The Rolling Stones u Srbiji
It's only rock’n’roll
Turneja “The Rolling Stones” ozbiljan je posao u kom se okreću ogromni iznosi
novca, surovi profesionalizam u kom se sve zna i sve ide po unaprijed zacrtanom
planu. Ipak kad se nađete lice u lice sa tim “jedinim najvećim bendom na
svijetu” tad naučite značajnu razliku između posla u kom ostavljate srce na
bini i posla koji otaljavate samo radi novca u banci. Razlika se krije u
stihovima „Stonesa“ koji glase: “But I like It. I said I know, It's only rock
and roll, but I like it”!
Branislav Predojević, Goran Tarlać
_____
Možda niste čuli? Ako još niste, onda će biti da vas i ne zanima – jer od njih
pobjeći ne možete. „The Rolling Stones“, najsavršenija koncertna mašina danas i
najveći putujući muzički spektakl na svijetu, posjetio je prošlog vikenda i
Srbiju. Mick Jagger, Keith Richards, Charlie Watts i Ron Wood priredili su u
subotu uveče dvosatni muzički i vizuelni spektakl na beogradskom Ušću, pet dana
nakon odličnog koncerta u Budvi i 45 godina nakon prvog koncerta u karijeri,
pred oko 70.000 posjetilaca, u okviru svjetske turneje "A Bigger Bang". Turneje
unutar koje je beogradski koncert najposjećeniji koncert u Evropi! „Stonesi“ su
te večeri prvi put u karijeri nastupili u Srbiji. Pretenciozno vam to zvučalo
ili ne, ali Jagger i društvo imaju odavno ideju da dođu u Beograd. Havijer
Solana je možda bio nestrpljiv da Srbiju uvede u Evropu, ali Jagger već
decenijama čeka da u Beograd dovede svoju grupu, a pri tom Srbe, uzgred da
pomenemo, nikada nije bombama ubjeđivao da se pridruže tzv. uređenom dijelu
svijeta.
The Roling Stones&Srbija: Bend je htio da svira u Beogradu još 1976. godine,
kada su u kombinaciji, osim Zagreba, bili Beograd i Ljubljana, ali je samo
Zagreb pokazao dovoljno agilnosti i angažovanja. Beograd nije imao dovoljno
interesovanja ni 1982, tako da je publika morala da ide u Beč na koncert. U Beč
se išlo i 1990. Onda je 1998. opet neko zaključio da “nije trenutak” za
„Stonese“ u Beogradu, pa se putovalo u Atinu ili, opet, Zagreb... U posljednje
četiri godine njihov nastup u Beogradu dva puta je odgađan - 2003. zbog ubistva
premijera Zorana Đinđića, a prošle godine zbog povrede i operacije glave
gitariste Keitha Richardsa. Dakle, istorija Jaggerovih pokušaja da uđe među
Srbe duga je i bogata i posljednji je trenutak da se na tu neveselu istoriju
stavi tačka.
U Srbiji su, naime „Stonesi“ uvijek bili na dobrom glasu, čak na boljem nego
„Beatlesi“. Jedan od mnogih dokaza za takvu tvrdnju jeste taj da su dva
najvažnija muzička časopisa pokrenuta u Beogradu "Džuboks" i "Rok", na
naslovnim stranama prvih brojeva imali upravo Micka Jaggera i njegovu grupu.
Otud ne čudi što su ljudi iz Srbije redovno putovali po svijetu da bi vidjeli
„Stonese“ uživo.
Koncert „Stonesa“ za sobom vuče još jedan važan faktor: srpski rokenrol – ili
mnogo, mnogo tačnije – srpska rok publika - deceniju i po provela je gotovo pod
narkozom tokom koje se stekao osjećaj da vrijeme stoji i da je potpuno svejedno
kada ćete nešto uraditi, ako ste već toliko ludi da uopšte nešto radite. Preko
70.000 ljudi na jednom mjestu koji su platili ulaznicu od 35 eura očigledan su
dokaz da se valja otarasiti gubitničkog mentaliteta, koji se inače u srpskoj
glavi tako često i neopravdano izjednačuje sa poštenjem: pokazalo se da se
umije i može, a bez posrtanja. Zvalo se ono Ceca ili Jeca. Zato nije čudo da
poslije ovog koncerta vidite mladića zamotanog u zastavu „Stonesa“ kako
hodajući ulicom uzvikuje: Nikad više Ceca!
