|
VESTI, nezavisni dnevni list dijaspore
i matice za evropski, americki i australijski kontinent
objavljeno: 30.novembra 2003.
str.9.
|
|
TRAGOM UPADA PRINCEZE
LINDE KARAĐORĐEVIĆ U BEOGRADSKU VILU
KRALJEVIĆ NIJE BIO
PROSJAK!
• Zajedno sa braćom,
starijim kraljem Petrom II i mlađim princom Andrejom, kraljević
Tomislav je bio jedan od naslednika brojnih imanja i kuća, njihovog oca
kralja Aleksandra I i majke kraljice Marije, na području bivše
Jugoslavije• Jedinu kuću, koju je u Beogradu posedovao za života, Tomislav
Karađorđević je ostavio supruzi Lindi i sinovima Đorđu i Mihajlu, ali oni
nisu mogli da se usele
|
|
 |
|
Zbrinuo porodicu: Kraljević
Tomislav
Karađorđević | |
Narodna poslovica - "Kad ne može milom, može silom" -
ovih dana je potvrđena i u slučaju princeze Linde, udovice počivšeg
kraljevića Tomislava Karađorđevića. Ona je 23. novembra uveče
samoinicijativno ušla u sopstvenu vilu u Beogradu, u ulici Vladete
Kovačevića 8. Dosadilo joj je, kako kaže, da gotovo dve godine, iz
podstanarskog statusa u srpskoj prestonici, čeka da joj ulazak bude
omogućen regularnim putem, odnosno da Diplomatsko-stambeno preduzeće
(DIPOS) povuče obezbeđenje iz njene kuće. Jer, po rečima princezinog
advokata Dragoljuba Đorđevića, ova vila ne podleže budućem Zakonu o
restituciji konfiskovane imovine Karađorđevića, pošto nije ni postojala u
to vreme.
Ta kuća, koja se sastoji od prizemlja i jednog sprata,
podignuta na 15 ari placa, izgrađena je posle Drugog svetskog rata i bila
u svojini savezne države. Kraljević Tomislav je stekao 1999. godine tako
što je sklopio ugovor sa tadašnjom Vladom Savezne Republike Jugoslavije da
prihvata ovu nepokretnost u ličnu svojinu i bez nadoknade, s tim što je
saglasan da se vrednost vile prebije sa vrednošću nepokretnosti oduzetih
porodici Karađorđević, ukoliko dođe do povraćaja istih, po principu
kvadrat za kvadrat. Ugovor su 1. marta 1999. godine potpisali Tomislav
Karađorđević i Jugoslav Kostić, u ime tadašnje savezne vlade
SRJ.
Kraljević Tomislav je zatim, 12.decembra 1999, vilu uknjižio na
svoje ime u zemljišnim knjigama Drugog opštinskog suda u Beogradu, a 10.
marta 2000. potpisao i zapisnik o primopredaji.(Kopije ugovora, izvoda iz
zemljišnih knjiga i zapisnika o primopredaji date su na uvid i
"Vestima"). Princ Tomislav se upokojio 12. jula te godine, a
njegovoj supruzi princezi Lindi i sinovima Đorđu i Mihajlu nije, u
međuvremenu, omogućeno da žive u kući koju je čuvalo obezbeđenje
angažovano od strane DIPOS-a. |
 |
|
Princeza Linda ispred
sopstvene kuće u koju je morala da
provali | |
Nije bilo
izbora
- Princeza je u kuću ušla na način koji je bio
protivan mojoj volji, jer sam insistirao da se procedura završi zakonskim
putem preko suda. Ona se prvobitno saglasila, verujući da je ovo pravna
država i da se zakon dosledno primenjuje, ali kako se proces odužio i
postojala opravdana indicija da neće moći ni da se useli u svoju kuću,
odlučila je da u svoj dom uđe onako kako je to učinila, a da me prethodno
nije obavestila o svojoj nameri - ističe Dragoljub Đorđević, koji je
kao princezin lični advokat unazad tri godine završio sve poslove, oko
dobijanja državljanstva Srbije i dokumenata, za Lindu i njene sinove Đorđa
i Mihajla.
- Na sve naše pokušaje da DIPOS povuče obezbeđenje, kako bi
se princeza uselila, odgovarano je da treba sačekati da se završi
ostavinska rasprava po pitanju imovine kraljevića Tomislava, i pored toga
što je on u testamentu naveo da je princeza Linda jedini naslednik njegove
imovine, i što ona, kao njegova zakonita supruga, ima puno pravo da živiu
toj kući i pre okončanja ostavinske rasprave, koja je pokrenuta pred
opštinskim sudom u Topoli.
|
|
Prvoj deci
- servisi |
|
Kraljević Tomislav je ostavio i specijalni
fond u korist svojih i Lindinih sinova Mihajla i Đorđa
Karađorđevića, dok je decu iz prvog braka sa nemačkom
princezom Margaretom od Badena - princa Nikolu i kćerku
Katarinu - "namirio" za života, pa im je testamentom ostavio
samo srebrni servis za čaj, odnosno kafu (sinu) i servis od
porcelana
(kćeri). | |
Treba, takođe, imati u vidu da blaženopočivši kraljević
Tomislav kuću u Vladete Kovačevića nije dobio na poklon od države, već se
sa državom dogovorio, budući da je država njemu daleko više imovine
konfiskovala, počev od vile u Tolstojevoj 2, u Beogradu - pojašnjava
advokat Đorđević.
