Don't tell ALLAH how big is ur problem but tell ur problem that how big Ur 
ALLAH is. 



----- Forwarded Message ----
From: GËZIM MEKULI <[email protected]>
To: [email protected]
Sent: Thursday, January 8, 2009 12:51:30 PM
Subject: GËZIM MEKULI: Përse luftohet në lindjen e afërt; Uji si armë për 
realizimin e qëllimeve politike

      -- Alb-Shkenca: Forumi Mbarekombetar i Studiuesve Shqiptare --
      -- Ndalohet ribotimi pa lejen e autorit dhe te Alb-Shkences --
                            (www.alb-shkenca.org)


    
Vështrim
Përse luftohet në lindjen e afërt; Uji si armë për realizimin e qëllimeve 
politike
 
Gëzim MEKULI*, Oslo
 
Fotografitë e forta televizive janë duke mbidominuar në media; si në mediat e 
Kosovës sonë të vogël e të varfër, e po ashtu edhe në ato botërore. Televizioni 
ynë transporton foto të ashpra dhe me ”gjakshumë”. Janë këto fotografi pa 
komente e pa analiza mbi shkakun e gjakderdhjes në lindjen e afërt. Ndoshta 
televizioni ynë publik dhe ekspertet besnik të këtij mediumi gjinden akoma në 
pushimet e thella dimërore, apo edhe ndoshta nuk e kanë guximin intelektual e 
pavarësinë redaktuese të bëjnë një gjë të tillë...Kush e di!?
 
Pse e them këtë dhe pse mendoj kështu?
 
Shqiptarët në Kosovë e gjithandej në Ballkan distancohen nga terroristët e të 
gjitha ngjyrave, religjioneve e kombeve, por njëkohësisht këta edhe distancohen 
nga qeveria vrasëse e Izraelit dhe mënyrën se si kjo është duke i 
trajtuar palestinezët dhe fqinjët e tij përreth. Njëkohësisht shqiptarët 
lehtëkuptojmë frikën, pasigurinë dhe pozitën e brishtë në të cilën gjendet 
shteti Izraelit; frikën nga aksionet e përditshme terroriste të hamazit dhe 
atyre vetëvrasëse palestineze. Por sidoqoftë, ajo që po ndodhë sot në Gaza 
–Palestinë-, Libanon dhe ne Lindjen e Afërt, në përgjithësi, është e tmerrshme, 
është e zezë; jonjerëzore. 
 
 
Përse ky konflikt? Përse derdhet gjaku, përse luftohet? 
Për naftë, ari, dalje në det, hapësirë jetese (”Freier Raum”, shprehje e 
nacistit Adolf Hitler), siguri kombëtare apo demokraci? Po, edhe për këto 
luftohet. Por në prapaskenën dhe politikat gjeostrategjike këtu po luftohet 
edhe për diçka tjetër; Është fjala për Ujin dhe dominimkontrollimin e saj në 
tërë rajonin e Lindjes së Afërt. 
 
Lindja e Afërt është një ndër regjionet me mungesë më të madhe të ujit dhe 
dendësi më të madhe të popullsisë në botë. Para cionizmit izraelit furnizimi me 
ujë ishte i pa problem dhe nuk paraqiste probleme të mëdha për jetën e 
vendasve. Por me pushtimin dhe mbipopullimin e rajoneve strategjike (me plot 
burime uji) nga izraelitët, me mbishtimin e popullsisë së popullit të 
Palestinës dhe Jordanit, si dhe me ngushtimin e hapësirës territoriale dhe 
mbylljen e shumë burimeve të ujit të pishëm nga izraelitët, tensionet sa u 
shtuan dhe sa bëhen më shpërthyese.
 
