Čuvajte se Incka | 24.06.2009 20:00
Odluka Valentina Incka da poništi zaključke Narodne skupštine RS od 14. maja o nadležnostima, koje pripadaju RS, manje je važna po tome šta se time postiže od toga šta zapravo znači. Naime, odlukom se neće postići mnogo, jer su zaključci od 14. maja u potpunosti u skladu s Dejtonskim sporazumom. Mnogo je značajnije šta Inckov postupak znači za političku budućnost RS i Federacije, EU, te Sjedinjene Američke Države i administraciju predsjednika Baraka Obame. Ovo je u intervjuu za "Fokus" rekao predsjednik Američkog savjeta za Kosovo i član Fondacije lorda Bajrona, Džems Džatras, podsjetivši da je dva dana prije donošenja zaključaka Narodne skupštine Predstavnički dom SAD glasanjem potvrdio rezoluciju, kojom se od predsjednika SAD, Baraka Obame, zahtijeva da imenuje specijalnog američkog predstavnika za Balkan da bi se "olakšalo sprovođenje reformi" u dejtonskoj strukturi BiH. FOKUS: Šta mislite da se krije iza formulacije "olakšati sprovođenje reformi"? DŽATRAS: Dejton, navodi se u rezoluciji, uključuje mnoge kompromise koje nameće potreba brzog djelovanja da bi se sačuvao ljudski život, bez kojih se ne mogu razviti efikasne političke institucije. Neophodne reforme moraju dovesti do stvaranja efikasne države, što je suprotno od trenutne dejtonske strukture, koja nije ni efikasna ni racionalna. Niko ko je upoznat sa tim kako ljudi razmišljaju, govore i rade u Vašingtonu ne može da ima bilo kakve iluzije da je Predstavnički dom zahtijevao ukidanje RS kao činjenice ili njenog imena. FOKUS: Nije li ta rezolucija neobavezujuća? DŽATRAS: Neki smatraju da je spomenuta rezolucija neobavezujuća. Ovo je tačno, ali i nevažno. Kao što je slučaj sa sličnim rezolucijama koje su se odnosile na BiH, Kosovo i Metohiju i Irak, zvanične rezolucije Kongresa jesu dio mašinerije za stvaranje politike u koordinaciji s aktivnostima administracije predsjednika, objavljivanjem stručnih mišljenja, analiza i informacija. Rezolucija 171 jeste sredstvo za kraj. Ova rezolucija nikada ne bi prošla da nema zeleno svjetlo Stejt departmenta i Bijele kuće, odnosno Državnog savjeta bezbjednosti. Upravo je taj savjet sugerisao da stvarni problem RS nema s američkom administracijom, nego s Evropljanima, odnosno s Inckom koji je, očigledno pod uticajem zlih savjetnika, odlučio da se osveti RS i naročito njenom premijeru, Miloradu Dodiku. Zaboravite Bajdena, zaboravite Hilari, zaboravite Džemsa Stajnberga - Incko je taj koga bi trebalo da se čuvate. FOKUS: Po vama, Valentin Incko bi trebalo da bude grobar Republike Srpske? DŽATRAS: Postoji opasnost od Inckovih naređenja, ali Vašington to za sada usporava. Rezolucija 171, takođe, insistira na tome da do tranzicije OHR u EUSR ne dođe dok svih pet ciljeva i dva uslova Savjeta za implementaciju mira ne budu ispunjena. Ko sprečava ovu tranziciju? Dodik, naravno. Vašington je Incku tada uputio jasnu poruku: " Iskoristite bonska ovlašćenja da se riješite Dodika i smrtno ranite RS, a mi ćemo vam dozvoliti da OHR promijenite u EUSR. Tiho uradite taj posao za nas, dajte nam Dodikovu glavu, pa ćemo odustati od imenovanja specijalnog američkog predstavnika za Balkan." Činjenica da Incku ne naređuju šefovi u Briselu već navodni prijatelji RS u Obaminoj administraciji, postaje jasna. FOKUS: Smatrate da RS nema prijatelje u Vašingtonu? Ili ih nema na pravom mjestu, tamo gdje se odluke kroje i donose? DŽATRAS: Ukratko, nema dokaza da su oni iz Vašingtona, koji mrze Srbe, promijenili mišljenje. Da jesu, Rezolucija 171 ne bi mogla da prođe. Nedavno objavljeni stavovi Danijela Servera i Mortona Abramovica, Ričarda Holbruka i Pedi Ešdauna, kojima se poziva na jaku američku akciju, ne bi se pojavili. Ideologija i egomanija najviše zaslijepljuju stvarnost, a "klintonovci", koji se se ponovo vratili na vlast, jesu oličenje i jednog i drugog. Ni njihova srbofobija ni njihov pokušaj da impresioniraju islamske zemlje američkom blagonaklonošću ka Balkanu, ne mogu to da umanje. Međutim, ono što se promijenilo jeste relativna slabost Amerike u odnosu na devedesete godine prošlog vijeka. Sjedinjene Države mnogo su slabije nego što su to bile, a relativno govoreći, Rusija, Kina i Indija mnogo su snažnije. Čak i dosad poslušni Evropljani pokazuju znakove nepouzdanosti. Odatle ponižavajuće pribjegavanje administracije lukavstvu da iskoriste Incka kao prekidač protiv evropskih želja i interesa. Na kraju krajeva, ako Incko ne može da se odluči za koga radi i nastavi da ide trenutnom putanjom, posljedice će se naći na pragu Evrope, a ne Amerike. PREVELA LJ. GLIŠIĆ RAZGOVARALA D. MAJSTOROVIĆ RS mora ostati jaka FOKUS: Šta u ovom trenutku treba da radi Republika Srpska? DŽATRAS: Srbi u RS ne mogu sebi priuštiti da ih zavede ista lažna nada razumnog sporazuma, koja je nametnuta srpskim liderima devedesetih godina, a koja uvijek ima isti kraj. RS jeste tamo gdje je danas, ne zbog toga što je prihvatila ukrašene izvještaje, koje su stvorili razum i dobra volja Vašingtona, već zbog toga što su njeni lideri, naročito Dodik, stajali čvrsto dok se američka sila povlačila i Evropljani uviđali da im je američko rukovodstvo podvalilo. Radije nego da pokušava da postigne dogovor s američkom administracijom, RS bi trebalo da ostane koncentrisana na čvrst i principijelan otpor maltretiranju, mirno i činjenično zastupanje stavova i u Americi i u Evropi, trebalo bi da pusti da se odnosi između Evrope i Amerike pogoršaju, a razdor između onih koji mrze Srbe u Vašingtonu i drugih američkih sektora uticaja produbi http://www.fokus.ba/vidi.php?rub=2&vijest=21616
