ANALITICAR JANUS BUGAJSKI ZA "VASINGTON TAJMS”
Vasington, 20. februara - Dugo ocekivana "nezavisna spoljna politika" Evropske unije je posljednjih nedjelja postala donekle jasnija.Sastoji se od dva glavna elementa: kritikovanje Sjedinjenih Drzava zbog opredjeljenja za iskorjenjivanje globalnog terorizma i zlostavljanje Crne Gore, kako bi ova odustala od obnavljanja svoje nezavisnosti i raskidanja sa lesom Jugoslavije, kaze Janus Bugajski, direktor Odsjeka za istocno-evropske studije u Centru za strategijske i medjunarodne studije u Vasingtonu.
U autorskom tekstu za danasnji "Vasington tajms", Janus Bugajski kaze da je, dok je vecina vlada Zapadne Evrope sjedjela po strani, Amerika vodila uspjesnu vojnu kampanju protiv teroristickog talibanskog rezima u Avganistanu. Predsjednik DZordz Bus je sada odlucan u namjeri da nastavi rat protiv terorizma i njihovih sponzora i u drugim zemljama sirom Azije, koje je identifikovao kao "osovine zla"rekao je, izmedju ostalog, Janus Bugajski.
On istice da Crna Gora ima isto pravo na nezavisnost kao i sve ostale drzave koje su nastale na prostoru komunisticke Jugoslavije.
Medjutim, dodaje on, izgleda da EU namjerava da ospori suverenitet jedinoj republici koja je, uprkos provokacijama Slobodana Milosevica i ratnom okruzenju, izbjegla nasilje i etnicki konflikt. Kada je Evropskoj uniji bio potreban bedem protiv tiranije, Crna Gora je bila spremna. Sada, kada je Crnoj Gori potrebna Evropska unija za unapredjenje reformi u suverenoj drzavi, Evropska unija je odsutna.
Zapravo, evropska politika zastrasivanja zemlje cija velicina ne prelazi velicinu srednje-razvijenog zapadno-evropskog grada, zasniva se na stavu da nezavisnost moze rezultirati destabilizacijom regiona. Ovakvu politiku, kaze dalje Bugajski, evropski zvanicnici opravdavaju "izvozom bezbjednosti" - frazom koja naglasava koliko je stabilnost za Brisel, za razliku od Amerike, manje pitanje kapaciteta i rezultata, a vise razmjene roba.
Imajuci u vidu da evropske snage za "brzo reagovanje" za koje je budzet zamrznut ili se smanjuje, jos uvijek nijesu aktivirane, kao i porazavajuci neuspjeh "Pakta stabilnosti" u rekonstrukciji infrastrukture Jugoistocne Evrope (neformalni stavovi svih domacih vlada), jasno je da mali dio regiona ozbiljno shvata Brisel, bez americkog prisustva. Mozda je to razlog zbog kojeg su birokrate odlucile da treniraju surovu strogocu protiv male Crne Gore.
Takodje, politika EU je suvise kriticna kada tvrdi da Crna Gora nije ekonomski odrziva zemlja. Postoji najmanje sedam drzava na zapadnoj hemisferi koje su manje od Crne Gore po broju stanovnika i velicini teritorije. Odrzivost ne zavisi od velicine, jer bi da je tako, birokratija u Briselu bila jedna od najproduktivnijih sluzbi u Evropi. Odrzivost je rezultat vladavine prava i pristupa trzistima. Crna Gora ima potencijala i za jedno i za drugo, ako ne bude dalje prikovana za neuspjesnog kolosa - Srbiju. Mada EU smatra da se jedino savezna Jugoslavija moze integrisati u Evropsku uniju, u praksi su znacajno veci izgledi ukljucenja malih drzava u odnosu na glomazne i nefunkcionalne federacije, koje prate tinjajuci politicki problemi, ekonomska zaostalost i vojno predimenzioniranje, kao sto je slucaj sa Jugoslavijom. Malta je odlican primjer takve prakse, s obzirom na ubrzanje procedure uclanjenja u EU uprkos cinjenici da ima upola manje stanovnika od Crne Gore. Nasuprot Srbiji, Crna Gora je vec uvela euro, brze se priblizava evropskom trzistu i otvara sirom vrata svoje turisticke industrije na Jadranskoj obali. Zar nije iznenadjenje sto EU ne tezi ka racionalizaciji neefikasne jugoslovenske i srbijanske vlade, vec umjesto toga podrzava jednu glomaznu saveznu birokratiju.Ustvari, takva kratkovida politika daje podrsku projugoslovenskoj koaliciji u Crnoj Gori, koja je socijalisticka, staticna, antireformska i antiamericka.
Nazalost, Sjedinjene drzave ostavile
su otvoreno polje zapadnoevropskim liderima. Ukoliko propadne njihov veoma losi
pritisak da odvrate Crnogorce od glasanja o buducem drzavnom statusu na
demokratskom referendumu, onda ce postati obaveza Vasingtona da istupi i
demonstrira da je spoljna politika EU ucinila jos jedan promasaj.
Ukoliko
crnogorski biraci odluce o obnovi svoje drzavnosti, onda ce jedino validno
rjesenje za americke politicke lidere biti da primaju zemlju, koja je medju
prvima podrzala americku nezavisnost prije vise od 200 godina, zakljucio je
Janus Bugajski.
