“KUPIAH TELEANG” (TELEANG KUPIAH)
By : Jepe
Tadi ambo pai makan kalua jo
kawan sambia makan ambo masih sajo galak-galak manih ketek dek takana ungkapan
sanak Suryadi satantang Kupiah Teleang , ambo lansuang
mangana hal-hal yang nan babaun jo mode kupiah teleang ko, baik frasa kato ko
diagiah tando kutip nan maknanyo tersirat maupun tanpa tando kutip nan aratinyo
latak kupiah tu bana dikapalo nan teleang.
Nah ambo suko juo mamancaliak
atau mangamati foto-foto jaman saisuak, niniak-niniak ambo dikampuang baik
mamak-mamak atau angku-angku dipihak Ibu ambo ataupun pihak Bapak ambo. Nah kok
bapoto samo-samo hitam putiah nan babaris basusun rapi ado nan duduak dikurisi,
tagak dan malepok sajo ala kadar di tanah anak-anak, jadi nan mamak-mamak jo
angku-angku ko yo mamakai kupiah (peci hitam) tu lataknyo yo agak bateleangkan
senek dikapalo, jadi samakin agak tateleang saketek mungkin samakin gaya, ambo
pastikan bukan kapalo angku ambo nan teleang wakatu mudo tu, tapi yo kupiah tu
bana nan bateleangkan.
Tapi kok yo teleang lo kapalo
angku-angku tu (mungkin genetic atau penyebab lain) tantunya teleang kudrat, aratinyo kapalo agak teleang ditambah lo
kupiah agak teleang latak dikapalo. Ha..ha…ha..cubolah sanak paratian kok ado
basuo foto jadul ko dikampuang atau album-album lamo nan sanak punyo satantang
Niniak-niniak, angku-angku kito bapoto dulu.
Lalu nan kaduo takana lo dek ambo
Mak Pakiah atau biaso juo dipanggia urang siak, biasonyo acok kanai undang pai
mandoa di kampuang, nan profesinyo memang dari rumah ka rumah dikampuang diundang
urang untuak mandoa, kok lah masuak hari elok bulan elok samisalnyo manjalang
puaso iko maso panen dek Mak Pakiah urang siak ko. Gaya Mak pakiah ko ambo
paratian wakatu ketek-ketek dikampuang, yo mamakai kupiah nan hitam tu,
lataknyo dikapalo yo agak bateleangkan senek, babaju putiah (gamis yo) lalu
manyandang kain merekan bantuak kain basah tu di pundak.
Jadi lah ikuik lo ambo mandoa di
ateh rumah induak ambo dikampuang manjalang puaso dulu, paratian ambo yo agak
tapusek ka Mak Pakiah ko, maklum lah ambo masih ketek nan jaleh ambo ma aminkan
sajo doa Mak Pakiah ko, tapi nan mato ambo yo agak lia, baa samba nan
lamak-lamak talatak dimuko Mak pakiah ko..ha..ha..yo manjijia salero ambo
mancaliak samba dimuko Mak Pakiah tu, nan lamak-lamak sajo samisal ayam
kampuang mudo balah ampek balado minyak tangguang di piriang, baitu juo
parabuang nan talatak dimukonyo..lamak-lamak.
Samantaro ambo nan masih
anak-anak agak duduak manyuduik, samba dimuko ambo ibaraiknyo gulai cubadak
kantang sajo nyo, lah ambo cubik etek ambo katiko doa lah salasai tantu makan
lai
“Tek..tek..kasikokan lah ayam
goreang balah ampek tu..ha nan dimuko Mak Pakiah..kan alah inyo ambiak ee sapotong
tu..bagi-bagi lah..suruah Mamak nan duduak dakek mak Pakiah tu manyemba piriang
tu..tu baok kasiko”
Ha..ha..ha etek ambo, galak sajo
, inyo jawek sajo dek Etek ambo “Beko sajolah ulang makan liak,,lai basiso nan
lamak tu..mah” lalu ambo pagarahkan lo etek ambo tu “kan lai indak babungkuihkan lo ndak buek Mak
Pakia samba-samba lamak tu katiko Mak Pakiah pulang”..ha..ha..etek ambo sabana
mambana dek ambo talalu lia imajinasi ambo dek takuik goreang ayam nan balah
ampek nan tasiso dibungkuihkan lo untuak Mak Pakia dibaok pulang abih mandoa
turun dari rumah kami.
“indak..indak tanang sajo lah
anak bujang, etek ambiakan beko” kecek etek ambo, lah dapek kepastian bantuak
iko jadi ambo makan saketek sajo lai, ingek ka makan lamak bin kanyang jo
goreang ayam kampuang balah ampek kok Mak Pakiah pulang. Jadilah salasai mandoa
ko Mak Pakiah pamit lai pulang, nan kupiah Mak Pakiah samakin teleang apo dek
lamak suok atau memang sebuah isyarat agar tuan rumah maagiah pambali rokok e
lai. Yo mah lah teleang kupiah Mak Pakiah aratinyo minta pambali rokok lai, lah
disalekan dek mamak mama ambo pitih ala kadar ka Mak Pakiah, lalu etek ambo mambungkuihkan
kue-kue parabuang untuak dibawok pulang Mak Pakiah, tapi nan goreang ayam balah
ampek yo lai indak dibungkuihkan, sempat iko dibungkuihkan lah jaleh ambo
mandemo sacaro frontal ka etek ambo mah ha..ha..,ha..
Kepeang pambali rokok lah dapek,
parabuang lah dibungkuihkan lo sambia pamit dari janjang rumah Mak Pakiah
mambatuakan kupiahnyo nan lah teleang bana tapi masih teleang juo, tantunyo
teleang kupiah ko memang lah gayanyo, nan teleang agak barek tu samacam bahaso
isyarat sajo mah, supayo disalekan kepeang pambali rokok, itu mungkin
terjemahan bebas ambo sajo antah iyo antah indak …antahlah sanak.
Kok “Kupiah Teleang” jaman kini
(batando kutip, yo agak tabedo mah, aratinyo sacaro ekonomi nan nasib alun juo
barubah, apolai jaman nan serba “maaguangkan” materi nan kadang-kadang ilang
raso badunsanak dek kupiah lah teleang, jaan kan dunsanak datang manyilau awak,
jo langau-langau sagan inggok ka awak mah baitu lah istilahnyo.
Ahhh..kok kupiah teleang jaman
kini yo agak sadiah kito deknyo, ndak
sarupo Kupiah Teleang mak Pakiah urang siak dikampuang ambo dulu, makannyo
lamak tu diagiah lo pambali paisok.Mudah2an awak bisa berbagi ka dunsanak awak
ndak usah jauh-jauh dulu ka Dunsanak dibawah daguak dulu nan “kupiah nyo sadang
teleang” tantunyo bukan “ayam” goreang
nan lah siap disuok sarupo Mak Pakiah urang siak, tapi Induak ayam sapasang .
Rantau Prapat/11 Maret 2008