Satisfakcija uživo: Dolazak na koncert „Stonesa“ na beogradskom Ušću kroz
rijeku fanova svih generacija (od matorih hipi veterana do porodice sa
jednogodišnjom bebom) koji se slijevaju na kapije koncertnog prostora,
predstavlja neku vrstu bizarnog upoznavanja sa svim ljudima kojima je nastup
legendarnog “kamenja” dugo čekana prilika da najzad dobiju “satisfakciju”. Za
svih onih 45 godina i dva dana koje smo čekali da vidimo “najveći rok bend na
svijetu” u Srbiji. Dok se prve grupe posjetilaca polako okupljaju oko bine a
nešto više oko šankova, koncert otvara jedan od najdosljednijih sljedbenika
„Stones“ filozofije u Srbiji “Električni orgazam”. Oni sviraju vrlo uigrano i
vrlo nadahnuto, problem je jedino što niko na pomenutom koncertnom prostoru
nije zainteresovan za bilo šta drugo osim za izlazak Jaggera & comp na binu pa
tako njihov evidentni trud ostaje bez prave reakcije ispred bine. Gileta i
„Orgazam“ može da utješi, osim same činjenice da su svirali kao predgrupa
„Stonesima“, i to što, na već prilično popunjenom Ušću, izlazak drugog predjela
tj. predgrupe britanskog benda „The Answer”, sa njihovim sindikalnim hard/hevi
zvukom, publika uopšte nije ni registrovala. Osim možda kao bučnu smetnju
međusobnom telefoniranju i skoro nemogućoj misiji traženja poznanika i piva na
šankovima u masi koja sa prvim sumrakom zatrpava prostor ispred bine. Kako su
došli pomenuti “The Answer” su tako i otišli sa bine a publika koja se u tom
momentu kreće oko broja od 70 i više hiljada ljudi polako pada u tenziju
iščekivanja glavne stvari... Ljudi sa svih prostora bivše Jugoslavije a i šire
polako odbrojavaju vrijeme do najavljenog izlaska benda u 21.30. Razmjenom
informacija iz štampe o bendu, kalkulisanjem oko dužine trajanja nastupa,
izbora pjesama za repertoar... A tačno u minut u najavljenoj satnici džinovska
konstrukcija iza bine polako se pali, video ekranom (veličine manje zgrade)
promiču kadrovi velikog praska, kroz zvučnike testeriše rif iz “Start Me Up” a
zatim prvo bina bukvalno eksplodira od light showa, a odmah zatim i stadion od
gromoglasne reakcije publike na pojavu benda. Jagger odmah počinje sa
maratonskim kretanjem-trčanjem-plesanjem po bini, Richards i Wood lome se oko
gitara sa lakoćom sipajući rifove kao iz rukava, Watts postojano udara ritam a
ostatak benda (prateći vokali, basista, duvači, klavijature) asistira u
vrhunskom raspoloženju i dok se prva pjesma privodi kraju, sve je jasno. Zašto
taj bend tako arogantno sigurno tvrdi da je najveći na svijetu, zašto je Mick
Jagger sinonim za riječ frontmen, zašto se gitaristički tandem može
karikaturalno poigravati sopstvenim sviranjem, zašto je dovoljno da se bubnjar
samo nasmiješi pa da publika divlje reaguje... Ne zbog milionskih iznosa koji
se provlače po štampi u vezi sa ovom turnejom, ne zbog vrhunske tehnike u
njihovoj službi, ne zbog koncertne set-liste na kojoj nema nepoznate pjesme (a
mogu ih još deset takvih odsvirati), ne zbog nostalgije za boljom prošlošću...,
već zbog osjećanja, koje je jedan od posjetilaca koncerta krajnje precizno
definisao kao “razmjenu čiste energije na molekularnom nivou”, na relaciji
bina-publika. Odnos koji vas poslije par taktova početne pjesme tjera da
zaboravite na to koliko godina imate, koliko ste umorni i gdje se nalazite. Da
ne radite ništa drugo osim ono što vam diriguje skupina rok šamana sa bine sa
čovjekom-pokretom Mickom Jaggerom na čelu.
Svejedno je da li sviraju “stare”, svima poznate stvari ili nešto “novije”
poput „Rough Justice“ i “You Got Me Rocking”, reakcija publike je ista,
apsolutna fascinacija onim što dolazi sa bine. A to se u nekim momentima
pretvara u neku vrstu ritualnog poigravanja sa rok demonima kao u mahnitoj bluz
verziji “Midnight Rambler” ili raspojasanoj fank posveti Jamesu Brownu “I Go
Crazy”. Momentima kad imate utisak da će sve na ovom koncertu otići preko tačke
pucanja i kad jednostavno ostajete bez teksta na ono što gledate svojim očima i
slušate svojim ušima.
Gledate pjevača koji sa svoje 64 godine nijedne sekunde ne miruje na bini kao
da je prikopčan direktno na struju a pri tome ni na momenat ne gubi glas.
Frontmena koji vodi bend i publiku kao vrhunski dirigent orkestar, dok
istovremeno pjeva, pleše, pozdravlja na tečnom srpskom i stiže da konstatuje:
“konačno smo stigli i kod vas” ili da se šali sa pratećom pjevačicom Lisom
Fisher (rasni stas i još rasniji glas) na račun njenog izgleda (lijepa ti je
suknja, al’ su ti ružne sandale). Slušate Rona Wooda kako ga bez problema prati
po bini poigravajući se, kako sa svojom gitarom tako i sa svojim imidžom.
