Salutos, Vaho.
"Fasilinguo" esan una nomo proponata para la nova linguo; altra nomos esan "tino"
ei "mesoformo".
Kuesta linguo esan parolata ante una ano ei alkuna mensos; la linguo kambian
kontinuamente, segon la interesos de la parolantos.
Eske komo aparin la nova linguo? Ni, alkuna interesatos pro la reala komunikasiono
fasila internaciona, pensin ke la elitismo, la fiksismo ei la kombato mutua inter la
planlinguos esin la kausos de la frakaso en usar una sola planlinguo komuna, fasila ei
konstantamente reformabla fa la parolantos de la planlinguo monda. Donke, nosos
akordin formar una nova planlinguo antikademia, konstruata non de eruditos sino de
uomos media kios non parolan fasilamente linguos ekstranjera. Por kuesto, en tino non
eksistan komo en la interlinguo molta formos para eskribare la sonoro de la letro "k",
sino solamente una formo; eto esan una ortografio kompletamente fonetika; ei non
eksistan formos tre malfasilamente prononsabla komo "scienco" en la esperantiko. La
parolantos potan sempre introdusionar kuesa formos, ma komunamente la parolanto media
de la tiniko non volan aprendar ke "questo" aparan kon "q", "kilo" aparan kon "k" ei
"applicasiono" aparan kon "c", plus una duobla "p" kuala esan pronunsata komo simpla.
Parejamente, eto non volan verbos ni pluralos antiregula. Ma kuesta afero non esan
afero de akademio elita, sino de la desiro demokrata fa la parolantos de tino, sempre
kambiabla.
Eksistan molta listos interneta dove tuo potan aprendar, usar, kritikar ou
reformar la tiniko. La sufikso "ik" donan la signifo de linguo ou dialekto.
Mio donon ta tuo, pos, una konjunto de listos interneta sur la tino, ma, menan,
mio ja donan ta tuo una eskemo basa de la tino. Evidentamente, la eskemo ei kuesta
mesajo kompleta esan eskribata via la propra linguo, la tino.
Eskemo basa de la linguo internaciona, eksperimenta, demokrata ei kontinuamente
reformabla nomata "tino".
Alfabeto ei pronunsasiono.
La ortografio esan kompletamente fonetika, sin eksepsionos. La alfabeto esan: " a
b c d e f g h i j k l m n o p r s t u v x z". La majorio de kuesta letros haban la
pronunsasiono tipa de la majorio de la linguos, ma alkuna letros nesesan eksplikasiono.
La letro "c" sonoran sempre komo en la italiko dentro la parolo "piace", ou komo
"ch" en la kastiliko (espaniko), ou en la engliko (en una parolo komo "church"); la
letro "j" sonoran komo en la fransiko, la portugaliko ou la rumaniko; inoltre esan
tolerabla la pronunsiasiono tipa de la engliko. La letro "x" sonoran komo tipamente en
la galegiko ou en la maltiko; la misma sonoro de "sh" en la engliko ou de "ch" en la
fransiko. La letro "z" sonoran komo en fransiko, engliko ou portugaliko.
Non eksistan diptongos ni triptongos. Kada silabo haban una vokalo, una sola
vokalo. La vokalos esan "a e i o u". La parolos polisilaba presentan sempre la akcento
en la preultima silabo, ei non eksistan akcento grafika. La majusklos non esan
obliganta, ma ono konsejan usare majusklo komenca en la prinsipo de una teksto, pos
punto ortografia ei para nomos propra segon formo basa (non adjetivata ni verbata).
La partikulo obliganta "eske" markan sempre la komenco de la fraso demandanta;
analogamente, la partikulo obliganta "mu" markan sempre la komenco de la fraso
esklamanta; non eksistan signos eskribata para la komenco de la demandasiono ou de la
esklamasiono.
Ono non usan letros espesiala ni signos diakritika dentro la letros; solamente la
alfabeto latina basa, eskribabla en kualunka situasiono.
