VAART-bericht van: Carel-Jan Engel <[email protected]> Hallo,
Sinds een aantal dagen ben ik geabonneerd op deze mailing-list. Mijn naam is Carel-Jan Engel. Ik ben zelfstandig ondernemer in de IT, met een gezonde (of ongezonde) belangstelling voor de binnenvaart. Zo'n 12 jaar geleden raakte onze zoon op 9 jarige leeftijd besmet met het binnenvaart-virus. Hoe dat kwam vertel ik nog wel eens. Op dat moment leidde ik het bedrijf dat ik in 1992 had opgericht en dat uiteindelijk, met veel vallen en moeizaam weer opstaan, groeide naar zo'n 25 medewerkers. Uiteindelijk is onze zoon op z'n 13e naar het STC in de waalhaven gegaan, en ging door de week wonen op het school-internaat (niet het schippersinternaat, want wij zijn 'van de wal') Robbenoord. Na zijn diploma daar heeft hij de verkorte opleiding Kapitein Rijn en Binnenvaart gedaan, ook bij het STC. Inmiddels vaart hij als Stuurman/kapitein op een 110m containerschip. In de loop der jaren ben ik mij steeds meer gaan interesseren voor de binnenvaart. Dat begon met af en toe een los nummer kopen van de Schuttevaer, dan een abonnement nemen op de Binnenvaartkrant (hoef ik niet om de twee weken naar de sluis te rijden) en resulteerde in 2001 in de aanschaf van een beurtmotortje van 24 meter. Dat schip moest helemaal gestript, en ben ik (nog steeds) aan het opbouwen. Wel varen we er vanaf het begin mee. Vakanties worden zo doorgebracht met een afnemend gebrek aan comfort. Ieder jaar is er weer een stukje gedaan. Of niet. Ook ik heb als ondernemer hele slechte tijden gekend. Wel salaris naar personeel overmaken, maar thuis bijna niets hebben om te eten te kopen. Misschien was ik geen goede ondernemer. Of had ik pech. Ik weet het niet. In 1998 werd ik wel (ongevraagd, ik had niet ingeschreven!) uitgeroepen tot ondernemer van het jaar door onze lokale Kamer van Koophandel. Ik zal dus af en toe wel iets hebben goed gedaan. Gelukkig heb ik de boot nooit hoeven verkopen. In 2002 heb ik het bedrijf dat ik oprichtte verlaten, om weer 'lekker' als ZZP door het leven te gaan. Overigens, zonder er ook maar iets voor te vangen! Toch nooit spijt gehad. Heerlijk, heel erg vrij. Bij de afronding van zijn opleiding moest mijn zoon, voor het deel Algemene OndernemersVaardigheden, een Business Plan maken. Daar heb ik hem bij ondersteund. Samen plannen maken voor de exploitatie van een schip. Hij heeft op de website van een makelaar een schip uitgezocht, daarvoor verzekerings- en financieringsoffertes opgevraagd, uitgezocht wat voor kosten er gemoeid zijn met onderhoud, afschrijving etc. Op Vracht!Indicator hebben we vrachtprizen opgezocht, we hebben (ook op Vaart!) naar de gasolieprijzen gekeken, en uitvoerig uitgevogeld hoeveel reizen tegen wat voor prijzen er te doen zouden zijn. Er zal best het een en ander op het plan zijn aan te merken. We waren zeker niet optimistisch, ik heb in mijn eigen tijd met personeel ook altijd met pessimistische schattingen gerekend. Hoewel ik dus absoluut geen! ervaring heb met de expoitatie van een binnenschip, heb ik dat wel met het plannen en runnen van een bedrijf. Mijn voordeel is dan weer dat dat een bedrijf was dat automatisering levert, en daardoor bij een enorme verscheidenheid aan bedrijven binnenkomt. Zo heb ik in mijn werkzame leven gewerkt voor gemeenten, provincies, massagoed- en containeroverslagbedrijven, tankterminalexploitatie, banketbakkerijen, drankenhandels, groothandels, hoofdkantoren van banken, loterijorganisaties, wetenschappelijke onderzoeks- en onderwijsinstellingen, transportbedrijven, energiebedrijven, etc., etc. Ik ben een beetje geschrokken van het niveau van de discussie waarin ik hier als nieuwkomer terecht kom. Verwijten, gebrek aan samenwerking, oproepen tot verplichte samenwerking. Als ik het goed bekijk, vanaf de zijlijn, lukt het de binnenvaart al niet om samen te werken bij het samenwerken. BVB, KB, Schuttevaer, ASV, ik zal er vast nog wel een paar vergeten. Als die 'samenwerkingsorganen' doen hun best zo dicht mogelijk langs elkaar heen te werken. 