*Jo mendje të çoroditura e shpirtra të trazuar* *Jerida KULLA*
* * *Vlerat e një populli përcillen ndër breza nga personalitete e njerëz me zemër të madhe, që nuk njohin egoizmin, mendjemadhësinë e smirën. Ata veç kthjellojnë mendjet, qetësojnë shpirtrat dhe i bëjnë njerëzit të përgjegjshëm për atë që duhet të luftojnë e të synojnë në jetë.* *Nga *një vështrim i shpejtë i historisë së zhvillimit të besimeve fetare, jo vetëm në vendin tonë, por edhe në ato të rajonit, vihen re se ka të përbashkëta, që i afrojnë, por dhe të veçanta, që i dallojnë. E, në këto të fundit, Shqipëria, si dhe në jo pak fusha të tjera, ka veçoritë e veta, herë pozitive dhe herë jo. Kështu, në asnjë vend të rajonit, madje dhe më gjerë, besimet fetare nuk janë ndaluar siç u bë tek ne nga regjimi komunist. Por, një e veçantë tjetër, që jo pa mburrje e përmendin shpesh politikanët tanë, sikur të ishte fryt i punës dhe i përkushtimit të tyre, është modeli shqiptar i harmonisë ndër fetare, model që shpesh i referohen edhe studiues të huaj, disa prej të cilëve, nga mungesa e informacionit ose nga keqdashja, dalin në përfundime të cunguara e jo të vërteta. Nuk është i rëndësishëm thjesht fakti që krerët e besimeve fetare në Shqipëri i shohim bashkë në ngjarje të mëdha, ditë përkujtimore e festa kombëtare. Natyrisht, kjo ka rëndësi jo thjesht simbolike. E rëndësishme është respektimi i besimit të njëri-tjetrit nga vetë besimtarët dhe mirëkuptimi për atë çka i intereson komunitetit ku jetojnë e kudo që ndodhen. Në shumë fshatra e zona në Shqipëri nuk i bën njeri përshtypje, që një nga dy vëllezërit e një familjeje myslimane ka marrë për grua vajzën e një familjeje të besimit ortodoks apo katolik. Një gjë e tillë nuk është se ka lindur në ditët e sotme, ajo vjen nga larg, shumë vite më parë. Në vitet e demokracisë, pas ndrydhjes për disa dekada nga regjimi komunist, ka një frymëmarrje të gjerë e të thellë të besimeve, që duket që nga besimtari i çliruar nga frika e ankthi e deri në tërë rrjetin e ngritur me mund e vështirësi të institucioneve fetare dhe të objekteve të ndryshme sociale, arsimore e kulturore, si: kopshte, shkolla, qendra kulturore, radio, shtëpi botuese, shtypshkronja, revista, literaturë fetare e shkencore, etj, që në themel kanë orientimin fetar. Por, megjithëkëtë klimë të shëndetshme, aty-këtu duken e ngrehin krye edhe shfaqje e dukuri të dëmshme, që bëhen shkak për prishjen e qetësisë dhe të harmonisë jo vetëm të besimtarëve, por të gjithë shoqërisë. Besimtarët myslimanë, në Shqipëri, janë në shumicë, krahasuar me besimtarët e feve të tjera. Ky fakt ndokujt do t’i krijonte mendimin se qëndrimi e sjellja e tyre do të ishte jo pa probleme. Në fakt nuk ndodh kështu. Sa herë ka pasur, në njërën apo tjetrën mënyrë, shfaqje të vogla e sporadike, që mund të çonin në prishjen e mirëkuptimit e të harmoninë midis besimtarëve të feve të ndryshme, në fshat, qytet apo zonë të tërë, gjithmonë kanë dalë njerëz që dinë të trajtojnë me durim e urtësi problemin dhe kanë kthjelluar mendjet e çoroditura e qetësuar shpirtrat e trazuar. Sot, nëse shikon një femër të mbuluar me shami, për të mos thënë edhe fytyrën, nuk tërheq aspak vëmendjen e kalimtarëve në rrugë, autobus, market e gjetkë. Megjithëkëtë, kohët e fundit janë mbajtur qëndrime të ashpra deri në mos lejimin e vazhdimit të studimeve të vajzave që shkonin në fakultet me kokën mbuluar me shami, me arsyetimin, nga drejtuesit e institucioneve, se nuk e lejon rregullorja e shkollës. Nëse harton një ligj apo rregullore, në kundërshtim të hapur me liritë e të drejtat themelore të njeriut, natyrisht që në një argumentim të tillë, që