Recep Maraşlı Köy İsimleri konusuna haklı ve doğru bir müdahelede bulundu. Sorun sadece köy isimleri değil, bence yerleşme yerleri de değil, çünkü öyle yerler var ki pek de yerleşmeye uygun değidirler. Örneğin Amanos Dağları'nın ismi Nur Dağları, Istrancalar Yıldız, İsfendiyar Küre olarak değiştirildi. Ve binlerce örnek daha verilebilir. Şimdiki coğrafya kitapları ve haritalar bu yeni isimleri kullanıyor. Dolayısıyla Köy İsimleri ya da Yerleşme Yerleri demektense Yer İsimleri demek bana daha doğru gibi geliyor.
Ayrıca, yer isimleri ile yer isimlerinin etimolojileri arasındaki çok büyük farka da dikkat çekmek istiyorum. Yerlerin eski isimlerini bulmak, istemek ve kabul ettirme mücadelesi daha güncel, daha kolay. Ve şu anda gündemde olan da bu. Yer isimlerinin etimoloji boyutu ise çok daha önemli ve de gereklidir. Etimolojiyi şöyle tarif ediyorlar, "kökenbilim, bir kelimenin ya da dildeki benzer bir kullanımın gelişme sürecinin ilk ortaya çıkışından itibaren izlenmesi, hangi dillerde ne şekilde yayıldığının tespit edilerek parça ya da bileşenlerinin analiz edilmesi bilimidir." Bu tanımdan da anlaşılacağı gibi, kabul etmek gerekir ki çok daha uzun süreli ve çok kapsamlı bir çalışmayı gerektirir. Zinarê Xamo'nun önerisine cevabımı Kürtçe yazacağım. Kekê Zinar, pêşnîyara te pir maqûl e. Lê ev nêzîkî du salan e ez li pê şarederîyên DTPê me, ez ji wan re dibêm bila di malpera şarederîya we de navên kevn jî hebin. Wek mînak ezê bersîva şaredarîya Wêranşarê bidim: "Eleştirileriniz için çok teşekkür ederiz.Bu konuda çalışmalarımız bulunduğunu belirterek sitemizi takip etmenizi talep ediyoruz. 20-07-2008" Ez hîn jî li bendê me. From: recep marasli To: [email protected] Sent: Saturday, May 16, 2009 3:03 PM Subject: AW: {Diwanxane} Re: Köy isimleri Değerli Dostlar, Türkçeleştirilen köy isimleri konusu oldukça önemli. [Aslında yerleşim yerleri demek daha doğru; çünkü yalnız köy değil, şehir, kasaba ve ilçelerin de isimleri değiştirilmiştir. Hatta birçok dağ, ova, nehir, dere, göl isimleri de...] Ne yazık ki bugün ortada dolaşan "çalışmalar" konunun ciddiyetine göre oldukça yüzeysel kalmaktadır. Bu konuda 15-16 yıldan beri sürdürdüğüm bir çalışmam var. Önümüzdeki yıllarda tamamlanarak bir kitap halinde çıkacak. Yalnız bu konunun önemine binaen son yayınlanan "Ermeni Ulusal Demokratik Hareketi ve 1915 Soykırımı" isimli kitabıma bu konunun önemine binaen "Değiştirilen Tarihsel İsimlerin Etimolojik Kökenleri" ve " Değiştirilen Bazı Yerleşim Birimleri İsimlerinin Etimolojik Karşılaştırması" başlıklarıyla 70 sayfalık bir EK yaptım. Başlı başına bir çalışma olan ve buraya bir kısmı aktarılan verilerde, yalnızca ismi değiştirilen yerlerin orjinal isimleri değil, bu isimlerin Kürtçe, Ermenice, Yunanca, Süryanice, Gürcüce, Lazca, Arapça, Farsça veya şu anda kullanılmayan antik dillerden hangilerine ait oldukları ve hangi anlamlara geldikleri de tartışılmaktadır. [Recep Maraşlı, "Ermeni Ulusal Demokratik Hareketi ve 1915 Soykırımı", Peri yayınları, 2008, İstanbul; s.485-544] Bu konuda başka önemli iki kaynak daha zikredebilirim. Birisi, Bilge Umar, "Türkiye'deki Tarihsel Adlar", İnkilap kitabevi, Ustanbul, 1993, Büyük boy 865 sahife. [Bu çalışmada tarihsel adların Kürtçe kökenleri ile ilgili bilgiler oldukça yetersizdir. Tarihsel ve değiştirilen isimlerin özellikle bizim coğrafyamızda Kürtçe'nin tüm lehçeleri (Kurmanci ve Zazaki), Ermenice ve Süryanice bakımından titizlikle incelenmesi gerekiyor.] Diğer bir kaynak da; Mayevsriy,V.T, "19. Yüzyılda Kürdistan'ın Sosyo-Kültürel Yapısı Kürt-Ermeni İlişkileri" Sipan Yayınları, İstanbul, 1997, s.231-357 ( Kitap bir Rus Generali'nin İstihbarat Raporu olup, Rusça'dan Osmanlıca'ya da Türk Genelkurmay İstihbarat Dairesi tarafından [Bnb.Mehmet Sadık] çevrilmiştir. Haydar Varlı'nının Osmanlıca'dan günümüz türkçesine çevirdiği kitap Mela Abdullah Varlı tarafından yayına hazırlanmıştır. Kitabın konumuzla ilgisi, bu çaışmada o dönem Kürdistan ve Batı Ermenistan'daki yerleşim isimlerinin önemli bir dökümünü vermesidir. Birçok köy ve mezranın günümüzde bulunmamasına rağmen bu isimler listesi tarihsel olarak önemli bir kaynak oluşturmaktadır. Kitaptaki önemli hatalardan birisi "Kürtçe" olarak gösterilen birçok ismi aslında Ermenice olmasıdır.] Tarihsel isimlerin orjinal halleriyle iade edilmesi magazin boyutuyla değil, bilimsel çalışmalarla desteklenmesi ve ciddi bir siyasal sahiplenme gerektiği inancındayım. Selam ve başarı dileklerimle. Recep Maraşlı --~--~---------~--~----~------------~-------~--~----~ - Diwanxane, platformek azad u serbixwe; koma hemi Kurda ye. Diwanxane grubeke ideolojik nine. Li ve dere demokrasi serdest e; hemu Kurd dikarin bir u ramanen xwe bi serbesti binin ziman. Lebele di nava me de heqaret u rexneyen reshkirine qedexe ne. Ji kerema xwe, hevalen ku Kurdi dinivisin, dixwinin an ji teze hin dibin; ki dibin bila bibin, deweti Diwanxane bikin. - Grubumuzdaki yazilarin hukuki sorumlulugu yazarlarina aittir. Kurd kultur milliyetciligi esas alinir. Her inanisa, her millete saygili olan bu BAGIMSIZ grupta ideolojik propagandalara sicak bakilmaz. Imlasi, anlatimi savruk; saldirganlik ya da siddet iceren gereksiz mailler onaylanmaz. Kurtce mesajlara oncelik taninir. MODERATORLER: Fatma Zelal, Serger Barî, Xanim Rojda, Mihemed Rojbin ANA SAYFAMIZ: http://groups.google.com.tr/group/diwanxane -~----------~----~----~----~------~----~------~--~---