Još jedan ostavinski postupak u vezi sa zostavštinom
princa Tomislava, koja se nalazi u Velikoj Britaniji, vodi se u toj
državi, a princezu Lindu zastupa tamošnja advokatska kuća. A, u testamentu
kraljevića Tomislava, do kojeg su došle i "Vesti", navodi se, između
ostalog:
"Svu svoju imovinu, iz koje će prvo biti plaćeni troškovi
moje sahrane, troškovi ostavinskog postupka, moji dugovi i svi porezi na
nasleđe, kao i druge nasledne takse i dažbine koje dospevaju za plaćanje
po osnovu nasleđivanja imovine kojom raspolažem ovim testamentom, kao i
sve imovine koju budem posedovao u trenutku svoje smrti, ostavljam mojoj
supruzi, ukoliko me ona nadživi u periodu od najmanje mesec
dana". |
 |
|
Venčanje princa Tomislava i
Linde | |
Na ravne
časti
Kada je reč o imovini koja je Karađorđevićima
konfiskovana Naredbom vlasti FNRJ od 2. avgusta 1947. godine, advokat
Đorđević ističe da je u to vreme kraljević Tomislav već uveliko bio
vlasnik vile u Šenoinoj 2 (danas Tolstojevoj 2) u Beogradu, kao i ogromnog
dvorskog poljoprivrednog dobra Demir kapija u Makedoniji, što mu je otac
prepisao 1930. godine.
Zajedno sa braćom, starijim kraljem Petrom II i
mlađim princom Andrejom, kraljević Tomislav je jedan od naslednika imanja
njihovog oca kralja Aleksandra I Ujedinitelja, ubijenog 1934. godine u
Marseju, dok je njihova mati kraljica Marija svojim testamentom od 24.
februara 1960. sačinjenim u Engleskoj, svoju ličnu zaostavštinu ostavila u
nasleđe sinovima Tomislavu i Andreju Karađorđeviću da je podele na ravne
časti. (Kopija njenog testamenta predočena je takođe "Vestima").
|
|
Jelisaveti
bar jedna kuća |
|
Knezu Pavlu Karađorđeviću oduzet je dvorac na
Brdu kod Kranja u Sloveniji, a njegovoj supruzi kneginji Olgi
kuće sa placem u Rumunskoj ulici broj 1-3 i Topčiderski venac
broj 6, u Beogradu. Naslednici ove imovine su njihova deca:
knez Aleksandar (Pavlov) iz Pariza i kneginja Jelisaveta,
nastanjena u
Beogradu. | |
Po završenoj ostavinskoj raspravi, nakon ubistva kralja
Aleksandra I Ujedinitelja, koja je završena u Sreskom sudu za grad
Beograd, 27. oktobra 1938. godine, deo kraljeve zaostavštine je tada i
katastarski prenet u posed njegovim sinovima Petru II, Tomislavu i Andreju
Karađorđeviću, a jedan deo je, zbog izbijanja Drugog svetskog rata, ostao
da se vodi na kraljevom imenu sve do1947. godine.
Tako u pomenutoj
Naredbi (do čije su kopije došle i "Vesti") o konfiskaciji
Karađorđevića imovine, koju je potpisao Edvard Kardelj, stoji da je u
Beogradu oduzeta imovina čiji su vlasnici - naslednici Petar ( kralj
Petar II)), Tomislav i Andrej. To su: Stari i Beli dvor na Dedinju,
dvorska bašta Rakovica, kuća na Bulevaru Crvene armije 75, kuća u
Sarajevskoj ulici broj 37 i još jedna kuća u ulici Krunskoj 7. U momentu
konfiskacije, na ime kraljice Marija vodila se zgrada u Aberdarevoj broj
1, a na ime kralja Aleksandra I Ujedinitelja kuća na Bulevaru Crvene
armije 75 i Kraljev dom u ulici Miodraga Davidovića na Topčiderskom brdu.
|
|
Sve im
oduzeto
U Topoli je kralju Aleksandru Ujedinitelju konfiskovana
električna centrala, sreska bolnica "Karađorđe", stari Karađorđev konak i
prva srpska kasarna, a u Sokobanji su mu oduzete "Kraljeve livade".
U
okviru timočkih rudnika kralj Aleksandar I Karađorđević bio je vlasnik
rudnika "Sikole", njegova je bila i fabrika za preradu zlatne rude u
Glogovici, a posedovao je i laboratoriju za preradu zlata u Neresnici,
bager u reci Pek, kao i rudnike za vađenje zlatne rude "Brodica" i
"Železnik", ali rudnike uglja "Radenka" i "Ševica".
Kraljici Mariji u
Sloveniji su oduzeti vila na Bledu, imanje u Gornjoj i Donjoj Radovni,
letovalište "Mežakli" (Andrejevo selo), dok su kralju Aleksandru
konfiskovani gospodarski dvorac na Bohinjskom jezeru i lovački dvorac u
Kamniškoj Bistrici, opština Kamnik.
U trenutku konfiskacije braća
Petar II,, Tomislav i Andrej bili su, u Crnoj Gori naslednici-vlasnici
dvorca "Leskovac" u ataru Rijeke Crnojevića i jedne kuće na Cetinju, a
njihova majka kraljica Marija je posedovala dvorac Miločer.
Ukazom o
oduzimanju državljanstva i imovine, porodici Karađorđević je 1947. godine
oduzeto sve: dvorci, letnjikovci, kuće, štedne knjižice, rudnici,
obveznice, akcije, strana valuta, dragocenosti, slike, biblioteka,
arhiva... Zanimljivo je da konfiskacijom nije bilo obuhvaćeno samo
Poljoprivredno dobro Oplenac sa zgradama i inventarom, jer je to bila
svojina Zadužbine kralja Petra I Karađorđevića.
|
|
Radmila Lončar |
|
|