e ke stisur vetë, do të biesh. Në shkollë, për vetë natyrën e saj, rregullorja përcakton edhe detyra e të drejta që nuk janë për qytetarët në përgjithësi, por nëse ato nuk prekin procesin e formimit edukativ dhe atë arsimor të nxënësit e studentit, por edhe të kolektivit, nxënësit dhe studentit nuk ka pse t’i bëhet kufizimi, fjala vjen në rastin konkret i përdorimit të shamisë nga ato vajza që e dëshirojnë atë, ashtu siç nuk kufizohet mbajtja e kryqit varur në qafë nga vajza apo djali i një feje tjetër, që janë në të njëjtën klasë apo shkollë. Mbulimi i kokës nuk përbën asnjë problem, ndryshe do të ishte nëse nxënësja ose studentja do të mbulonte fytyrën, ku do të vështirësohej ose bëhej e pamundur identifikimi i saj pamor, dhe që mund të bëhej shkak e të shfrytëzohej për incidente e veprime të dëmshme e të dënueshme. Qëndrime të tilla ndaj përdorimit të shamisë ka edhe në vende të zhvilluara të Evropës, ku në çdo klasë është i vendosur në mur Krishti i kryqëzuar, pavarësisht se në klasë ndodhen studentë të feve të ndryshme. Në ato vende numri i besimtarëve të fesë islame është i vogël. Edhe në to, natyrisht, reagimet janë të ndryshme e përfshihen edhe personalitete politike, shkencore dhe fetare, krahas qytetarëve të thjeshtë besimtarë ose jo. Kohët e fundit në vende dominuese në Shqipëri, nga ku mund të shihen sa më shumë, jo në një rast janë ngritur, rrëzuar e ngritur përsëri kryqe të mëdhenj, që me të drejtë, në një ose tjetrën mënyrë, krijojnë reagim të besimtarëve myslimanë. Çdo fe ka programin e strategjinë e saj për shtimin e besimtarëve në tërësi dhe të besimtarëve praktikantë në veçanti. Dhe kjo është normale, e natyrshme. I panatyrshëm është provokimi që bëhet nga misionarë të ndryshëm, edhe pse jo të shumtë, që mundohen e manipulojnë besimtarë të një feje e i shfrytëzojnë ata për të provokuar besimtarët e një feje tjetër, siç janë edhe rastet e vendosjes së kryqeve. Klerikë myslimanë, ortodoksë e katolikë, të huaj dhe shqiptarë, herë pas herë janë bërë të njohur nga media, për fytyrën e vërtetë të tyre, ndryshe nga ajo që janë munduar të shfaqin para besimtarëve. Probleme të moralit, mashtrimet, falsifikimit, grindjet e sherret për poste e prona, etj, kanë bërë që jo vetëm qytetarë të zakonshëm, por edhe besimtarët të jenë të kujdesshëm e të mos bien pre e njerëzve që kanë veshur petkun e misionarit fetar, për ta shfrytëzuar atë për qëllime të ulëta e të dënueshme rreptësisht nga feja dhe ligji. U ndërtuan shumë xhami, ashtu siç u ndërtuan dhe shumë kisha, krahas atyre të paktave që regjimi i la thjesht si monument kulture, që sipas tij, t’i tregohej brezave të ardhshëm, se nga këto institucione fetare i transmetohej popullit e pa vërteta. Një xhami e tillë është edhe ajo e Et’hem Beut, në qendër të Tiranës, në kryqëzim rrugësh e qarkullim të madh të mjeteve e kalimtarëve. Falja në trotuar dhe shesh e besimtarëve ditën e premte, në atë mjedis zhurme dhe kaosi, është krejtësisht e papërshtatshme dhe nuk është në nderin as të besimtarëve e krerëve të Komitetit Mysliman, as të bashkisë e qeveritarëve lart. Ashtu siç janë zgjidhur shumë probleme të vështira e të ndërlikuara, mund e duhet të ishin zgjidhur në kohë, se kanë kaluar 20 vjet, edhe problemet e pronave e të ishin ndërtuar xhami me madhësinë e duhur, por edhe me sheshin e nevojshëm të tyre për të përballuar fluksin e besimtarëve. Për besimtarët myslimanë, familja, ka qenë dhe ngelet e shenjtë dhe është trajtuar me kujdesin më të madh, por në kushtet e sotme të globalizimit, problemet e saj janë bërë më delikate e të brishta. Familja është tronditur e trazuar shumë, ndaj