Glas javnosti
1. jun
NA DANAŠNJI DAN Zločini nad Srbima u BiH i Hrvatskoj
Spaljeni blizanci stari 18 meseci
Povodom 15 godina od stradanja Srba, stavljamo na raspolaganje
dokumentaciju o licima srpske nacionalnosti koja su ubijena u
masovnim pokoljima juna 1992. Pozivamo čitaoce da pomognu u
otkrivanju zločina i dopuni podataka koje saopštavamo i
kompletiranju dokumentacije Centra za istraživanje zločina nad
srpskim narodom
/*Pripremio: Milivoje Ivanišević*/
Za navedene zločine još niko nije odgovarao i nema kažnjenih ni
muslimana ni Hrvata. Treba i zločince i njihove vlasti podsetiti na ono
što su počinili našim sunarodnicima u BiH tokom proteklog rata. Mi
pokrećemo pitanje bar moralne odgovornosti, ako vlasti izbegavaju da
pokrenu zakonsku krivičnu odgovornost za navedene zločine.
Bravnice, relativno veliko, uglavnom srpsko selo (Srba 742, Hrvata 4,
muslimana 108, Jugoslovena 12) u opštini Jajce napadnuto je 1. juna
1992. Napad su izvršile veoma brojne oružane formacije Armije BiH
sastavljene od ljudi koji su regrutovani iz muslimanskih i hrvatskih
naselja sa područja ove i susednih opština.
Najvećim delom napad je usmeren prema zaseoku i lokalitetu Bukovica. U
odbrani sela ubijeno je više meštana, branilaca i civila srpske
nacionalnosti. Mnogi civili, posebno žene sa decom i starije osobe,
izbegli su iz Bravica u susedne opštine Šipovo i Mrkonjić Grad. Znatan
deo zgrada u selu je oštećen i razoren. Srpska imovina opljačkana.
Žrtve: 1) Slavko (Simo) Boroja, 1955; 2) Stanko (Savo) Budiša, 1971; 3)
Dragan (Božo) Vidović, 1964; 4) Miroslav (Niko) Grabež, 1958; 5)
Dragoslav (Stanko) Grabež, 1945; 6) Radivoj (Ostoja) Zekonjić, 1960; 7)
Nedo (Branko) Makitan, 1958; 8) Miloje (Petar) Milić, 1968; 9) Anđelko
(Mile) Milovac, 1954; 10) Mile (Stojan) Milovac, 1948; 11) Vojislav
(Nedeljko) Popržen, 1956; 12) Miroslav (Nikola) Smoljić, 1966; 13) Drago
(Stojan) Šarić, 1961; 14) Mile (Petar) Šarić, 1945; 15) Slobodan (Tomo)
Šarić, 1959; 16) Neđo (Dušan) Šatra, 1964.
Breza, urbani deo grada. Od početka ratnih sukoba u BiH do
uspostavljanja mira, odnosno sklapanja Dejtonskog sporazuma, Breza je
bila u posedu muslimanskih vlasti. Zbog toga mnoge činjenice o sudbini i
stradanju Srba u ovoj opštini, kao i u ostalim opštinama pod vlašću
muslimansko-hrvatske federacije, još su nedostupne stručnim službama
koje se bave ovim poslom, a time i javnosti.
To lokalne vlasti u Brezi godinama dosta efikasno prikrivaju, posebno na
užem gradskom području. Ipak, jedan od više zločina izvršenih nad Srbima
u Brezi nije ostao prikriven pred lokalnom javnošću. Nepoznatog datuma u
maju ili junu 1992. u naselju Branjevac ubijeni su i spaljeni u
vlastitoj kući majka i njena deca blizanci, skoro bebe od svega
osamnaest meseci. Njihov otac je u vreme zločina bio zatvoren, nemoćan i
prebijan u nekom od brojnih logora za Srbe. U to vreme u centru grada
uništen je i srpski pravoslavni hram Sveti Prokopije.
