Alek Tarkowski wrote: > Witam, > > Przy okazji chetnie sie dowiem - kiedy wygasaja prawa autorskie do > filmu - rozumiem, ze z chwila uplyniecia odpowiedniego czasu od > smierci okreslonych wspoltworcow. Ale ktorych? Czy tez czastkowo > wygasaja rozne prawa (np. osobno scenarzysty, osobno aktorow za > wykonanie, itp.)? Bede wdzieczny za wyjasnienia.
Teraz opiszę bubel prawny, na który się złapałem. Proszę o chwilę skupienia. Prawa wygasają w całości (Michał już napisał, jakie). Dlaczego? Dlatego, że automatycznie każdy film audiowizualny przenosi prawa na producenta. Dlatego producent albo ma prawa, albo ich nie ma. Inny przepis tej samej ustawy mówi, że jeśli prawa przechodzą na producenta, to prawo chroni je tylko 70 lat od pierwszego pokazu. Ale ta interpretacja jest zła, choć prawdziwa. Jeszcze krótki wykład na temat historii Nosferatu, żeby pokazać jak sprawa jest prosta i oczywista (tym bardziej, że po drodze była wojna, która trochę namieszała w prawach autorskich). 1897 - "Dracula" Brama Stokera 1912 - Stoker umiera 1920 - niemieckie wydanie "Draculi", powieść robi wielkie wrażenie na Murnale i Galeenie 1921 - Albin Grau zakłada wytwórnię Prana-Film, która ma produkować horrory i filmy okultystyczne (ciekawostka: Grau był uczniem Aleistera Crowleya i należał do Ordo Templi Orientis); nie udało mi się ustalić, czy ekipa "Nosferatu" nie mogła uzyskać zgody na ekranizację powieści Stokera, czy też w ogóle się o to nie starała, uznając, że wystarczy pozmieniać imiona bohaterów oraz czas i miejsce akcji; wczesną jesienią rozpoczynają zdjęcia do filmu 1922 - 15 marca premiera "Nosferatu"; wdowa po irlandzkim pisarzu, Florence Stoker, wspierana przez Britissh Incorporated Society of Authors, wytacza Prana-Film proces o pogwałcenie praw autorskich; Prana-Film bankrutuje, spuściznę po niej przejmuje Deutsch-Amerikansch Film Union, również przegrywa proces i również bankrutuje; 1925 - w czerwcu wszystkie istniejące taśmy "Nosferatu" zostają ostatecznie skonfiskowane i komisyjnie zniszczone, przynajmniej tak się wszystkim zainteresowanym wydaje; w październiku brytyjskie Film Society organizuje festiwal klasyki filmowej i stara się o wsparcie wielu znanych osób, m.in. Florence Stoker, jako że pierwszym figurującym na liście filmem jest "Nosferatu"; Stoker prawie dostaje zawału i żąda oddania kopii, FS odmawia; festiwal dochodzi do skutku i, z tego co wiem, "Nosferatu" zostaje na nim wyświetlony 1926 - paryska Cinemathique (?) przygotowuje francuską wersję filmu, która do początku lat 80. funkcjonuje jako kanoniczna; oryginalne tablice z liternictwem zaprojektowanym przez Albina Graua zostają wyrzucone i zastąpione napisami francuskimi, zmienia się ich treść i montaż, także montaż niektórych scen 1928 - Universal Studio wykupuje od Stoker prawo do ekranizacji "Draculi", a także prawo na wyłączność do tytułu "Dracula", automatycznie przejmują (dlaczego?) wyłączne prawo do wyświetlania filmu Murnaua i czerpania z tego zysków; rozpoczyna się drugie "polowanie na czarownice" - przez najbliższe dwa lata US będzie wyłapywać i niszczyć kolejne kopie "Nosferatu", które do niego nie należą i które nie są zgodne z ustaloną przez nich wersją (obowiązuje już w tym momencie zasada, że przywraca się imiona bohaterów z powieści "Stokera", tytuł brzmi: "Nosferatu: the Vampyre") 1931 - 14 lutego premiera "Draculi" w reż. Toda Browninga; 11 marca ginie w wypadku Friedrich Wilhelm Murnau 1937 - umiera Florence Stoker; pojawiają się nielegalnie zupełnie nowe kopie "Nosferatu" (podobno) 1947 - francuska taśma "Nosferatu" trafia do nowojorskiego Museum of Modern Art; MoMA zajmuje się własną "rekonstrukcją" filmu, tzn. przekłada tablice z francuskiego na angielski i dokonuje kolejnych zmian montażowych; wersja MoMA zostaje ustalona jako kanoniczna i stamtąd powraca do Europy, do Londynu i Berlina (paranoja: w Berlinie tablice są na nowo tłumaczone na niemiecki - z przekładu, z przekładu etc.) 1972 - Blackhawk Films wypuszcza na rynek kolekcjonerski kopie pt. "Nosferatu: the Vampire", oparte na wersji MoMA, ale z imionami bohaterów przywróconymi z oryginalnego filmu Murnaua; film cieszy się wielką popularnością i po czterdziestu właściwie latach zaczyna się na powrót szerzej mówić o "Nosferatu" Aktualnie prawa do filmu na Europę wydaje jedna niemiecka firma w imieniu niemieckiej fundacji, która je posiada. W zasadzie od samego początku film nie jest chroniony prawnie w USA. Na pewno w 1983 oficjalnie wygasają prawa Universal Studio do tytułu Dracula na Europę. Pozdrawiam - Paweł Leszczyński _______________________________________________ Cc-pl mailing list [email protected] http://lists.ibiblio.org/mailman/listinfo/cc-pl
