ZIDANJE SKADRA
Vidovdan Osvanuo je još jedan Vidovdan. Od Kosovske bitke prošla je 621 godina. Koliki je značaj Kosovske bitke postalo je jasno još savremenicima. Iako manje sudbonosna od osmanske pobjede na Marici iz 1371. godine, Kosovska bitka postala je temelj nacionalnog identiteta srpskog naroda, a kosovski zavjet je nesumnjivo jedan od tvrdih temelja pravoslavlja. Kosovska bitka je našla svoje mjesto u baštitni svijeta: od istorije svijeta pisane za Ivana Groznog, do engleske drame iz 17. vijeka. Koliko god u prošlosti bio upotrebljavan i zloupotrebljavan od strane raznih srpskih nacionalnih junaka i tirana, kosovski mit još je više bio osporavan i korišćen radi unižavanja i klevetanja srpskog naroda. Šta sve nijesmo čuli tokom proteklih stotinu godina: od teza o nekrofilskom mentalitetu i varvarskom obožavanju poraza, do priča o mitomaniji i poremećenosti srpskog naroda. Međutim, nedavno je započela nova moda – prisvajanje. Mnogi bi željeli da prisvoje Kosovsku bitku. Navodno, svi su u njoj učestvovali - Hrvati, Bosanci (šta god oni bili u srednjem vijeku) i Albanci. Zagovornici ovih novih tumačenja istorije tvrde da su vojske njihovih naroda bile tamo, mada ne pod današnjim imenom. Bili bi na Kosovu i Crnogorci, da ova oblast srpske despotovine pod takvim imenom nije prvi put spomenuta u dokumentima tek u 15. vijeku. Čujemo i da su Nemanjići, Obilić, pa i Obrenovići i Karađorđevići, odreda bili Albanci! Dakle, nije problem sadržaj kosovskog mita; nevolja onih koji ga kritikuju ponekad je sadržana u činjenici da ovu snažnu tvrđavu postojanja nesumnjivo posjeduje upravo srpski narod. Vidovdan je sudbonosan datum naše istorije. Možda je potrebno dodati da je pored Kosovske bitke iz 1389. godine, Sarajevskog atentata iz 1914. godine, Rezolucije Informbiroa iz 1948. ili gazimestanskog uzlijetanja 1989. i slijetanja u Ševeningen 2001. godine, za 28. jun (u DžIDž vijeku Vidovdan je padao 27. juna) vezano je i potpisivanje sudbonosne Tajne konvencije između Srbije i Austrougarske 1881. godine; istog dana 1919. potpisan je mirovni ugovor kojim je okončan Prvi svjetski rat, amandmanima na ustav Hrvatske srpski narod je 1990. prestao da bude konstitutivni narod ove države, dok je 2006. Crna Gora Rezolucijom Generalne skupštine UN 60-264 postala 192. članica svjetske organizacije. Ne bi se moglo reći da postoji neki objašnjiv razlog zbog koga je Vidovdan dobio ovakav značaj u istoriji srpskog naroda. Prije svega, sami savremenici Kosovsku bitku nijesu smjesta smatrali sudbonosnom i toliko kobnom. Njene posljedice, značaj kneza Lazara kao zaštitnika i darodavca Crkve, epska borba njegovih potomaka za očuvanje srpske države, kao i poruka i pouka žrtvovanja, taj savršeni imitatio Christi, uklopili su se ne samo sa srednjovjekovnim vladarskim idealom, već su se pretočili u misao narodne slobode i, kasnije, čak nacionalne emancipacije. Pozniji događaji većinom su sticajem okolnosti pali baš na Vidovdan. Tajna konvencija i isporučivanje Slobodana Miloševića Hagu svakako nijesu na ovaj dan upriličeni voljom aktera (makar kad je o srpskoj strani riječ). Manevri organizovani u Bosni 1914. nijesu trajali samo tokom Vidovdana, a sasvim bi bilo čudno da su organizovani u decembru ili februaru. Ako su Princip i mladobosanci i uzeli dolazak nadvojvode Ferdinanda u Sarajevo kao nacionalnu uvredu, nesumnjivo je da su ranije i bez takve okolnosti planirali napad na manje značajne dostojanstvenike Dvojne monarhije. Ukoliko su zaista imali namjeru da izborom Vidovdana za datum donošenja Rezolucije IB dodatno ugroze Broza i KPJ, Ždanov i Maljenkov vjerovatno nijesu računali na činjenicu da tako samo mogu da podstaknu neželjene paralele. U istoriji su sedmice na prelazu između proljeća i ljeta i ljeta i jeseni (jun i septembar) vjerovatno period najveće aktivnosti. Upravo 28. juna dogodili su se mnogobrojni drugi veliki i sudbonosni događaji. Recimo, najveća bitka DžVII vijeka – kada su se 1651. poljske trupe sukobile sa ustanicima Bogdana Hmeljnickog i Tatarima kod Berestežka (Beresteczko), Karlo V je toga dana postao car, a Viktorija kraljica, 1922. je izbio građanski rat u Irskoj, a 1967. godine, poslije jedne od najblistavijih ratnih pobjeda u DžDž vijeku, Izraelu je prisajedinjen Istočni Jerusalim... Ipak, sa namjerom ili slučajno, sklerotičnim predumišljajem ljudi ili veličanstvenom promišlju Svevišnjeg, Vidovdan ostaje kao jedan od najvažnijih datuma srpske istorije. Odavno je rečeno kako je „sve slučajno osim slučajaĆ. Jedan uvaženi britanski istoričar je u zaključku svoje knjige o Srbiji, biće u šali, predložio da se Srbi manu sv. Vida, koji, iako slavljen i cijenjen svetitelj, ipak štiti nervne bolesnike i epileptičare, a da se okrenu, recimo, sv. Joni, koji je, eto, proveo neko vrijeme u utrobi kita odakle je srećno uspio da izađe živ. Zgodnu okolnost, o kojoj je ovaj autor vodio računa, predstavlja činjenica da Jonindan pada baš 5. oktobra. Sv. Jona bi nesumnjivo bio zgodan dan za Srpstvo, kako zbog poruke svetiteljevog života, tako i zbog važnog događaja od 5. oktobra 2000. godine, ali treba imati u vidu da je upravo na taj datum 1813. godine turska vojska ušla u Beograd i privremeno slomila ustaničku Srbiju. Ali pustimo igru datuma... Pred nebrojenim događajima istorija je ostavila samo 365 dana. Vidovdan je veliki dan u istoriji Srpstva i Slovenstva. Od juna 2001. Republika Srbija, matica srpskog naroda, obilježava ga kao Dan palih za Otadžbinu. Mi ne slavimo tragične i teške dane naše istorije, ali se sa ponosom i sjetom sjećamo velikih žrtava. U doba slabih, kukavnih i potkupljivih, slavimo one koji su bili „svjesna žrtvaĆ. PiŠe: Čedomir AntiĆ http://www.dan.co.me/index.php?nivo=3&rubrika=Povodi&datum=2010-06-28&clanak=236754
_______________________________________________ SIM mailing list [email protected] http://lists.antic.org/mailman/listinfo/sim