Tensionet e para për ujin në mes shtetit të Izraelit dhe fqinjëve të tij arab 
fillluan në vitet e 50-ta . Nëpërmes planit nacional izraelit të "National 
Water Carrier", shteti Jordanez shihte rrezikun kërcënues dhe jostabilitetin  
politik sa i përket furnizimit me ujë; ujë që i nevojitej veçanërisht për 
furnizimin e kampeve të refugjatëve palestinez në Jordani). Sot, kufiri i 
ekspansionit ka arritur shkallën e fundit… 
Uji që është në dispozicion të palestinezëve është duke u pakuar dhe shterur, 
dhe nëse vazhdon kjo politikë okupuese izraelite, së shpejti uji nuk do të 
mjafton edhe për shuarjen e etjes së fëmijëve.
Burimuji kryesor i Izaraelit dhe Jordanisë është Pellgu i Jordanit. Sistemi i 
lumenjve Jordan dhe Yarmuk së bashku me liqenin e Genecaretit përbëjnë burimin 
kryesor për këto dy shtete. Edhe pse Izraeli përdorimin e ujit -për ekonominë 
dhe industrinë e sajë të rëndë- "e ka racionalizuar" skajsshmërisht, kërkesat 
"për ngopjen" e industrisë së saj dhe për furnizimin e banorëve izraelit sa 
vinë e bëhen më të mëdha.
E njëjta gjë vlen edhe për Jordaninë. Rajoni "i ngushtë" i autonomisë, 
udhëhequr nga palestinezët, furnizohet kryesisht nga Aquiferen, të cilën, 
palestinezët, me dhunë, duhet ndarë me Izraelin. Kjo ndarje e ujit, edhe sot, 
është nënë kontrollin e shtetit Izraelit. Kështu furnizimi me ujë të pishëm për 
palestinezët "e konservuar territorialisht", është i varur plotësisht nga 
Izraeli. Furnizimi i Izraelit me ujë varet kryesisht nga burimet e ujit të 
Jordanit, nga të cilat 2 shtrihen në Siri dhe Libanon: shtete të cilat, in 
punkto, nuk kanë mundësi e vullnet që tensionet e tyre me shtetin Izraelit ti 
qetësojnë, mu për shkak të kontrollit të ujit nga Izraelitët (Allan; 1996). 
 
Aktualisht, Izraeli ka mundësi të "ushqej" industrinë dhe ekonominë e sajë të 
fuqishme nga infuzioni i fuqishëm me ujë, që ky shfrytëzon nga Jordani dhe 
liqeni Genecaretit. I tërë ky furnizim me ujë i Izraelit, shkon në dëm të 
Jordanisë, i cili që sot ka vështirësi dhe mungesë të madhe për furnizimin dhe 
përmbushjen e kapacitetit për popullsinë dhe ekonominë vendase.
Sipas departamenti për analiza strategjike të ministrisë së mbrojtjes Kanadeze 
(Moore) problemi më i madh për furnizimin me ujë është ai në rajonin e 
autonomisë së palestinezëve, në perëndim të Jordanisë, aty ku furnizimi minimal 
me ujë i popullsisë prej 140m3/ në vit, nuk mund të sigurohet në 10 vitet e 
ardhshëm.
 