'Aan de wal' hebben ze daar in sommige branches een oplossing voor: Bedrijfschappen en Productschappen. Nou, dat lost wat op! Ga maar eens vragen bij al die ondernemers die verplicht! lid moeten zijn van logge lichamen die voor miljoenen aan verplichte inkomsten 'ondersteuning' bieden. Op internet is er zat over te vinden. Op Wikipedia las ik dat volgens HP/De Tijd in 2005 door de gezamenlijke bedrijf- en productschappen 360 miljoen euro werd geincasseerd. Af en toe zien we oprispingen van landbouwers die weer kantoren van deze organisaties blokkeren en bemesten, omdat ze een einde willen maken aan de verplichte heffingen. Deze lichamen zijn staatje op zich geworden, die (net als de overheid zelf, een CCR noem maar op) groeien, en de aanleg voor efficiency en zelfreflectie al bij hun geboorte hebben verloren. Begrijp me goed, ik bagatelliseer niet dat de binnenvaart problemen heeft. Ik zie echter ook dat de verscheidenheid aan belangen zo groot is, dat vrijwillige samenwerking mijns inziens een illusie is. Verplichte samenwerking werkt niet. Wat ik jammer vind van de gevoerde discussies is dat er zo ontzettend veel negatiieve energie mee verloren gaat. Ik heb in het verleden als ondernemer 'pech' gehad. Een frauderende medewerker, die zomaar even 50.000 gulden kost. Na ontslag op staande voet begint hij een rechtzaak. De meter van de advocaat begint direct te lopen. Plus het verlies van een klant, waardoor een andere medewerker die voor die klant werkt opeens zonder werk zit. Let wel, ik moet hem wel doorbetalen. Een binnenschipper heeft ook pech: z'n motor loopt in elkaar. Zo heb je in ieder beroep ups en downs. Toen de internet-bubble in elkaar klapte was er ook bijna geen werk te vinden voor mijn bedrijf. Ik heb het ook wel eens heel erg niet zien zitten. En dan heb je al dat personeel rondlopen, dat wel iedere maand salaris wil. En je eigen gezin. Wat ik heb geleerd uit al deze tegenslagen is dat ik er heel veel van heb geleerd. En dat ik uit iedere tegenslag die ik had weer sterker ben teruggekomen. Wat misschien hielp was de start van het bedrijf. Mijn laatste werkgever was failliet, ik had daarvoor al een paar maanden geen salaris gehad. Twee kinderen van 4 en 6. We zaten helemaal aan de grond. Van het statiegeld van de lege flessen die we in de schuur vonden hadden we nog wat te eten gekocht. En toen kwam er een project langs dat ik kon doen. Moest ik wel een bedrijf hebben. Binnen een week had ik een BV in oprichting, de contracten getekend, een oud barrel van een auto bij de dealer van mijn laatste lease-auto gehaald (ik wil de goedkoopste enigszins betrouwbare auto, ik betaal over 2 maanden. Hij ging erop in!) en was ik 'ondernemer'. Wij zijn met niets begonnen. Als ik met niets eindig, dan heb ik in de tussentijd meestal toch een goed leven gehad, en genoten van een mooi huis dat ik heb kunnen laten bouwen, en van een leuke boot waardoor ik veel heb geleerd (lassen, timmeren, varen, motoronderhoud en -reparatie, loodgieterswerk, electra aanleggen etc). Het helpt niet om naar anderen te wijzen. Het