SAOPSTENJE ZA JAVNOST SVETOG ARHIJEREJSKOG SABORA
SRPSKE PRAVOSLAVNE CRKVE SA VANREDNOG ZASEDANJA 23. I 24. SEPTEMBRA
2002. GODINE
BEOGRAD - Sveti Arhijerejski Sabor Srpske Pravoslavne Crkve, pod predsednistvom Njegove Svetosti Patrijarha srpskog G.Pavla, odrzao je svoje vanredno zasedanje u Patrijarsiji 23. i 24. septembra 2002. godine.
Na ovom svom zasedanju, Sabor je posvetio posebnu paznju sledecim pitanjima:
a) pitanju novonastalih problema u autonomnoj Ohridskoj Arhiepiskopiji, odnosno Pravoslavnoj Crkvi u Republici
Makedoniji;
b) pitanju crkvene prosvete;
v) pitanju katihizisa (veronauke) u osnovnim i srednjim skolama u Republici Srbiji; i
g) pitanju polozaja Crkve i Naroda na Kosovu i Metohiji, u Raskoj oblasti i u drugim krajevima.
Sto se tice prvog pitanja, Sabor je jos jednom potvrdio kanonski status najsire autonomije za Pravoslavnu Crkvu u
Republici Makedoniji, odnosno za obnovljenu Ohridsku Arhiepiskopiju, pod uslovima predvidjenim Nacrtom niskog
Sporazuma dveju relevantnih komisija; svoju zapanjenost odlukom Svetog Sinoda Makedonske Pravoslavne Crkve
da bez suda i protivkanonski ukloni sa Eparhije Mitropolita velesko-povardarskog G. Jovana, i time prouzrokuje
necuveno nasilje nad njim kao Arhijerejem, i njegovo progonjenje kako iz Eparhije tako i iz manastira Svetog
Djordja u Negotinu (na Vardaru), i to samo zato sto je prihvatio liturgijsko i kanonsko jedinstvo sa Srpskom
Pravoslavnom Crkvom i citavom pravoslavnom vaseljenom; konstatovao da taj cin predstavlja gazenje ne samo
kanonsko-crkvenih nego i elementarnih ljudskih prava, i sa tog razloga proglasio, uz saglasnost ostalih pomesnih
Crkava, navedenu odluku nistavnom, priznajuci Mitropolita Jovana za kanonskog Episkopa Velesko-povardadrske
Eparhije. Sabor je bratoljubivo pozvao Sveti Sinod Makedonske Pravoslavne Crkve da u najkracem mogucem roku stavi van snage svoju antikanonsku odluku i omoguci Mitropolitu Jovanu preuzimanje njegove Eparhije. Sabor je
takodje imenovao Mitropolita velesko-povardarskog Jovana za Egzarha Arhiepiskopa peckog i Patrijarha srpskog, uz
napomenu da ce ova odluka biti na snazi sve do vaspostavljanja potpunog kanonskog poretka u ovoj Crkvi.
Izrazivsi svoju spremnost za dalji bratski dijalog sa pravoslavnom jerarhijom u Republici Makedoniji u cilju
prevazilazenja raskola, Sabor izjavljuje da ce, ukoliko ona ne ispuni svoju kanonsku obavezu i ne pokaze dobru
volju i spremnost za saradnju sa Srpskom Pravoslavnom Crkvom i citavom Pravoslavnom Crkvom, na svom prvom
redovnom zasedanju preduzeti dalje korake za vaspostavljanje kanonskog poretka u Pravoslavnoj Crkvi u Republici Makedoniji.Po pitanju crkvene prosvete Sabor je doneo Uredbu o bogoslovijama, novi Nastavni plan i program za srednje bogoslovske skole i Pravilnik o polaganju Profesorskog ispita.
Sabor je izrazio svoje zadovoljstvo povodom vracanja verske nastave u osnovne i srednje skole u Republici Srbiji.
Obavesten o postojecim pritiscima i pokusajima diskriminacije katiheta, veroucitelja i polaznika veronauke u nekim skolama, Sabor ocekuje od prosvetnih organa i uprava skola da pomognu u prevazilazenju predrasuda nasledjenih
iz totalitarnog rezima u odnosu prema veri i prema nauci o veri u skolskim programima. Sabor izrazava svoju radost zbog pokazanih duhovnih plodova uvodjenja veronauke u skole Republike Srpske i Federacije Bosne i Hercegovine, kao i u Eparhiji osecko-poljskoj i baranjskoj u Republici Hrvatskoj.
Na kraju, Sveti Arhijerejski Sabor izrazava svoju zabrinutost zbog obespravljenosti koja i dalje traje i ugrozenosti
elementarnih prava na zivot i povratak srpskog naroda i drugih nealbanskih etnickih zajednica na Kosovu i Metohiji,
ocekujuci od medjunarodne zajednice, pod cijim je protektoratom ova juzna srpska pokrajina, da ucini sve sto je
neophodno kako bi i u ovom delu nase drzave vec jednom zavladalo pravo i pravda.
U nadi da ce proslogodisnji izbori od 24. septembra u Saveznoj Republici Jugoslaviji, kao pocetak stvarnih
demokratskih promena u nasoj drzavi i njenog ukljucivanja u medjunarodnu zajednicu, doprineti sto skorijem
donosenju Ustavne povelje drzavne zajednice Srbije i Crne Gore kao jedinstvene drzave, Sabor istovremeno
ocekuje da i izbori koji su u pripremi u Srbiji i Crnoj Gori budu istinski casni i demokratski i da doprinesu miru,
napretku i stabilnosti kako kod nas tako i sire u Evropi.
