Dina teks ngeunaan Bujangga Manik anu kamari diupload, ditulis dina awal teks yen Bujangga Manik teh Pangeran (anak Raja) anu leuwih milih hirup salaku ahli agama/pandita. Tapi sim kuring boga pamikiran lain.
Lamun ku urang ditalungtik, pamingpin anu unjul, pamingpin anu adil, dina sajarah; loba anu ngalakukeun olah jiwa. Malahan dina sababaraha paradaban mah saperti hindu, budha, islam, kristen, olah jiwa teh salah sahiji syarat pikeun calon pamingpin. Olah jiwa ieu bisa disebut meditasi, samadhi, uzlah, kontemplasi/retreat; anu tujuan utamana nyaeta miceun hawa napsu tina jiwa urang. Ari hawa napsu biasana kuat pakait jeung materi, jeung kahirupan urang sapopoe. Ku ngalakukeun uzlah/meditasi diusahakeun jiwa urang bisa lesot tina kakaitan jeung materi, kahayang, hawa napsu anu bisa jadi berhala/patekong pikeun jiwa urang. Dina sajarah Islam oge waktu nabi Muhammad saw. saencan diangkat jadi nabi teh reman uzlah ka guha Hira, pikeun ngabersihan jiwa jeung menta patunjuk ka gusti Allah swt. Sim kuring oge yakin di karajaan-karajaan Sunda baheula oge ngabogaan tradisi yen calon pamingpin teh kudu asak heula jiwa jeung ragana. Biasana kudu ngalanglang heula neangan pangalaman, ningali bagian dunya nu lian. Oge budaya samadhi harita teu kudu ditingali ngan dilakukeun ku ahli agama; tapi sim kuring ngasumsikeun yen calon pamingpin di karajaan sunda pasti kudu asak jiwana ku cara samadhi, sangkan bisa ngarasakeun kabutuhan rahayat, ngajauhkeun diri tina sifat-sifat goreng. Ieu bisa dibedakeun jeung ahli agama anu salian remen samadhi oge leuwih kadidik dina bag-bagan teori agama. Tah kumaha jaman ayeuna atuh lamun anu diaku ahli agama teh mung jero dina teori agama tapi henteu napak tilas nuturkeun kanjeng Nabi Muhammad anu remen uzlah di guha Hira? Komo atuh pamingpin anu teu ngarti agama oge tara remen ngabersihan jiwa ku cara uzlah/meditasi? Padahal lingkungan kakawasaan anu pinuh ku pulitik jeung intrik bisa ngajadikeun jiwa urang jadi buta hejo/gederuwo. Wallahu'alam Febi Ahmad Hazairin ==============
