Assalamu'alaikum warahmatullahi wabarakaatuh, Dunsanak palanta budiman,
Untuak manaruihan carito ambo satantangan iko nan takuduang bara ukatu nan lalu, kini lah agak angga untuak ambo taruihkan. MANANGGUAK BADA MACAH 2 (seri kuliner ' Ampok Bada Macah) By : Rina Permadi Dapua urang taisuak ampia samo sajo bantuaknyo, jarang bana urang nan mamakai kompor di kampuang ambo ko seputaran tahun 1980an ko. Jikok pun ado juo nan mamakai kompor di dapuanyo, nan tungku di halaman musti juo ado, sakurang-kurangnyo untuak marabuih aia sapariuak gadang. Ado juo nan dibalian rang rantau nan pulang sakali-sakali kompor gas, tapi di rumah Rang Gaek tu hanyo dijadikan pajangan. Takuik mangacanyo dek takuik malantuih. Dapua Ummi ambo ko ampia samo jo dapua-dapua di rumah nan lainnyo di kampuang tu, mamakai balai-balai nan dicor jo simin satinggi kalo urang tuo duduak. Diatehnyo ado duo buah tungku kayu nan diambiak dari bukik balakang rumah yaitu Bukik anduriang nan banyak batu-batu nan bawarna putiah bahkan bening. Ado ciek rumah nan maolah batu-batu ko manjadi serpihan batu kaciak-kaciak untuak bahan pambuek cipia (piriang batu). Tapi pabirik cipia ko antah dima, indak tau pulo ambo do, nan jaleh batu-batu ko di kirim jo truk-truk ba-bak kayu ampia tiok hari mandarun di muko rumah Ummi ko. Diateh tungku ko di buek paran tampek malatakkan kayu-kayu nan alah dibalah-balah jo kapak. Kayu dicari di rimbo di balakang rumah di jajaran bukik barisan nan mambantang jauah. Kayu di dapek dari rantiang kayu gadang nan alah diambiak urang jo sinso. Rantiang-rantiang nan lumayan gadang pulo ko di potong-potong. Sa sampai di rumah di latakkan di andehan kayu pulo. Ditutuah jo kapak, dipiyak-piyak sampai dapek ukuran kayu untuak badiang nan dicari. Di jamua salincam sudah tu disusun di ateh paran cako. Jiko ado baluik balabiah untuak dimasak, baluik di atua di-asok-I, jikok ado bada mujaia atau nila manjadilah bada atua masiak dek disakek-an ka paran kayu-kayu ko. Nyampang kok tibo lo rirayo haji, lah bajadi lo paran ko untuak di sakek-sakekkan atua dendeang. Disampiang kida dari balai-balai dapua Ummi ko ditanamlah gilingan batu lado salaweh pinggan Loyang. Anak batu ladonyo batu gunuang hitam nan lah mambulek surang dek makan tangan Rang Gaek turun tamurun. Upiah nan babantuak sagi ampek nan diambiak dari palapah karambia, dipotong papek sabana badaso untuak pangampuang lado. Di ateh paran manggantuang pulo karanjang talua tampaik manyimpan paragaik sagalo langkok dapua. Indak jarak dari balai-balai ko ado lamari kayu tampaik manyimpan sagalo paragaik mulai dari cipia, sanduak, galeh, kibasuah, tapisan, panci, pariauak, kuali jo balango. Ado ciek li paragaik dapua ko nan sarupo itiak yaitunyo pangua karambia. Alaik ko bisa multifungsi manjadi tampek duduak katiko maramu jo mambarasiahkan sagalo langkok kutiko nak ka mamasak sesuatu. Babekal duduak di pangua ko Uni sepupu ambo tu lah ligat sajo mambarasiahkan jo mampasiapkan bumbu-bumbu nan kadipagunoan untuak mauok Mada Macah ka dalam nasi nan baru batanak, antaro lain : 1. Dama (kemiri) 3 incek nan paralu dikubak dari dagiang buahnyo nan alah coklat tuo, sasudah tu di balah tokok pisau dibantu jo batu lado sudah tu dicukia tu digiliang. Dama nan dipakai adolah daman an sambuah taserak di bawah batang dama tuo di rimbo sinan tu. 2. Dasun banyak nan tungga dari nan indak jo bawang sirah sacukuik-cukuiknyo 3. Sipadeh nan baru dicukia ditapi kandang bantiang. 4. Kunyik nan baru babokek di tapi tabek 5. Langkueh nan tumbuah dakek pintu dapua balakang rumah. 6. Lado sirah saganggam kaciak dari parak balakang 7. Daun kunyik, daun salam, daun limau puruik jo pangka sarai. Dicaliak bada nan di dalam piriang plastik lah samparono lakek garam jo asam kapehnyo. Paragaik bumbu nan lah barasiah tu lansuang bapindah kaateh gilingan lado di tapi tungku nan sadang manjarangan nasi padi kuriak dari lampok sawah Rawang nan disubarang labuah gadang. Dikaca jo tunjuak nan bumbu ko alah caruah sabana haluih indak ado baincek-incek no lai doh. Lansuang bagalimangan ka bada macah nan di piriang plastik tadi. Sabanta antaronyo disusunlah Ampok ko di dalam cambuang kaco sadang elok gadangnyo untuak dipuruakkan di ateh nasi. Sarok-sarok daun cako tu di bawah ditangah di isi bada macah ko nan alah marasuak bumbu-bumbu cako tu, disudahi