frankfurtske VESTI, 11.septembar 2008.
DANAŠNJI ROĐENDAN PATRIJARHA PAVLA (94) U SENCI ZAHTEVA ZA SMENOM
DOBRI PASTIR GREŠNOG STADA
. Na veliki praznik Usekovanje glave svetog Jovana Krstitelja traži se glava
srpskog poglavara, kažu "Vestima" u visokim crkvenim krugovima
Nepokretan i fizički zanemoćao, u bolničkoj postelji patrijarh srpski
gospodin Pavle danas puni 94 godine. Bez ikakve pompe, jer kako i sam često
podseća: "Srbi slave krsnu slavu, a ne rođendane." Istovremeno, u crkvenim
krugovima i srpskoj javnosti, a uoči njegovog rođendana i današnjeg praznika
Usekovanja glave svetog Jovana Krstitelja, opet je lansirana teza o
neophodnosti izbora novog patrijarha. To, kako nam je rečeno u episkopskim
izvorima, ostavlja "gorak ukus i asocira da se na ovaj veliki pravoslavni
hrišćanski praznik sad traži i Pavlova glava".
Patrijarh Pavle (Gojko Stojčević) rođen je 11. septembra 1914. u slavonskom
selu Kućanci, u zemljoradničkoj porodici i u ranom detinjstvu ostao je
siroče, pa ga je odgajila tetka. Školovao se prvo u Tuzli, zatim u
bogosloviji u Sarajevu i na Bogoslovskom fakultetu u Beogradu gde je
diplomirao 1941. godine. Leta 1945. godine, kako je zabeležio, "konačno sam
doneo odluku da, oboleo na plućima, ne mogu biti sveštenik i posvetiti
živottom uzvišenom pozivu... Svestan, dakle, da taj poziv nije za mene, i
da, odmalena bez roditelja, ne mogu imati svoju porodicu, zamonašio sam se
uoči Blagovesti 1946. godine". Izbor za episkopa raško-prizrenskog septembra
1957. dočekao je na postdiplomskim studijama u Atini. Naredne 33 godine
proveo je na Kosovu i Metohiji gde su, prema svedočenjima savremenika,
"došli do izražaja Pavlovi kvaliteti dobrog pastira, koji ga i danas prate u
svekolikom stadu grešnom".
Mitropolit crnogorsko-primorski Amfilohije Radović pričestio je juče na
Vojno-medicinskoj akademiji patrijarha Pavla u prisustvu vladike hvostanskog
Atanasija Rakite, inače patrijarhovog vikara, kao i jeromonaha Pantelejmona
(Jovanovića), starešine srpske crkve Svetog Tome u Johanezburgu. Patrijarh,
kako je saopštila Informativna služba SPC-a, živo komunicira sa svojim
gostima, njegove molitve su i dalje snažna podrška svim vernicima u njihovim
svakidašnjim životnim obavezama i iskušenjima.
Iako u tom periodu nije bio u žiži javnosti, brojni svedoci tvrde da je
vodio svakodnevnu borbu za prava kosovskih Srba. Na njegova nebrojena pisma
upozorenja - "ne možemo više da živimo od arnautskog zuluma" - nisu
reagovale ni crkva ni država. Iako je, kako pamte stariji episkopi, vladika
Pavle bio protiv izbornog arhijerejskog sabora da se za Germanovog života
bira novi poglavar Srpske pravoslavne crkve, ipak je tajnim glasanjem
episkop raško-prizrenski izabran za 44. srpskog patrijarha decembra 1990. Za
poslednjih 18 godina postao je omiljen u celokupnom srpskom narodu i ostao
poštovan među opozicijom i vlastodršcima. "Patrijarh Pavle je naš duhovni
gromobran", ukazao je više puta vladika Lavrentije.
Podsećanja radi, pojedine srpske vladike tražile su patrijarhovu ostavku
prvi put 1995, a on je braći u Hristu odbrusio da ostavku podnosi samo Bogu.
Te godine arhijerejski sabor se ogradio od Pavlovog učešća na sastanku
Slobodana Miloševića i Radovana Karadžića. Nakon petooktobarskih promena
2000. već maja sledeće godine pripremana je Pavlova smena u vrhu SPC-a, ali
on je, kako su tada javljali beogradski mediji, tim vladikama doskočio
donevši lekarsko uverenje da je zdrav i sposoban da upravlja crkvom.
Od tada se svake godine uoči prolećnog ili jesenjeg zasedanja crkvene
skupštine lansiraju najave o tobožnjoj smeni patrijarha Pavla. Licitira se
njegovim naslednicima, grupišu se navodni vladičanski lobiji i prebrojavaju
episkopski glasovi za i protiv izbora novog patrijarha za života postojećeg.
Pošto je i proletos patrijarh odbio da se samovoljno povuče, po svemu sudeći
još nema većinske saglasnosti srpskih vladika za otvaranje izbornog sabora,
pod geslom "Pavlove zdravstvene nemoći da upravlja srpskom crkvom".
R. LONČAR