(“Zvijer iz Beograda” u Jaggerovom predstavljanju benda.) Richards, sa
cigaretom u ustima i nije previše zainteresovan za kretanje, osim za svoje
čuveno izvijanje sa gitarom, ali zato rifove sipa kao iz mitraljeza. Watts,
naravno ne radi ništa osim što svira hirurškom preciznošću. Dok Jagger tokom
izvođenja legendarne himne “You Can't Always Get What You Want” (u krajnje
nadahnutoj polugospel verziji) polako predstavlja bend ostavljajući na kraju
“mister rifa” Richardsa samog na bini da da svoj pjevački doprinos sa verzijama
“I Got The Silver” i “Wanna Hold You”. On ih izvodi kao neku vrstu govornog
bluza svojim raspuklim vokalom na granici falša uz slide asistenciju Wooda na
gitari sve vrijeme izgledajući kao da će se srušiti na bini (ali kao što neko
takođe na koncertu reče “tako izgleda zadnjih 30 godina”). A kad na kraju druge
pjesme stvarno klekne na binu i ruku stavi na srce, publika njegov trud
nagrađuje gromoglasnim aplauzom i skandiranjem... No, vrijeme je za nastavak
glavnog showa sa spektakularnim odvajanjem dijela velike bine koji klizi u
dubinu publike dok Jagger,(takođe sa gitarom u rukama) i bend lože triling
pjesama “Miss You”, “ It’s Only Rock’n'Roll”, “Honky Tonk Women” i ubitačnu
verziju “Satisfaction”, koja Ušće pretvara u neku vrstu rok vulkana koji ključa
na ivici erupcije dok se džinovski gumeni “Stones” jezik polako razmotava u
pozadini bine... Pokretna bina polako se vraća, svjetla se prigušuju, na ekranu
se pojavljuje džinovska zmijska koža a dok se iz zvučnika čuje zlosutni samba
ritam i hipnotički glasovi “u-uhh” pratećih vokala, Jagger se u crvenom mantilu
pojavljuje na visokoj platformi iznad bine i kreće stara priča sa Mr. Luciferom
lično u glavnoj ulozi: „Sympathy For The Devil”. Dok se frontmen izvija kao
zmija po bini, sa strane se pojavljuju džinovski plamenovi i dim a bina na Ušću
pretvara se u pravi vizuelno-zvučni pakao energije i ritmova. Bacajući publiku
u višeminutni plesni trans koji se zatim pretvara u duhovno pročišćenje slušnih
aparata publike jedinim pravim orijentalnim zvukom kultne “Paint It Black”...
Na njenom kraju Jagger se zahvaljuje publici “divni ste, odlično smo se
proveli, hvala, hvala” (što i nije toliko teško nakon 45 godina čekanja a i ne
zvuči kao jeftina poza kad on to izgovori) a tad gorepomenuti rokenrol vulkan
na ivici erupcije najzad eksplodira prvim taktovima “Jumpin’ Jack Flash” a
publika saznaje kako zvuči apokalipsa u dva akorda... Nakon toga jedino je
moguć kraj, svjetla se gase, bend se zahvaljuje a Jagger se oprašta sa
publikom, koja iako zna da slijedi bis, vjerovatno, nakon tako efektnog kraja
ne bi prigovarala i da ga ne bude...
No, pravila “Stones“ igre krajnje su precizna, bend ponovo izlazi i kreće sa
laganom verzijom hita “Brown Sugar”, koji se postepeno pretvara u razulareni
dvoboj: vokala, duvača, ritmova i rifova u spektakularnoj završnici jedne
velike ili bolje rečeno najveće rok predstave na svijetu. Kompletan bend klanja
se publici a zatim i velika četvorka solo, Watts se prvi put nasmiješi na
koncertu, zavjesa se spušta i sad je stvarno kraj...
A teško je povjerovati da se nakon dva sata te predstave u Beogradu našao neko
ko bi mogao reći da je nezadovoljan i ko nije dobio svoj dio najbolje moguće
rok satisfakcije danas...
Koncerti i uopšte rad benda “The Rolling Stones” danas, sasvim sigurno jeste
matematički organizovan i precizan rok show, ogromni i skupi biznis u kom nema
mjesta iznenađenju, osim eventualno onog koje dolazi iz ruku i instrumenata
muzičara. Turneja “The Rolling Stones” ozbiljan je posao u kom se okreću
ogromni iznosi novca, surovi profesionalizam u kom se sve zna i sve ide po
unaprijed zacrtanom planu. Ipak kad se nađete lice u lice sa tim “jedinim
najvećim bendom na svijetu” tad naučite značajnu razliku između posla u kom
ostavljate srce na bini i posla koji otaljavate samo radi novca u banci.
Razlika se krije u stihovima „Stonesa“ koji glase: “But I like It. I said I
know, It's only rock and roll, but I like it”!
http://www.novireporter.com/