helpt niet om anderen de schuld te geven van je eigen pech. Het geeft misschien een beter gevoel, omdat je denkt dat je er zelf niets aan kunt doen. Toch ga je uiteindelijk aan dit zwelgen in zelfmedelijden ten onder. Een crisis overleven gaat alleen door het vooraf opbouwen van reserves (als dat niet kan is je business plan niet levensvatbaar, of haal je teveel inkomen uit je onderneming) of door het creatief aanpassen aan gewijzigde omstandigheden. Een zeker mate van zelfvertrouwen helpt daarbij absoluut!. Ik heb ook wel eens een 'klant ontslagen', omdat deze door gebrek aan managementkwaliteit het project tot een absolute ramp maakte. Daar wilde ik mijn goede naam niet aan verbinden! Mooi wel 5 maanden zonder werk gezeten daarna. En ik had helaas nog niet veel reserves. Wel heb ik daarna een nieuw businessmodel bedacht, dat dit soort risico's minimaliseerde. Toch heb ik nooit werk 'onder mijn prijs' aangenomen. Misschien was het mijn Friese stijfkoppigheid. Mijn gezin en ik hebben daar best wel eens onder geleden. Maar uiteindelijk heeft me dat wel de positie in mijn markt gebracht die ik nu heb: veelgevraagd spreker op conferenties wereldwijd, auteur in vakbladen, gespecialiseerd trouble-shooter in complexe problemen. Ik begrijp niet waarom sommige kleine schepen (spitsen met websites) het kennelijk fantastisch doen, terwijl anderen steen en been klagen. Kennelijk kan het wel! Kijk naar je bedrijf. Kijk naar je kostprijs (+redelijk daggeld). Kijk niet naar een paar maanden slechte markt. Blijf bij je eigen principes, bij je eigen kostprijs. Kijk op een afstand naar het grote geheel. Vervoer over de weg loopt vast. Vervoer over water moet een enorm groot gedeelte van de weg overnemen. Als die nieuwe casco's die net weer binnenkwamen zijn over 2, 3, 4 jaar echt wel aan het werk. Een schip wordt niet voor 10 jaar gebouwd, maar voor 20, 30 jaar. Dan is twee jaar afbouwtijd bijna verwaarloosbaar. Een beetje rente op het nog niet afgebouwde casco, soit. Kijk naar het grote plaatje. Wie gaat al die schepen bemannen? Als (je eigen) kleine schip niet meer rendabel is, verkoop het naar de recreatiemarkt en wordt werknemer op zo'n drijvend eiland. Ik zou het jammer vinden. Mijn hart gaat uit naar de spitsenvaart. Maar als het ondernemingstechnisch niet meer kan, dan houdt het op. (Ik denk dat het best nog een tijdje kan. Er varen er zat rond die het bewijzen!) Ik heb in mijn vak de voorkeur voor bepaalde programmeertalen. Ik heb een hekel aan bepaalde andere. Maar de markt dwingt me een richting op. Dat is in de rest van de wereld niet anders. Nostalgie is leuk, maar de 60'er jaren, de tijd dat ik een luxe motor rollen staaldraad met een mast en giek op de wal zag lossen in Noord-Friesland, komen niet meer terug. Geniet van wat je hebt. Geniet van wat je nog kan en mag doen. Houd je ogen open voor de rest van de wereld, en pas je onderneming daarop tijdig aan. Ik loop het gevaar dat ik met deze uitgebreide voorstel-mail mezelf als relatief buitenstaander hier meteen voorgoed onmogelijk heb gemaakt. Zou ik jammer vinden, maar dat moet dan maar. Het komt uit een goed hart, en met de beste bedoelingen. Sterkte allemaal in deze tijden. Met vriendelijke groet, Carel-Jan Engel === If you think education is expensive, try ignorance. (Derek Bok) === PS ik zie dat Dirk ook net het bedrijfschap meldde. * Wat doet de markt? Geef je marktindruk op www.vaart.nl/peiling * Het adres voor reacties en nieuwe berichten: [email protected] * Afmelden op: [email protected] met tekst: unsubscribe VAART-L
