Epa, Garik: >Arraroa egin jata Asierri irakurtzea Ilargi eta elektromagnetismoaren >efektuen gainean.
Baita niri ere. Asierrek: >Ba era antzerakuan landare eta zuhaitzen izerdixa (barrukua, gazteleraz >"savia" esaten jakona) sustraietatik landare-burura gora ta behera dabil >iratargixan magnetismo indarra aprobetxatuz, sinergia lortuz astruen >magnetismuaz, eguneko ziklotan eta baitta hilabeteko ziklo ezberdiñetan. Horrela balitz, beraz, 12 (mareak bezala) edo 24 orduko ziklo bat egongo litzateke ere, ezta? Beraz, landareen izerdia, gora eta behera (apur bat behintzat), periodizitate horrekin. Eta aldi berean, edalontzi bateko ura, zergatik ez? Aldatzen al da hilgora eta hilbeherakin? Harrigarriena, horrelakorik inork ez duela ikusi. Zergatik ote? Bestalde, zer da ilargiaren magnetismo indarra? Ilargiak ez du eremu magnetikorik, edo oso oso txikia da. Eremu grabitatorioa esan nahi al zenuen? Bi gauza oso ezberdinak dira, eta baita efektuak ere. >Ziklo bixak hilabete ingurukuak dira. Ezagunenak, argittasunanak 29 egun, >12 ordu eta 44 minutu dittu eta bestiak, benetako "hilgora" eta "hilbera", >27 egun, 7 ordu eta 43 minutu (normalian aldian edo lokalizauta eukitzen >doten iratargi egutegitik atarata). Beraz, bixen artian desfase txiki bat >dago. Egon leike, iratargixa igotzeko fasian eta hilbera deitzen dogun >horretan, alderantziz be, eta baitta gorutz eta hilgoran edo betia eta behe >behian eta abar. Horrela idatzita, munduko gauzarik misteriotsuena dirudi. Lehena (29 egunetakoa), bi hilgoren arteko denbora da. Bigarrena, ilargiak lurrari bira bat emateko behar duen denbora (eta ez beraz, "benetako hilgora/hilbehera"). Zergatik ez diren berdinak? Lurra/ilargia sistema eguzkiaren inguruan biraka dabilelako, eta Lurra bere inguruan ere biratzen ari delako. Geometrikoki erraza da diferentzia hau nondik datorren ikustea (ikus http://www.astronomy.ohio-state.edu/~pogge/Ast161/Unit2/phases.html). >Landarietan eta batipat zuhaitzetan (egurraren kalitatian oso oso oso >garrantzitsua garaixan botatakua izatia), goranzko eta beranzko fasiek >eragin haundixa dake; eta goranzko fasetan izerdi gehixao egongo da enbor >eta hostoetan eta beranzkuan sustraietan. Hori, niretako, pseudozientzia da, zientziaren itxura eta berbak bai, baina zientziaren izpirik ez dutenak. Zergatik sortzen dira mareak? Ilargiaren eremu grabitatorioa Lurraren alde batean eta bestean desberdina da. Mareak eremu grabitatorio honen diferentziagatik eta lurraren errotazioagatik sortzen dira. Landare baten eskalan eremu grabitatorioa konstantea da. Ahaztu behar ez dena, eta mareen kontua ulertzeko funtsezkoa dena, tamaina edo eskala da. Oso eskala handiaz ari gara mareei buruz berba egiten dugunean, Lurraren alde batean eta bestean zer gertatzen den hartu behar dugu kontutan. Mareak sortzen dituen eremu grabitatorioaren diferentzia oso eskala handian gertatzen da, ez metro batean edo bitan. Ur edalontzi batean edo igerileku batean ez ezazu espero marearik ikustea. Landare batean ere ez. Asierrek: >Iñausteko adibidez, agirikua danez hauxe gauza xinpliau jakinda, iratargixa >beranzko fasian egotia komenigarrixagua da. Izerdi gitxiago eukinda goiko >aldian, adarretan askobe gitxiau sofritzen dau landariak. Harek gauzak xinpliak jakinda,ilargia gora eta behera, landaria, enterau bez. Garik: >Nik ulertuta dudanez, landareen izerdixa kapilaritate efektuaz mugitzen da >landara barruan gora eta behera. Uler nezake ere izerdixaren igoera eta >jeitsierei nolabait afektatzea lurraren grabitazioan dezimal aldaketak >ilargixaren efektuz (magnetismoan ez, hori beste gauza bat da). Nik ere hori entzunda dut eta askozaz logikoagoa (eta frogagarria) dirudi. Sar ezazu hodi fin bat uretan: zer ikusiko duzu? Ura, hormetan, goruntza doala apur bat: kapilaritatea. Auskalo non dagoen ilargia, baina urak, goruntza. Asierrek: >Eta.....................zientzia muga bat da. Interes jakinekin erabiltzen >dan muga gaiñera..............kontuz!!!!!!!! Maila batean arrazoia duzu baina... zientziaren muga esperientzia da. Zientzia bide (oparo) bat da, ez muga bat. Nahi dituzun interes jakinekin erabili (esaidazu baina, zein interes jakin dira horiek?), baina esperientziak esango du azkenean zer den benetazkoa eta zer ez. Pena bat landareek berbarik ez dutela egiten, bestela azkar asko jakingo genuke ilargiak zenbat eragiten dien... Asierrek: >Eta benetako zientzia, aurreratuena, fisika kuantikotik aurrera datorrena, >esperimentaziñotik sortzen dana, ZIENTZIA ASIMILATUA baiño askoz >aurreratuagua da. Kontuz mugekin, zabaldu ezagutzapideak. Hau ez dut ulertzen: zer da zuretzat zientzia asimilatua? Zer zientzia aurreratuena? Hipotetikoena? Esperimentazioatik soilik datorrena? Gehien erabiltzen dena? Emaitza zehatzenak ematen dituena? Emaitza zehatzak zerekin alderatuta? Erlatibitatearen teoria ez zen, zuzenki, esperimendu batetik sortu. Eta bere garaian aurreratuena zen. kuantikaren kasuan, esperimendu ezberdinetan lortutako emaitza bateraezinak esplikatzeko sortu zen. Gaur egun, partikulen fisikan adibidez, teoria esperimenduen aurretik dator askotan. Halere, teoria baten balioa, esperimenduek erabaki behar dute, edo lukete. Eta: zergatik, fisika kuantikotik aurrera datorren zientzia, delako zientzia asimilatu hori baino askoz aurreratuagoa da?? Zein da desberdintasuna teoria "klasikoagoekin"? Elektromagnetismo klasikoa guztiz txarto dago, ala Newton zeharo oker zegoen, ala erlatibitate orokorra ez da horren orokorra? DNA-ren egitura txarto lortu al zen? (x-izpiak erabilita, eta zientzia klasiko-klasikoaren metodoak erabilita, kuantikoa ezertarako erabili gabe, ez baitzen beharrezkoa). Ondo izan, Oier _________________________________________________________________ Dale rienda suelta a tu tiempo libre. Mil ideas para exprimir tu ocio con MSN Entretenimiento. http://entretenimiento.msn.es/ _______________________________________________ Adi gero, mezuak bidaltzeko: [email protected] http://www.eibar.org/zerrenda harpidetza eteteko: [EMAIL PROTECTED]