dhe kërkohet të mbahen më të forta e të shëndetshme si lidhjet e dashurisë e të besimit të ndërsjellë midis bashkëshortëve, ashtu dhe dashuria e respekti i fëmijëve ndaj prindërve. Por lëvizjet e qarkullimi i ideve, njerëzve, kapitaleve e teknologjive, sot është bërë kaq i shpejtë dhe ndryshimet janë kaq të mëdha, sa është e pamundur të sigurosh sukses, të arrish qëllimin me frazeologji të përgjithshme e pa nerv, me sjellje dhe qëndrime të rëndomta që as ngrohin, as ftohin njeri, pa “investim” të gjerë e të thellë të mendimit krijues e argumentit bindës, në përshtatje me nivelin, hallin e problemet që ka besimtari. Këto janë pasuri të njerëzve të aftë e të përkushtuar, që i japin fesë dimensionin shpirtëror dhe social të kohës. Dhe këta asnjëherë nuk i kanë munguar besimit islam, por kanë qenë të pranishëm në tërë hierarkinë fetare, duke dhënë kontributin e tyre të çmuar në çdo kohë. Ndonjë, që gabimisht ndodhet i rreshtuar në grupin e klerikëve e misionarëve të fesë, që jo vetëm me punën, por edhe me prezantimin e tij në publik, le shumë për të dëshiruar, nuk mund të errësojë aspak punën gjithë pasion e dashuri të shumë e shumë të tjerëve. Vështirë të ketë ngelur ndonjë qytetar pa u takuar me disa punonjës fetarë, themi punonjës se ata nuk mund të jenë besimtarë, punonjës të një feje që nuk është ndjerë më parë, por që janë shumë të bezdisur dhe që nuk është e lehtë të shkëputesh prej tyre. Në vend që me punën e tyre të çlodhin besimtarët, që duan të afrojë e mbushin jetën me sa më shumë ngjarje e gëzime, i predikojnë një jetë boshe, të zbehtë, duke i broçkollitur lloj-lloj kotësira pafund për jetën e përtejme. Nga media, jo pak herë është bërë e ditur se fëmijë, që i kanë dhënë fund jetës së tyre, në një formë ose në një tjetër, kanë marrë pjesë në aktivitetet e organizuara nga këta punonjës. Është fakt, që në këto vitet e demokracisë, në vendin tonë, janë ngritur edhe shumë shoqata e fondacione, që në licencat e tyre kanë veç të tjerave, ose mbi të tjerat, veprimtarinë për kulturimin, bamirësinë dhe besimin e qytetarëve. Se kush është “bulmeti” i tyre për njeriun e familjen e sa të vërteta janë ato, vështirë se mund t’i përgjigjet saktë kush. Vlerat e një populli përcillen ndër breza nga personalitete e njerëz me zemër të madhe, që nuk njohin egoizmin, mendjemadhësinë e smirën. Ata veç kthjellojnë mendjet, qetësojnë shpirtrat dhe i bëjnë njerëzit të përgjegjshëm për atë që duhet të luftojnë e synojnë në jetë. Në çdo periudhë të historisë familja ka pasur veçoritë e problemet e saj, por sot ato janë më të vështira, më të ndërlikuarae tepër komplekse, ku ndërthuren shumë faktorë, sa shpirtërorë, aq edhe ligjorë, sa ekonomikë, aq edhe kulturorë e arsimorë, sa modernë, aq edhe klasikë, etj, që kërkojnë interesimin, punën e përgjegjësinë e individit, shoqërisë, shkollës, shtetit e padyshim të institucioneve fetare, nga ku merr edhe dimensionin e vërtetë shpirtëror, pa të cilin njeriu, familja, vetë jeta nuk do të kishin kuptim. Kështu do të kishim pak mendje të çoroditura dhe pak shpirtra të trazuar. Përmendim vetëm një fakt: Në tri lidhje martesore një divorcohet. Çfarë bëhet me fëmijët e tyre?! Me këtë rast po shtojmë vetëm një thënie profetike: “Gjëja më e rëndësishme, që mund të bëjë një baba për fëmijët e tij është të dojë nënën e tyre.” -- Ju merrni këtë mesazh sepse jeni të anëtarësuar në grupin "Fjala e Bukur" në Google Groups. Për të dërguar në këtë grup, dërgo email në [email protected] Për t'u ç'anëtarësuar nga ky grup, dërgo email në [email protected] Për më shumë mundësi, vizito këtë grup në http://groups.google.com/group/fjalaebukur
