Değerli Dostlar,
Türkçeleştirilen köy isimleri konusu oldukça önemli. [Aslında yerleşim yerleri
demek daha doğru; çünkü yalnız köy değil, şehir, kasaba ve ilçelerin de
isimleri değiştirilmiştir. Hatta birçok dağ, ova, nehir, dere, göl isimleri
de...]
Ne yazık ki bugün ortada dolaşan "çalışmalar" konunun ciddiyetine göre oldukça
yüzeysel kalmaktadır.
Bu konuda 15-16 yıldan beri sürdürdüğüm bir çalışmam var. Önümüzdeki yıllarda
tamamlanarak bir kitap halinde çıkacak. Yalnız bu konunun önemine binaen son
yayınlanan "Ermeni Ulusal Demokratik Hareketi ve 1915 Soykırımı" isimli
kitabıma bu konunun önemine binaen "Değiştirilen Tarihsel İsimlerin Etimolojik
Kökenleri" ve " Değiştirilen Bazı Yerleşim Birimleri İsimlerinin Etimolojik
Karşılaştırması" başlıklarıyla 70 sayfalık bir EK yaptım.
Başlı başına bir çalışma olan ve buraya bir kısmı aktarılan verilerde, yalnızca
ismi değiştirilen yerlerin orjinal isimleri değil, bu isimlerin Kürtçe,
Ermenice, Yunanca, Süryanice, Gürcüce, Lazca, Arapça, Farsça veya şu anda
kullanılmayan antik dillerden hangilerine ait oldukları ve hangi anlamlara
geldikleri de tartışılmaktadır.
[Recep Maraşlı, "Ermeni Ulusal Demokratik Hareketi ve 1915 Soykırımı", Peri
yayınları, 2008, İstanbul; s.485-544]
Bu konuda başka önemli iki kaynak daha zikredebilirim. Birisi, Bilge Umar,
"Türkiye'deki Tarihsel Adlar", İnkilap kitabevi, Ustanbul, 1993, Büyük boy 865
sahife. [Bu çalışmada tarihsel adların Kürtçe kökenleri ile ilgili bilgiler
oldukça yetersizdir. Tarihsel ve değiştirilen isimlerin özellikle bizim
coğrafyamızda Kürtçe'nin tüm lehçeleri (Kurmanci ve Zazaki), Ermenice ve
Süryanice bakımından titizlikle incelenmesi gerekiyor.]
Diğer bir kaynak da; Mayevsriy,V.T, "19. Yüzyılda Kürdistan'ın Sosyo-Kültürel
Yapısı Kürt-Ermeni İlişkileri" Sipan Yayınları, İstanbul, 1997, s.231-357
( Kitap bir Rus Generali'nin İstihbarat Raporu olup, Rusça'dan Osmanlıca'ya da
Türk Genelkurmay İstihbarat Dairesi tarafından [Bnb.Mehmet Sadık] çevrilmiştir.
Haydar Varlı'nının Osmanlıca'dan günümüz türkçesine çevirdiği kitap Mela
Abdullah Varlı tarafından yayına hazırlanmıştır. Kitabın konumuzla ilgisi, bu
çaışmada o dönem Kürdistan ve Batı Ermenistan'daki yerleşim isimlerinin önemli
bir dökümünü vermesidir. Birçok köy ve mezranın günümüzde bulunmamasına rağmen
bu isimler listesi tarihsel olarak önemli bir kaynak oluşturmaktadır. Kitaptaki
önemli hatalardan birisi "Kürtçe" olarak gösterilen birçok ismi aslında
Ermenice olmasıdır.]
Tarihsel isimlerin orjinal halleriyle iade edilmesi magazin boyutuyla değil,
bilimsel çalışmalarla desteklenmesi ve ciddi bir siyasal sahiplenme gerektiği
inancındayım.
Selam ve başarı dileklerimle.
Recep Maraşlı
--~--~---------~--~----~------------~-------~--~----~
- Diwanxane, platformek azad u serbixwe; koma hemi Kurda ye. Diwanxane
grubeke ideolojik nine. Li ve dere demokrasi serdest e; hemu Kurd dikarin bir u
ramanen xwe bi serbesti binin ziman. Lebele di nava me de heqaret u rexneyen
reshkirine qedexe ne. Ji kerema xwe, hevalen ku Kurdi dinivisin, dixwinin an ji
teze hin dibin; ki dibin bila bibin, deweti Diwanxane bikin.
- Grubumuzdaki yazilarin hukuki sorumlulugu yazarlarina aittir. Kurd kultur
milliyetciligi esas alinir. Her inanisa, her millete saygili olan bu BAGIMSIZ
grupta ideolojik propagandalara sicak bakilmaz. Imlasi, anlatimi savruk;
saldirganlik ya da siddet iceren gereksiz mailler onaylanmaz. Kurtce mesajlara
oncelik taninir. MODERATORLER: Fatma Zelal, Serger Barî, Xanim Rojda, Mihemed
Rojbin ANA SAYFAMIZ: http://groups.google.com.tr/group/diwanxane
-~----------~----~----~----~------~----~------~--~---