Izraeli, monopol mbi ujin
Si shteti Izraelit po ashtu edhe rajoni autonom i palestinezëve kanë nevojë për 
ujë të Jordanit perëndimor. Megjithatë, për shkak të okupimit të regjioneve me 
ujë, Izraeli, aktualisht, gjendet në një pozicion më të fortë e dominues...: Që 
nga okupimi i rripit të Gazës dhe bregut perëndimor, nga viti 1967, janë 
lëshuar ligje të rrepta ushtarake mbi furnizimin dhe përdorimin e ujit të 
pishëm (Water and peace in meaddle East, Lesch 1994). E njëjta vlen edhe për 
lartësinë e Golanit. Palestinezëve u është ndaluar që të bëjnë hulumtime dhe 
shpime në tokë, për zbulime të reja me burime uji, dhe deri më sot, ndalohet 
rreptësisht përdorimi i burimeve të ujit pa lejen speciale ushtarake Izraelite.
Që nga viti 1967 numri i popullsisë palestineze në rajonet e okupuara është 
shtuar në 85%, ndërkaq në të njëjtën kohë, palestinezëve u është lejuar 
shfrytëzimi i ujit në sfera private dhe një shpuarje toke me një kapacitet prej 
20 %.
Që nga viti 1967 palestinezëve nuk u është lejuar asnjë shpuarje toke për 
qëllime bujqësore e industriale. E këtu duhet të ceket se 30% e palestinezëve 
sigurojnë jetën e tyre me ndihmën e bujqësisë. Një e katërta e prodhimeve 
drejte për se drejti është i varur nga agro-kultura. Më tepër se 80% e rripit 
te Gazës është e ndaluar (për shkaqe sigurie) për peshkim për palestinezët.
Akoma më të vështirë e bënë jetën e palestinezëve pagesa mbi shpenzimin e ujit. 
Një kubik ujë për agro-ekonomi, palestinezëve u kushton 3 herë më shumë se sa 
një shtetasi izraelit. Vetëm për përdorimin e ujit për nevoja e qëllime 
private, palestinezëve uji u kushton 20% më shtrenjtë se sa një shtatasi 
Izraelit. Po u krahasua kjo me standardin jetësor e ekonomik të palestinezëve 
dhe Izraeliteve, del se çmimi i ujit për izraelitet është 15 herë më i lire dhe 
më i favorshëm se sa për palestinezët.(Moore 1995). 
Edhe sot, në territoret e autonomisë palestineze vlejnë ligjet e jurispondencës 
izraelite. Po të ishte themeluar shteti palestinez, natyrisht se nuk do të 
vlenin këto ligje. Por, në anën tjetër është vështirë për të paramenduar, se si 
një shtet i civilizuar, i cili njerëzve, edhe pse të konsideruar armiq, nuk u 
siguron dhe nuk i lejon shuarjen e etjes. Në marrveshjen e autonomisë 
palestineze është i paraparë një departament i veçantë për ujin, departament i 
cili deri më sot as që është formuar. (Land ohne Wasser" Phoenix 27.12.1999).
 
Në fund një zgjidhje optimale do të ishte që palët në konflikt të pajtohen që 
uji të jetë si faktor stabiliteti e jo e kundërta. Gjithsesi duhet që të 
ndërpritet dhe që të pengohet që uji si element qenësor i jetës të mos 
shfrytëzohet si mekanizëm trysnie ose si armë, sikurse që ka ndodhur dhe është 
duke ndodhur sot në lindjen e afërt. Në këtë konstelacion, uji, për banorët e 
lindjes së afërt, nuk është vetëm jetë, uji donë të thotë gjithashtu edhe Paqe! 
 
Ashtu sikurse izraelitet edhe Rusët kanë kuptuar se monopoli mbi pasuritë 
nëntokësore –ne këtë rast gazi dhe nafta- mund te përdoret si instrument e 
presion politik. Ketë strategji keta, tanimë, janë duke e zbatuar ngadalë por 
sigurte. Politikave tona u mbete si mision parësorë qe te analizojnë e te 
studiojnë pasuritë nëntokësore të hapësirës sonë gjeografike; të mirëanalizohet 
se kush ka monopol mbi to: NE apo ATA. 
 
Ndaloni palestinizimin e hapësirës sonë...
 
*Autori është magjistër i shkencave të mediave dhe komunikimit, drejtimi 
retorikë. (Universiteti i Oslos). Ka studiuar shkencat politike, (Universiteti 
Johannes Guttenberg, Mainz, Gjermani)



      
--~--~---------~--~----~------------~-------~--~----~
Ju merrni këtë mesazh sepse jeni të anëtarësuar në grupin "Fjala e Bukur" në 
Google Groups.
Për të dërguar në këtë grup, dërgo email në [email protected]
Për t'u ç'anëtarësuar nga ky grup, dërgo email në 
[email protected]
Për më shumë mundësi, vizito këtë grup në 
http://groups.google.com/group/fjalaebukur
-~----------~----~----~----~------~----~------~--~---

Anetaresohuni ne Institutin Alb-Shkenca (IASH).  Per kete duhet te dergoni 
kerkesen dhe CV-ne tuaj ne adresen: [email protected]

Botime te IASH:
Revista "ANASH - Approaching Science"
Revista "Aktet e Takimeve Nderkombetare Vjetore" (Proceedings of the 
International Annual Meetings) (www.alb-shkenca.org  Menyja Revista)

______________________________________________________________
If you wish to unsubscribe, send a blank message to:
[email protected] , or visit Alb-Shkenca's page at:
http://www.alb-net.com/mailman/listinfo/alb-shkenca

Antwoord per e-mail aan