lampoknyo jo saparo daun kunik manutuik bada nan bamacam ragam tadi. Indak lamo sasudah tu babuni-buni tutuik pariuak basi tampaik mananak nasi, diangkeklah tutuik ko jo manjuluak pamaciknyo jo ujuang tangkai sanduak nasi nan dari batuang tu. Nasi dipadiakan sabanta sudah tu di ambiak aia nasi ko di masuakkan ka dalam mangkuak kaco nan tadi tu. Sambia nasi dikariah juo, nan cambuang Ampok ko di latakkan di ateh nasi nan baru mangambang baraia ko. Lai indak surang sin si Ampok ko di dalam doh batambah lo kawan jo putiak japan nan baru ka gadang tanggguang jo sakabek patai boneh sang mutiara rimbo nan lah bapapek singkek-singkek bakujuik mangawanan sacambuang kaciak si ampok Bada ko. Salincam sasudah tu jo sigap si Uni manyuruah adiak-adiak madanyo pai mandi ka kulah musajik nan disubalah suok rumah. Dikawanan dek Ummi kami mandi rami-rami sambia main aia mangacipak-kacipak kaki duduak maunjua di bibia kulah. Ikan mujaia saparinduak an nampak maangah-angah di suduik lain dari kulah. Indak lamo lah bagabuang pulo si Uni nan takuik lintah ko, mangabakan supayo kami lakeh mandi tuka baju sumbayang ashar di musajik lansuang basiap ka burando rumah untuak makan balepoh dek daun pisang untuak makan basamo alah disiapkannyo. Indak banyak carito kamipun lansuang kakeh kabeh manyalasaikan sagalo urusan nan tingga tu. Sarantaklo lah duduak basimpuah manis manunggu pariuak nasi dibukak. Lapiak pandan laweh lah takambang Ayah jo Ummi lah duduak pulo tingga Uni ko nan jadi sang juwaro untuak manyanduak-nyanduak ka tangah jamba daun pisang ko. Daun pisang abu nan taba laweh, dek lakek nasi angek nan datang dahulu manggabubuang asok babaun lamak dek daun pisang nan masak dek tacacah nasi angek ko. Baun Ampok Bada nan mangambang kampihkan iduang paja-paja kaciak baduo ko katiko saok daun kunik disingkok an. Indak kalah syahdunyo jo baun japan mudo nan dibalah duo jo sanduak nasi supayo lakeh manggabubuang padiah angeknyo api. Sakaleng karupuak kamang ikuik mangawani salain siso gulai cubadak jo goreng paweh balado nan dari sawah tadi pagi. Indak ado laih, sabana bakatintam, kaja mangaja lamaknyo. Seni manguliak bada-bada kaciak ko lain lo seronyo cando mangubiak kuaci. Nan paliang sero pas nasi takanai kuah aia Ampok ko. Kok nan bada-bada tu, lah takubiak ciek nak ciek li, nak ciek li nak ciek li balanjuik sampai paruik sangiah. Antah bilolah ka taulang. Ambo indak tau apo istimewanyo bumbu-bumbu tu, nan jaleh peristiwa makan bakuhampeh jo Ampok Bada Macah tu indak lupo sampai kini doh. Terakhir ambo datang karumah Ummi pas Rayo kapatang ko mambawok paja nan lah ampia samo gadang jo kami taisuak ukatu maikua-ikua Ummi ka sawah. Masih juo Ummi manganaan ka ambo, Ciririt. (imbauan kesayangan Ummi untuak ambo, indak buliah ado nan maniru!!!) makanlah disiko jo Minantu Ummi ko, tapi Ummi indak ado Ampok Bada doh. Hehehe. Ummi.. Ummi. itulah inspirasi dari tulisan sakaliko. Dedikasi untuak Ummi jo Ayah sarato Uni-uni ambo tu, tatap sehat selalu. Ciek nan ambo sayangkan, rumah, dapua, kulah musajik dan burando rumah dahulu tampaik kami bagurau-gurau tu alah indak ado lai. Rumah nan lamo lah baganti ujuik jadi rumah modern nan full keramik. Kulah musajik lah batimbun baganti tampek wudhu' modern lo. Hilang sudah raso maso kaciak tu. Indak bisa dialusuri lai doh kecuali di angan-angan nan manarawang. December 24th, 2009 Wassalam Rina, 33, batam -- . Posting yg berasal dari Palanta RantauNet ini, jika dipublikasikan ditempat lain wajib mencantumkan sumbernya: ~dari Palanta r...@ntaunet http://groups.google.com/group/RantauNet/~ =========================================================== UNTUK DIPERHATIKAN, melanggar akan dimoderasi: - DILARANG: 1. Email besar dari 200KB; 2. Email attachment, tawarkan disini & kirim melalui jalur pribadi; 3. One Liner. - Anggota WAJIB mematuhi peraturan serta mengirim biodata! Lihat di: http://groups.google.com/group/RantauNet/web/peraturan-rantaunet - Tulis Nama, Umur & Lokasi pada setiap posting - Hapus footer & seluruh bagian tdk perlu dalam melakukan reply - Untuk topik/subjek baru buat email baru, tidak dengan mereply email lama =========================================================== Berhenti, kirim email kosong ke: [email protected] Untuk melakukan konfigurasi keanggotaan di: http://groups.google.com/group/RantauNet/subscribe
