkan ujuang jo kapalonyo Pulang sambah kabakeh Tuan Pakieh Sutan disilang nan bapangka karajo nan bapokok.

Pakieh Sutan : Alah banamo sampai dek Sutan Rangkayo Basa.

St. Rky. Basa : Umpamo alah.

Pakieh Sutan : Maa nyo Sutan Rangkayo Basa !

St. Rky. Basa : Lalukanlah Tuan Pakieh Sutan !

Pakieh Sutan : Sabarih panitahan Sutan Rangkayo Basa, kok kandak lai kabulieh, pintak lai kabalaku. Aratinyo bana, carano nan ka tangah basarato kalangkapannyo, ka diparenai dek alek nan satampuah lalu sabondoang suruik. Alhamdulillah, lah sajuak dalam hati, sanang dalam kiro-kiro, kami di pihak karajo nan bapokok, karakok nan bajunjuang. Saloroang ujuang jo pangka nan Sutan tanyokan, ujuang nyo bismillah, pangkanyo alhamdulillah. Sakitu sambah bakeh Sutan. Kato nan indak mintak jawab, gayuang nan indak mamintak sambuik. Jo karajo sajo Sutan lalukan.

 

Kirim email ke