Ante la letros "b" ei "p" la sonoro narisa estan inter "n" ei "m"; ono eskriban
sempre kon "m" en kuesta okasiono, ma non eksistan problemo, porke solamente eksistan
una sonoro ante la dua letros, sin difisila distingos komo "mampreno" ei "manpreno" en
la esperantiko.
Komunamente la silabo esan formata via una konsonanto plus una vokalo; inoltre
esan frekuenta la silabos formata via solamente una vokalo. La unika konsonantos
frekuenta en la fino de la silabos esan "l n r s"; ono evitan finare una silabo via
dua konsonantos ou plus. Inoltre, ono evitan komencare una silabo via dua konsonantos
ou plus, ma ono akceptan grupos dukonsonanta en komenco de silabo se la unesma
konsonanto estan en la grupo " b d f g k p t" ei la duesma konsonanto estan en la
grupo "l r"; tipa parolos kon grupo dukonsonanta komenca esan "floro" ei "praktiko".
Non eksistan sonoros duobla, ni konsonantos ni vokalos; donke, tampoko eksistan
letros duobla komo "posttagmeze" en la esperantiko.
Non potan eksistar plus de tria konsonantos ou de tria vokalos junta en una parolo
de la tiniko.
La nomo de kada letro esan formata via sua sonoro plus la sonoro "o", donke la
nomo de la letro "s" estas so. La sola eksepsiono esan la letro "o", kuja nomo esan
"odo"; una nomo komo "oo" esun algo konfusanta fonetikamente.
La numero de fonemos ei de letros esan, donke, dudestrio (23).
Sustantivo, adjetivo ei artikulo.
La adjetivo ei la artikulo terminan sempre per "a", ei non prendan terminasiono de
pluralo. Eksistan tria artikulos: "una", komo artikulo nondeterminata, "la", komo
artikulo determinata, ei "isa" komo artikolo para nomo propras. La uso de la artikolos
non esan obliganta, ei komunamente itos solamente esan usata para presisare una fraso
konfusanta. La sustantivo terminan sempre per "o", ei forman la pluralo juntanta la
sonoro "s" ta la fino de la singularo. La sufikso "ul" donan la maskulo ei la sufikso
"in" donan la femino.
Adverbo.
La majorio de la adverbos esan formata via la radiko de una sustantivo, una
adjetivo ou una verbo, plus la sufikso "amente", komo en "rapidamente, klaramente,
portugalamente, formamente, blankamente". Ma eksistan una grupo pekena de adverbos
frekuenta ei korta sin terminasiono: "non, si, jamai, oji, jer, sempre, aki, inoltre,
ben".
Verbo.
Eksistan una sola modelo de konjugasiono verba ei tota la verbos esan regula. La
infinitivo terminan per "ar", la participo aktiva per "ant" ei la participo pasiva per
"at". La sinka nuansos persona esan formata via la sinka vokalos, plus la konsonanto
fina "n". Las pronomos persona esan obliganta, porke la verbo non kambian segon la
persono ou la numero. Por la verbo "amar", en la dua persono singulara, la
konjugasiono esan: tuo amin (preterito), tuo aman (presento), tuo amon (futuro), tuo
amun (kondicionalo) ei tuo amen (imperativo). La tempo komposatas ei la voiso pasiva
esan formata kon la verbos "habar" ei "esar" respektivamente, ma komunamente ono
evitan kuesa formos longa, usante partikulos korta alternativamente para donare nuanso
de tempo komposata, de voiso aktiva, de modo subjuntivo, eceteramente. Donke, inves
"nosos haban amatos" ono preferan simplamente "nosos amin", ou se ono nesesan
presisare, "nosos abi aman"; analogamente, inves "nosos esan amatos" ono preferan
dicare "nosos ser aman".
Pronomo.
La pronomos persona esan principalamente: mio, tuo, elo, ejo, eto, ono, suo, esuo,
nosos, vosos, isuos. La formo "elo" esan tria persono maskula singulara; sua femina
formo esan "ejo" ei sua neutra formo esan "eto". La formos "suo" ei "esuo" esan
sinonimos, para la refleksivo singulara; ono usan "suo" kuando ono non nesesan
presisare la numero singulara. La pluralos respektiva de "mio, tuo, elo, ejo, eto,
esuo" esan "nosos, vosos, ilos, ijos, itos, isuos". La pronomo "ono" esan usata para
la frasos nonpersonala, kuando la sujeto non esan importanta, komo en "ono pluvan" (la
akuo pluvan).
