WASINGTON POST Vasington - Srpski premijer zatrazio "stratesko partnerstvo"
sa SAD
Zivkovic nudi 1000 vojnika za bilo koju americku misiju
VASINGTON - Gotovo izgubljen medju stranim traziocima usluga koji su
preplavili Vasington proslog mjeseca bio je lider drzave protiv koje su SAD
ratovale prije samo cetiri godine. Tokom glavnine devedesetih americki
kreatori politike bili su preokupirani time kako da suzbiju Srbiju - glavnu
komponentu zemlje koja se nekad zvala Jugoslavija a nedavno je promijenila
ime u Srbija i Crna Gora.
Sada je njen novi premijer Zoran Zivkovic samo jedan od sefova vlada koji
zele da stvore "strateski savez" sa Busovom administracijom - i, kao mamac,
nudi da posalje vojsku koju je razbilo americko ratno vazduhoplovstvo da
podrzi americke vojnike u Iraku.
To nije lako "prodati", uprkos potrebi za trupama. Zivkovic je demokrata i
reformista, ali po sopstvenim rijecima njegovu zemlju i dalje muce ekonomska
disfunkcionalnost i kriminalne bande, ukljucujuci i neke povezane sa
ekstremnim nacionalistima i kriminalcima u posljednjoj deceniji rata.
Tuzioci balkanskog tribunala za ratne zlocine u Hagu vjeruju da je jedan od
najgorih, Ratko Mladic, i dalje na slobodi u ovoj zemlji. Zivkovicevog
prethodnika ubili su gangsteri, a nije jasno da li se vojska mnogo
reformisala u odnosu na vrijeme kada je vodila ratove na Balkanu.
Ipak, Zivkovic je bio tu, sastao se sa Kolinom Pauelom i Kondolizom Rajs i
izlozio strategiju svoje zemlje koja se zasniva na integraciji u centralne
institucije Zapada - Evropsku uniju i NATO, alijansu koja je prvi rat vodila
1999. da bi otjerala srpsku vojsku sa Kosova. Kao prvi korak, Srbija se nada
pozivu u Partnerstvo za mir, programu NATO-a za prijatelje i buduce clanice.
"Srbija u Sjedinjenim Drzavama trazi saveznika, a u zamjenu za to Srbija
moze ponuditi da bude pouzdan partner na Balkanu", rekao je premijer na
sastanku u redakciji "Vasington Posta". Da bi dokazao da stvarno tako misli,
on je rekao Rajsovoj da ce Srbija dati 1000 vojnika za bilo koju americku
misiju - ukljucujuci Avganistan ili Irak.
Bilo bi lako odbaciti predlozeno partnerstvo, ali Zivkovic ne predstavlja
samo svoje istorijski problematicno parce Evrope, vec puno veci dio
nezavrsenog posla za Zapad. Iako su NATO i EU prosle kroz veliku ekspanziju
od pada Berlinskog zida, jos se nijesu pozabavili sa desetak zemalja i oko
170 miliona ljudi koji sebe smatraju Evropljanima - od djelica bivse
Jugoslavije i bivse izolovane drzave Albanije na Balkanu, preko bivseg
sovjetskog vlasnistva poput Jermenije i Gruzije na Kavkazu, do novih
nezavisnih drzava izmedju centralne Evrope i Rusije, od dzinovske Ukrajine i
siromasne Moldavije do Bjelorusije, posljednje diktature na kontinentu.
Laksi dio posla obnove Evrope nakon hladnog rata prosirio je Zapad i
obuhvatio zemlje poput Ceske i Poljske, koje su imale zapadnu tradiciju i
istoriju demokratije. Drzave poput Rumunije i Bugarske od tada su odgajane
ka kapitalizmu slobodnog trzista i demokratiji obecanjem clanstva u
transatlanskoj alijansi. Medjutim, sta da se radi sa Ukrajinom, zemljom
velicine Francuske sa 50 miliona stanovnika, koja tetura izmedju demokratije
i autokratije, kao i izmedju saveza sa Moskvom i sa Vasingtonom? Ili, sa
Turskom, zemljom koja prestavlja granicu Evrope prema arapskom Bliskom
istoku i pripada NATO-u ali ne i EU? Ili, na kraju, sa Srbijom, najcescem
pocetnom tackom evropskih ratova u proteklih 100 godina?
"Gdje se ovaj dio Evrope nadje za pet godina tu cemo mi biti sljedecih 50
godina", predvidja Brus Dzekson, bivsi zvanicnik Pentagona sa dobrim vezama,
i zagovornik sirenja NATO, koji je stavio sebi u zadatak da privuce paznju
na posljednje teske slucajeve u Evropi.
"Ovo su posljednje zrtve komunizma, fasizma i nacionalizma", kaze Dzekson.
"Sebe smatraju dijelom Evrope i saveznicima SAD. Nece svi oni uspjeti - ali
mi cemo biti ocjenjivani po tome koliko njih mozemo sacuvati".
Njegova strategija nailazi na otpor u Parizu i djelovima Brisela, koji bi
zeljeli da Tursku drze van EU, a Ukrajinu i Kavkaz u potpunosti iskljuce iz
Zapada. Medjutim, cini se da ona dobija na privlacnosti u Busovoj
administraciji, koja se snazno zalaze za clanstvo Turske u EU, a prihvatila
je ponudu Ukrajine da posalje trupe u Irak uprkos problematicnom dosijeu
predsjednika Leonida Kucme.
I Zivkovic je naisao na topao prijem Rajsove i Pauela. Sto se tice njegove
ponude za slanje trupa - zvanicnici kazu da razmisljaju o tome.
Dzekson DIHL
Opcija nema mnogo
Alternative su ostre u svom opsegu - zemlje poput Srbije i Ukrajine mogle bi
biti privoljene da postanu demokratije, americki vojni saveznici i dio
federalne Evrope; mogle bi pasti pod uticaj obnovljene ruske imperije; mogle
bi lutati kao nestabilne tampon drzave, dom za svercere droge i oruzja,
teroristicke grupe i dozivotne predsjednike. Dzekson, koji je nedavno
osnovao Projekat za tranzicione demokratije, pokusava da ubijedi kreatore
politike u Vasingtonu i Briselu da za cilj uzmu prvu alternativu, cak i ako
to znaci poducavanje nekih neprijatnih licnosti - ili u slucaju Evrope
dotiranje dodatnog broja siromasnih poljoprivrednika.
VIJESTI
PCNEN
Serbian News Network - SNN
[EMAIL PROTECTED]
http://www.antic.org/
