esselamu alejkum ue rahmetullah
Me beni hallall edhe pse artikulli ne fjale eshte i mire faqja nga eshte marre
nuk eshte e preferuar te lexohet ngase si faqe sherben per ata qe flasin keq
per sahabet. Edin Lohja eshte nje shiit i fshehte qe te tjerve ju thote se i
perket medhhebit hanefi ndersa ne esence eshte shia. Artikulli vie nga faqja
dielli qe i perket disa shiave ne shqiperi dhe kosove.
Don't tell ALLAH how big is ur problem but tell ur problem that how big Ur
ALLAH is.
--- On Sun, 10/12/08, mirsene isufi <[EMAIL PROTECTED]> wrote:
From: mirsene isufi <[EMAIL PROTECTED]>
Subject: {Fjala e Bukur - Grup: 5596} Veset
To: [email protected]
Date: Sunday, October 12, 2008, 5:08 AM
#yiv81270966 .hmmessage P
{
margin:0px;padding:0px;}
#yiv81270966 {
FONT-SIZE:10pt;FONT-FAMILY:Tahoma;}
RRETH VESEVE
Frithjof Schur
Jeta në shoqëri njerëzore favorizon shfaqjen e veseve shoqërore, çka s’është
arsye për të mos u bërë atyre qëndresë, krejt e kundërta madje. Ngadhënjimi mbi
veset është në sajë të njerëzve rreth nesh si dhe falë Zotit, që na vëzhgon e
do të na gjykojë.
Parasëgjithash është krenaria: të mbivlerësuarit e vetes duke nënvleftësuar
ndërkaq të tjerët; përbën refuzimin e pranimit të përulësisë kur këtë e kërkon
natyra e gjërave; për rrjedhojë, nënkupton marrjen si poshtërim të çdo qëndrimi
që thjesht shpalos kufizimet tona.
Pastaj është egoizmi: të menduarit për interesin vetjak duke harruar kësisoj
atë të të tjerëve. Pikërisht në këtë sektor gjenden egocentrizmi dhe
narcisizmi, pa harruar sedrën.
Trashësia: paaftësia e të shquarit ndërmjet thelbësores dhe dytësores e, për
pasojë, shëmtia morale e mendjevogëlsisë; është gjithashtu mungesë e ndjesisë
së përpjesëtimit, pra përparësive.
Ligësia: vullneti për ta lënduar tjetrin, në një mënyrë a një tjetër; (e tillë)
është sidomos përfolja, shpifja dhe mëria.
Hipokrizia: qëndron në kryerjen e të gjitha veseve, duke praktikuar ndërkohë
ushtrime shpirtërore, të cilat në këtë kontekst bëhen sakrilegje.
Duke iu kthyer krenarisë dhe egoizmit: duhet patur parasysh refleksi i
vetmbrojtjes dhe refleksi i akuzimit të të tjerëve.
Kurse përfolja e sidomos shpifja nëkupton fajet e mëposhtme: së pari, të thënit
e tepërt, pra ekzagjerimin dhe fallsifikimin e gjërave; së dyti, të thënit e
vetëm gjysmës së ngjarjes – çka përsëri nënkupton fallsifikimin e asaj që
kërkohet të tregohet – ose thënien e gjërave jashta kontekstit; së treti,
projektimi i qëllimeve të rreme tek të tjerët; së katërti, përgjithësimi
arbitrar i fakteve të veçanta; së pesti, thjesht shpikja e gjërave
inekzistente, që përbën shpifjen në kuptimin e saj të njohur.
Veset shpiejnë në ferr. Ne nuk e dimë si mat Zoti; një gabim që mund të na
duket i vogël mund të jetë i madh tek Ai.
Njeriu është i lirë dhe zotëron aftësinë për t’i kapërcyer të gjitha veset. Ai
mund t’i mposhtë ato me anë të përpjekjes, inteligjencës dhe lutjes; e
gjithashtu nëpërmjet ndjesisë së të bukurës. “Qielli ndihmon ata që ndihmojnë
veten.”