Žrtve: 1) Slađana Ađić, 1969. i njena deca blizanci 2) Snježana
(Radisav) Ađić, 1990. i 3) Siniša (Radisav) Ađić, 1990. Oparci, srpski
zaselak muslimanskog sela Brezovice, Opština Srebrenica, u kome
muslimani već duže vremena čine većinsko stanovništvo (Srba 64,
muslimana 462). Stanovnike ovog srpskog zaseoka napali su 1. juna 1992.
susedi iz samog sela Brezovice, kao i naoružani meštani iz okolnih
muslimanskih sela srebreničke i bratunačke opštine, borci Armije BiH.
U napadu je ubijeno šest starijih meštana srpske nacionalnosti koji nisu
mogli ili nisu hteli da blagovremeno napuste svoje domove. Sve srpska
imovina u selu je opljačkana, a 22 kuće spaljene i uništene. Imovinu i
stoku zaseoka Oparci raznele su i odnele u svoja domaćinstva muslimanske
porodice iz sela Brezovice: žene, deca i roditelji boraca koji su
učestvovali u napadu. Ostatak imovine, ono što se nije moglo odneti,
zgrade i ostali objekti, razoreni su i spaljeni.
Žrtve: 1) Dragić (Dragutina) Ilić, 1939; 2) Ratko (Momčila) Ilić, 1942;
3) Uglješa (Momčila) Ilić, 1939; 4) Živojin (Cvijetin) Petrović, 1917;
5) Milorad (Drago) Petrović, 1923. i 6) Dikosava (Drago) Petrović, 1932.
Neke od navedenih žrtava su ubijene na najsuroviji način.
Srpski Brod, gradsko naselje. Za vreme višemesečne hrvatsko-muslimanske
okupacije Srpskog Broda (ranije Bosanskog Broda) izvršen je veliki broj
ubistava pojedinih lica i bračnih parova srpske nacionalnosti. Prema
raspoloživoj dokumentaciji u samom gradu u toku trajanja okupacije su
ubijeni, mnogi pojedinci ili usamljeni bračni parovi bez dece,
isključivo srpske nacionalnosti.
Ubistva su organizovali i izvršili, po nečijem nalogu ili samovoljno,
pripadnici legalnih vojnih i policijskih vlasti Republike BiH. Jedan od
takvih zločina je svakako svirepo i podmuklo ubistvo porodice Mačinka
Branka, izvršeno 1. juna 1992. godine u njihovom stanu u ul. M. Tita br.
117.
Žrtve: 1) Mileva (Risto) Mačinko, 1926; 2) Branko (Marko) Mačinko, 1922.
i njihov sin 3) Slavko (Branko) Mačinko, 1957. Biljin, jedno od više
srpskih sela (Srba 112, ostalih 1) u Opštini Goražde, napale su 1. juna
1992. oružane formacije koje su sačinjavali muslimani, dobrovoljci,
pripadnici Patriotske lige i ostalih vojnih jedinica, iz ove i susednih
opština, svrstani u jedinice Armije BiH.
Prilikom napada ubijeno je više meštana srpske nacionalnosti, a izvestan
broj povređen, pohvatan i potom oteran u logore, gde se mnogima gubi
svaki trag. Veoma malo meštana uspelo je da se srećno izvuče iz Biljina
i spas nađe u okolnim srpskim mestima. Srpska imovina, predmeti
domaćinstva, aparati, alati, ali i stoka opljačkani su, a nepokretna
imovina: kuće, obori, staje i ostalo razorena i popaljena.
Žrtve: 1) Zorka Pljevaljčić, 1929; 2) Milenko (Rado) Pljevaljčić, 1929;
3) Novica (Marinko) Đoković, 1950; 4) Milko (Ostoja) Marić, 1947; 5)
Ranko (Radovan) Marić, 1958; 6) Uroš (Nikola) Đoković, 1966.
