Bu yazıyı blogumda yayınlamak istiyorum, eğer yayınladığınız bir yer varsa linkini verebilirseniz referans eklemek istiyorum. Sağolun.
M. Salih YILDIRIM Ömer F. USTA wrote: > Bu yazıyı ileri de başka arkadaşların da faydalanması için uzun ve sohbet > havasında bir makale şeklinde hazırlamak istedim. > > Umarım hoşunuza gider. > > > *************** > Nedir bu Linux ? > *************** > > Linux dediğimiz kısım çekirdek ingilizce ismiyle kernel denilen kısımdır > Kaba bir tabirle sistemin donanımı asıl yöneten ve diğer programların bu > donanımlara onun üzerinden erişimini sağlayan kısımdır şeklinde > düşünebilirsiniz. > > Edineceğiniz DAĞITIMlardaki birkaç fazladan eklenmiş ek yama olmadığı > sürece yaklaşık olarak aynı tarihlerde çıkmış Dağıtımlar genelde Aynı > Version çekirdek/linux kullanılır > (ki Version yerine Sürüm demeyi tercih ederim ) > > Ve şu anki son Linux sürümü 2.6.30-(aday 7) dir. ( 1 Haziran 2009 ) > > > > *************** > Peki ubuntu , pardus , kubuntu , suse nedir ? > > Onlardaki 9.2 11,8 gibi sürümler nedir ? > *************** > > Bunlara dağıtım denilir ingilizce kısa ismiyle distro. > > Bir kişi (evet evet 1 kişi bile olabilir) , grup veya şirket çekirdek > dediğimiz bu linux'u alır > üstüne komutların girilmesini sağlayan bazılarının hatayla dos kipi > diye tabir ettiği > kabuğu , hani fareyi kullandığımız pencereler olan şu görsel kısmı , > oyunları , müzik programlarını , çeşitli animasyon ve bazı yapılandırma > programlarını koyar ve Bu ortaya çıkan esere DAĞITIM denilir. > İsmine ister ÖmerUsta gnu/linux ister XYZ gnu/linux der. > > Ve bu dağıtımın ilk sürümüne 1.0 veya XYZ gnu/linux 2009 diyebilir > > > > *************** > Yani Sadece Kernel yani Linux tek başına bir işletim sistemi değil midir ? > *************** > > Tek başına bir araba motorunu Araba kabul edebileceğimiz kadar > tek başına çekirdeği de(linux'u da) o ölçüde işletim sistemi kabul edebiliriz. > Linux dağıtımlarının hepsi GNU projesinden programlarla donatılmışlardır > sırf bu nedenle dağıtımların ismine XYZ linux yerine XYZ linux/gnu dememiz > aslında daha doğrudur. > > > > > *************** > Peki XYZ gnu/linux 1.0 mı daha yenidir yoksa QWY gnu/linux 99999.9 mu ? > *************** > > Bu sadece içerisindeki programların sürümlerine bakarak söylenebilecek > bir kriterdir. Yani QWY çok eskiden beri devam eden bir DAĞITIMdır ve > son sürümü mesela 99999.9 dur fakat XYZ çok yenidir ve sürümü 1.0dır > ama içindeki proje programların tamamı aynı sürümlerde ise ikiside > aynı tazeliktedir. > > > > *************** > Peki genel olarak hangi projelere bakarak bir DAĞITIM'ın yeni eski olduğunu > kabul edebiliriz ? > *************** > > Birinci kıstas genelde çekirdek ( kernel ) yani linuxtur. Ardından > şu projelerin sürümleri kontrol edilebilir :( parantez içindekiler günümüzdeki > son sürüm numaralarıdır ) > abiword (2.6.8) > alsa-lib (1.0.20) > amarok (2.0.2) > ati-driver (9.5) > bind (9.6.0-P1) > compiz (0.8.2) > cups (1.3.10) > db (4.7.25) > dhcp (4.1.0) > emacs (22.3) > evolution (2.26.2) > firefox (3.0.10) > freetype (2.3.9) > gcc (4.4.0) > gimp (2.6.6) > glibc (2.10.1) > gnucash (2.2.9) > gnumeric (1.8.4) > gtk+ (2.16.2) > hal (0.5.12) > httpd (2.2.11) > inkscape (0.46) > jre (6u14) > k3b (1.0.5) > kdebase (4.2.3) > koffice (2.0.0) > libgnome (2.26.0) > module-init-tools (3.9) > mono (2.4) > MPlayer (1.0rc2) > mysql (5.1.34) > nautilus (2.26.3) > NVIDIA (180.51) > OpenOffice.org (3.1.0) > openssh (5.2p1) > openssl (0.9.8k) > perl (5.10.0) > php (5.2.9) > pidgin (2.5.6) > postfix (2.6.1) > postgresql (8.3.7) > Python (3.0.1) > qt-x11 (4.5.1) > samba (3.3.4) > sendmail (8.14.3) > thunderbird (2.0.0.21) > udev (142) > vim (7.2) > xfce (4.6.1) > xine-lib (1.1.16.3) > xorg-server (1.6.1) > > > > *************** > Peki aynı sürüm ve aynı proje programlarını kullanan iki > ayrı linux dağıtımı aynı mıdır ? > *************** > > Eğer yeterince şanslıysanız bunun gibi bir senaryo ile karşılaşabilirsiniz. > Bu durumda out-of-box diye tabir edilen kurulum sonrasındaki halleri ile > aynıdırlar ( yukarıda anlattığım şart geçerli ise) > > > > *************** > Peki neden XYZ linux'u QWY linux'a tercih edeyim > veya neden XYZ varken QWY de mevcut ? > *************** > > Diyelim bir üst sorudaki senaryomuz gerçek oldu ve 2 dağıtımda > tıpatıp aynı sürüm ve projelerle geliyor. Bu durumda birinci önceliği > bu dağıtımların güncelleme sıklıkları ve güncellemelerin sistem güvenlik > ve kararlılığına etkisi 2 dağıtım arasındaki seçim yapma nedenimiz oluşturur. > > Diyelim XYZ güvenlik güncellemelerini gün aşırı yayınlarken > QWY ise Piyasadan tanıyacağınız bir işletim sistemine benzer şekilde > 3 Ayda bir yayınlıyorsa XYZ'yi seçmeniz için geçerli bir sebebiniz var > demektir. > > > Diğer seçim yapılırken ki etken ise kullanılan ilgili dağıtıma özel yazılmış > güncelleme / yapılandırma uygulamaları. Yani insanları o dağıtımı seçmeye > teşvik etmek için yazılmış kurulumu, kullanımı yapılandırmayı ve > güncellemeyi basitleştiren > kullanıcı dostu uygulama/programlardır. > > Son sebep ise yine belirli bir hizmet için ayarlanmış out-of-box linux > dağıtımlarıdır. > Yani diyelim sunucu işlemleri için özel yapılandırılmış gereksiz > uygulamaların kurulu > olmadığı sisteme kurar kurmaz yapılandırma denilemeyecek kadar kısa ayarlarla > sistemi çalışır pozisyona getirdiğiniz hazırHap kıvamındaki dağıtımlar > mevcuttur. > [ Burada bir parantez açıp ister QWY ister XYZ dağıtımını alıp ilgili > programları yine o dağıtıma özel şekilde sisteme kurup bu hazırHap diye > tabir ettiğim dağıtımla aynı işi yapan şekle sokmanız mümkündür ] > > > Dilim döndüğünce klavyem el verdiğince bilgimi paylaşmaya çalıştım > sürç-i lisan ettiysem şimdiden affola. > > > Ömer Fadıl USTA > [email protected] > Telif Hakkı © 2009 > Permission is granted to copy, distribute and/or modify this document > under the terms of the GNU Free Documentation License, Version 1.2 or > any later version published by the Free Software Foundation; with no > Invariant Sections, no Front-Cover Texts, and no Back-Cover Texts. > Bu belge GNU Free Documentation License lisansı ile dağıtılmaktadır. > > > > _______________________________________________ Linux E-Posta Listesi [email protected] Bu Listede neden bulunduğunuzu bilmiyorsanız veya artık bu listeden gelen e-postaları almak istemiyorsanız aşağıdaki bağlantı adresini kullanarak 1 dakika içinde üyeliğinizi sonlandırabilirsiniz. http://liste.linux.org.tr/mailman/listinfo/linux