Përgojimet dhe shpifjet
Përgojimi është një e keqe sepse ai që nuk është i pranishëm s’mund të mbrohet
dhe sepse nxjerrja e një fakti të pafavorshëm mund ta lëndojë, gjithashtu sepse
për nga vetë natyra e tij njeriu priret ta mbivlerësojë fuqinë e vet të
gjykimit. Nga pikëpamja e logjikës së thjeshtë është normale që një njeri të
tregojë fakte që e habisin ose e bëjnë të vuajë, ngase në parim ai e gëzon
përherë të drejtën që të kërkojë këshillë dhe të vetsigurohet për korrektësinë
e ndjenjës së tij; por kjo kushtëzohet nga saktësia e fakteve dhe paanësia e
dëshmuesit, si dhe nga dinjiteti moral i bashkëbiseduesit – kjo, veçmas
mbrojtjes së të papranishmëve. Mirëpo, në praktikë nuk ekziston mënyrë për të
garantuar që këto kushte të plotësohen krejtësisht gjithmonë, dhe ç’është e
vërteta në nëntë nga dhjetë raste nuk do të jetë ashtu. Rrjedhimisht, përderisa
merret me kolektivitetin, ligji
moral e ka për detyrë ta flijojë përjashtimin për hir të rregullës dhe të
vërtetën e veçantë për dobinë e përgjithshme.
Sa për shpifjen, ajo qëndron në përhapjen poshtë e lart të fakteve të pasakta
dhe të pafavorshme, dhe në të interpretuarit e gjërave të pafavorshme që i
nënshtrohen një kuptimi të favorshëm, duke mos bërë dallimin midis asaj që
është e sigurtë, e besueshme, e mundur, e dyshimtë, e pabesueshme dhe e
pamundur. Shpifja nuk është çështje gabimesh aksidentale, por pasioni
sistematik.
Dyshimi
Prirja për dyshim nuk është mënyrë më normale inteligjence sesa mashtrimi. Nëse
dyshimi është i ligjshëm kur shfaqet rastësisht – dhe si përjashtim – nga një
përshtypje e drejtë, ai është i paligjshëm me t’u bërë prirje apo njëfarë
parimi, sepse atëherë sjell një sëmundje shpirti të papërputhshme me virtytin
dhe përshpirtshmërinë.
Dyshimi nuk ushqehet vetëm nga iluzione subjektive: ai jeton edhe në kurriz të
përshtypjeve objektive, të cilat janë po aq iluzore, edhe pse të rrënjëzuara në
fakte. Në të vërtetë, dyshimi, i cili në thelb shpërfill ligjet e koinçidencës
dhe paradoksit, shpesh e gjen veten të mbështetet nga dukje që mjedisi i krijon
krejt pa shkak, çka nuk hyn te aspektet më të pakta të iluzionit kozmik; këto
mundësi – akumulime koinçidencash, dukjesh sipërfaqësore të kundërta me një
realitet që fshehin – janë zbatime të domosdoshme të parimit të kundërshtisë,
që përfshihet në Mundësinë universale. Nganjëherë paradoksi është i qëllimtë
nga ana e njeriut, siç tregon shembulli klasik i Omar Khajjamit, urtia e të
cilit e veshur në mendjelehtësi i kundërvihet farisejizmit të veshur në
devotshmëri; nëse hipokrizia fetare është e mundur, paradoksi i kundërt duhet
të jetë po aq i tillë.
Verbëria moraliste
Nëse 'Bukuria është shkëlqimi i të Vërtetit', atëherë mund të thuhet se
moralizmi qëndron në shkëputjen e bukurisë nga e vërteta. Pa të vërtetën,
bukuria nuk mund të qëndrojë, çka shpjegon shëmtinë që i përngjitet moralizmit.
Ai e zëvendëson njohjen e të vërtetës me idhujtarinë e një 'të mire' shpesh
arbitrare dhe të kufizuar.
Në vetë natyrën e gjërave, moralizmi është injorant si për të vërtetën, ashtu
edhe për bukurinë: ai nuk e shmang dot të qenit hipokrit në lidhje me të parën
dhe karikaturesk me të dytën.
Ndër kriteret më të spikatura të moralizmit është përgojimi i objektit në
funksion të korruptueshmërisë së subjektit.
Gabimi i anasjelltë – ai i intelektualizmit – qëndron në shkëputjen e të
vërtetës nga bukuria – jo per se, çka i mjafton në vetvete, por të vërtetës së
pasqyruar brenda nesh e të përcjellë prej nesh. Çështja e bukurisë nuk ngrihet
për të bukurën e kulluar, por për marrësin njerëzor, për substancën që ajo u
jep shkëndijave ndriçuese të shpirtit.
Relativiteti i konceptimeve morale dhe i lidhjes së ideve përkatëse shfaqet në
mënyrë mbresëlënëse tek përgjithësimet e rreme të moralizmit të veshjes, që ka
asgjësuar shumë fise; njerëzit merakosen për "moralin" – me ose pa motive të
mëtejshme komerciale – dhe janë të paaftë të vërejnë karakterin imoral të atij
lloji të degradimit universal që është përhapur me forma të caktuara të
veshjes. Ky moralizëm zyrtar e i "qytetëruar" duket se parapëlqen adulterin e
veshur ndaj nuditetit të virgjër; mes njerëzve të zhveshur për nga tradita, ai
përbën lehtësisht pedantizëm, lakmi e madje keqdashje.