Pe la adjetivos ou pronomos posesiva ono forman via la terminasiono "es"; desde
"mio", ono forman "mieso" ei "miesa". Kuando non eksistan konfusasiono, ono potan
usare simplamente la terminasiono de adjetivo; desde "mio", ono forman "mia".
Vokabularo.
La vokabularo esan prendata inter la radikos plus internaciona, jeneralamente
okcidenta ei neolatina. Komo eksemplo de radikos neolatina: pano, libro, kantar,
blanka, justamente. Komo eksemplo de radikos inglika: imeilo, bisneso (negoso),
pasuordo, futebolo. Komo eksemplo de altra radikos tre internaciona: cokolato, karmo,
perestroiko (renovasiono estruktura), igluo, nirvano, sauno, kitabo (libro).
La komposasiono de parolos via juntasiono de radikos, prefiksos, sufiksos,
eceteramente, esan frekuenta; ma ono devan evitar parolos tro longa ou dubabla. Ansi,
para parolare sur la mamifero kio flian, ono potan usare la formo "flirato" (rato kio
flian), ma komo eksistan alkuna mamiferos kios flian ou semiflian, la parolos
"morsego" ou "vampiro", internaciona ei plus presisa, eviton la konfusasiono.
Frasos.
La fraso komuna simpla ser forman kon la subjeto, plus la adjetivo, plus la verbo,
plus la adverbo, plus la komplementos de la fraso. La adjetivo (ou la artikulo) potan
inoltre aparar ante la subjeto, ei la adverbo (ou la komplementos de la fraso) potan
inoltre aparar ante la verbo. La conjunsionos unan la frasos komuna. La komplementos
de la fraso nesesan una preposisiono. Komunamente, la sustantivo ne haban preposisiono
kuando esan subjeto, akusativo ou vokativo, ma ono potan usar preposisionos para
presisare, komo la preposisiono "pe" para markar la akusativo. Ansi, una fraso komo
"la elefanto visionan la uomo" non nesesan preposisiono (la uomo esan vidata fa la
elefanto), ma una fraso komo "pe la elefanto visionan la uomo) si nesesan la
preposisiono, para presisare (la elefanto esan vidata fa la uomo). Frasos komo "la
elefanto visionan pe la uomo" ou "la leono visionan pe la serpento" esan inoltre
korekta.
La hiperbatonos (kambios de ordo en la fraso) ei la elisionos (eliminasiono de
parolos fasilamente pensabla) esan frekuenta ei normala, se non kausan konfusasiono.
Libero.
La esenco de la tino non estan dentro la gramatiko, la ortografio, eceteramente,
sino dentro la kapacitato libera de suas parolantos para interkomunikar ei reformar la
linguo, sen intermedio de akademios ou eruditos. Kada parolanto potan kambiar sua uso
de la linguo se observan ke ansi eto ser komprenon mejoramente, ei la parolantos potan
akordar kambios en la linguo, sin limitos.
Fa isa Aleksandrulo Javiero Kasanovo Domingo.
----- Original Message -----
Balazs Wacha
Estimata Aleksandro Javiero Kasanovo Domingo,
La teksto "esan fasilamente komprenabla".
Cxu vi povus liveri skizon de la gramatiko, kaj
priskribon de la ekesto de *fasilinguo*?
Kore salutas vin:
Blazio Vaha (n.s. Wacha)
[Se han eliminado los trozos de este mensaje que no conten�an texto]
--------------------------------------------------------------------
IdeoLengua - Lista de Ling�istica e Idiomas Artificiales
Suscr�base en [EMAIL PROTECTED]
Informacion en http://ideolengua.cjb.net
Desglose tem�tico
http://groups.yahoo.com/group/ideolengua/files/Administracion/top-ideol.htm
Su uso de Yahoo! Grupos est� sujeto a las http://e1.docs.yahoo.com/info/utos.html