Trashësia, dobësia dhe ligësia
Injoranca që përbën kushtin themelor të shkeljes është e një rendi krejt tjetër
nga mosdija e thjeshtë teorike: ajo është padituri efektive, që e ka rrënjën te
zemra e jo tek arsyeja apo kujtesa; dhe pikërisht kjo injorancë është ajo që
Shkrimet monoteiste e quajnë, me saktësi të madhe, "ngurtësim zemre." Injoranca
shpaloset në tri mënyra kryesore: trashësi, dobësi dhe ligësi, të cilat janë
privime nga Urtia Hyjnore, Fuqia Hyjnore dhe Mëshira (ose Bukuria) Hyjnore, që
kanë si cilësi përkatëse njerëzore inteligjencën, forcën dhe mirësinë.
Trashësia është paaftësia për të shquar thelbësoren nga aksidentalja: ajo
qëndron në të kapurit pas fakteve të thjeshta dhe të konsideruarit e tyre
thjesht në vetvete, pra pa kurrfarë induksioni; dobësia është braktisja e
iluzioneve dhe mungesa e depërtimit intelektual ndaj dukjeve, e kësisoj mungesë
homogjeniteti të brendshëm e për pasojë edhe qëndrese;
së fundmi, ligësia, që është ku e ku më i rëndi "jokonformitet" – sepse është
haptazi "aktiv" dhe "i ndërgjegjshëm" – përbën një abstraksion i cili është i
anasjellti i atij që vjen nga inteligjenca: ndërkohë që inteligjenca lejon
shikimin e marrëdhënieve të brendshme të gjërave, ligësia përfaqëson një prirje
qartësisht kufizuese, mohuese e shkatërruese. Para se të kryejë një shkelje,
njeriu mashtron veten; për të rrëzuar përkohësisht gjykimin e tij, ai zhvillon
argumente që, në varësi të rastit apo individit, karakterizohen ose nga
trashësia, ose nga dobësia, ose nga ligësia: i trashi e shpërbën aftësinë e tij
shquese në njëfarë topitjeje; i dobëti e braktis karshi iluzionit; i ligu e
thyen atë me dhunë. Mund të thuhej më tej se shkelja përmes trashësisë është
veprim – ose heqje – e privuar nga arsyeja e mjaftueshme; dhe përderisa është
reagim, i përgjigjet thjesht një fakti.
Shkelja përmes dobësisë karakterizohet me një arsye të mjaftueshme iluzore;
ajo niset në thelb nga reagimi ndaj një dukjeje. Së fundmi, shkelja me anë të
ligësisë ka si arsye të mjaftueshme pikërisht prirjen e ulët të mohimit, me
fjalë të tjera, urrejtjen e asaj që duket si afirmim i Normës Hyjnore.
Krenaria
Krenaria qëndron në marrjen e vetes për çka nuk jemi dhe nënçmimin e të
tjerëve. Vetrespekti nënkupton njohjen e asaj që jemi dhe moslejimin e
poshtërimit tonë. Vetrespekti nuk na pengon të nënshtrohemi para asaj që na
tejkalon; ai është larg nga të qenit i kundërti i përulësisë së vërtetë,
çfarëdo që të thonë moralistët sipërfaqësorë.
Sipas Shën Agustinit, 'veset e tjera i bashkohen të keqes, që ajo të mund të
kryhet; vetëm krenaria i ngjitet të mirës, që ajo të mund të shuhet.'
Sipas Betiusit, 'të gjitha veset e tjera i largohen Zotit; vetëm krenaria i
ngrihet kundër.'
Mblodhi dhe përktheu:
Edin Q. Lohja
Londër, Dhjetor 2007.
Explore the seven wonders of the world Learn more!
--~--~---------~--~----~------------~-------~--~----~
Ju merrni këtë mesazh sepse jeni të anëtarësuar në grupin "Fjala e Bukur" në
Google Groups.
Për të dërguar në këtë grup, dërgo email në [email protected]
Për t'u ç'anëtarësuar nga ky grup, dërgo email në [EMAIL PROTECTED]
Për më shumë mundësi, vizito këtë grup në
http://groups.google.com/group/fjalaebukur
-~----------~----~----~----~------~----~------~--~---