[orasi] Οταν ο Αρκάς φοβάται ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη θα τον αφήσει άνεργο | Protagon.gr

['Konstantinos Theodoropoulos' via orasi]

Title: Οταν ο Αρκάς φοβάται ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη θα τον αφήσει άνεργο | Protagon.gr

https://www.protagon.gr/apopseis/otan-o-arkas-fovatai-oti-i-tn-tha-ton-afisei-anergo-44343430298 Οταν ο Αρκάς φοβάται ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη θα τον αφήσει άνεργο | Protagon.gr Ο Αρκάς το είπε με τον τρόπο που μόνο εκείνος ξέρει: λιτά, ακριβώς και με εκείνο το χαμόγελο που σε αφήνει να γελάσεις πρώτα και μετά να σκεφτείς. «Φοβάμαι ότι η ΤΝ θα με αφήσει άνεργο. Προς το παρόν, της δίνω να κάνει τη δουλειά μου». Δύο προτάσεις. Ολόκληρη η εποχή μας μέσα τους. Δεν είναι απλώς ένα ακόμα σχόλιο για την Τεχνητή Νοημοσύνη. Είναι η πιο ακριβής περιγραφή της αντίφασης μέσα στην οποία ζει ο σύγχρονος εργαζόμενος: φοβάται ένα εργαλείο που ήδη χρησιμοποιεί καθημερινά για να είναι καλύτερος και ταχύτερος αλλά τελικά και λιγότερο απαραίτητος. Και όμως, αυτό το σκίτσο δεν περιγράφει κάποιον άλλο. Περιγράφει εμάς. Οι περισσότεροι κάνουμε ακριβώς το ίδιο. Ανοίγουμε το ChatGPT, το Claude ή ό,τι άλλο, του δίνουμε μια σύνοψη (brief) και του ζητάμε να «βελτιώσει τον τόνο», να «το κάνει πιο πειστικό», να «γράψει τις πρώτες παραγράφους». Μετά το επεξεργαζόμαστε λίγο, βάζουμε την υπογραφή μας και προχωράμε. Την ίδια στιγμή, σε κάποια άλλη οθόνη, διαβάζουμε άρθρα για το πόσο επικίνδυνη είναι η αντικατάσταση των ανθρώπων από αλγόριθμους. Η αυτοϋπονόμευση ως ρουτίνα Δεν είναι υποκρισία. Είναι ανθρώπινο. Κανείς δεν ξύπνησε ένα πρωί και αποφάσισε να αυτοματοποιήσει τον εαυτό του. Απλώς συνέβη. Ένα email που βαριόσουν να γράψεις. Μια αναφορά που έπρεπε να παραδοθεί χθες. Μια παρουσίαση που δεν είχες όρεξη. Ένα κείμενο που ήθελε «λίγο στρώσιμο». Και η ΤΝ το έκανε σε δευτερόλεπτα. Καλά. Πολύ καλά. Τρομακτικά καλά. Και κάπως έτσι, χωρίς να το καταλάβουμε, περάσαμε από το «να δω τι κάνει αυτό το εργαλείο» στο «ας το κάνει κι αυτό για μένα». Αυτό που δείχνει το σκίτσο του Αρκά δεν είναι τεχνοφοβία. Δεν χρησιμοποιούμε την ΤΝ επειδή γίναμε ξαφνικά τεμπέληδες. Τη χρησιμοποιούμε επειδή η εργασία μας ανταμείβεται όταν παράγουμε περισσότερο, ταχύτερα και φθηνότερα. Όμως δεν δίνουμε στο σύστημα μόνο εργασίες, αλλά όλο και μεγαλύτερο μέρος της διαδικασίας με την οποία τις εκτελούμε: το ύφος μας, τα κριτήριά μας, τον τρόπο που λύνουμε ένα πρόβλημα. «Προς το παρόν»: Εκεί κρύβεται όλη η αγωνία Το σκίτσο δεν ηθικολογεί ούτε προφητεύει το τέλος του κόσμου. Απλώς καταγράφει την κατάσταση: φοβάμαι, αλλά προς το παρόν τη χρησιμοποιώ. Και το «προς το παρόν» έχει ημερομηνία λήξης. Κανείς δεν ξέρει ποια, αλλά όλοι καταλαβαίνουμε ότι δεν είναι αιώνιο. Η ιστορία της τεχνολογίας είναι γεμάτη επαγγέλματα στα οποία η άποψη ότι «η μηχανή δεν μπορεί να το κάνει όπως ο άνθρωπος» αποδείχθηκε τελικά λάθος. Για την αγορά, συχνά δεν χρειάζεται να το κάνει το ίδιο καλά. Αρκεί να το κάνει αρκετά καλά, γρηγορότερα και φθηνότερα. Δεν ξέρουμε αν ο Αρκάς σε αυτό το σκίτσο μιλάει και για τον εαυτό του. Στη δημιουργική εργασία, τα δεδομένα αλλάζουν. Ένα σκίτσο του Αρκά δεν είναι απλώς γραμμές και λέξεις. Είναι ένα βλέμμα στον κόσμο. Μια στάση. Μια συγκεκριμένη φωνή που αναγνωρίζεις αμέσως. Μπορεί μια μηχανή να μιμηθεί επιφανειακά ένα στιλ; Σίγουρα. Μπορεί να καταλάβει γιατί γελάμε ή γιατί νιώθουμε λίγο άβολα όταν το διαβάζουμε; Αυτό είναι άλλο θέμα. Και όμως η διαφορά ανάμεσα στο «αληθινό» και στο «αρκετά καλό» αρχίζει να μη μετράει όσο παλιά. Το ερώτημα είναι πόσο θα συνεχίσει να μετράει αυτή η διαφορά για έναν εργοδότη όταν το «αρκετά καλό» κοστίζει ελάχιστα και παραδίδεται αμέσως. Ο πραγματικός αντίπαλος είναι το «αρκετά καλό» Το πιο ανησυχητικό δεν είναι ότι η ΤΝ θα γίνει καλύτερη από εμάς σε όλα, αλλά ότι μπορεί να είναι αρκετά καλή σε πολλά πράγματα, ώστε να αλλάξει δραματικά την αξία της δουλειάς μας. Όχι απαραίτητα για να την εξαφανίσει, αλλά να τη συμπιέσει. Να μειώσει την αξία της. Να μετατρέψει κάτι που σήμερα θεωρούμε εξειδικευμένη εργασία σε μια φθηνή υπηρεσία που παραδίδεται σε λίγα λεπτά. Και όμως, συνεχίζουμε να της δίνουμε δουλειά. Γιατί είναι βολική. Γιατί μας γλιτώνει χρόνο. Γιατί σε έναν κόσμο που απαιτεί συνεχώς περισσότερο περιεχόμενο, πιο γρήγορα και με λιγότερους πόρους, είναι σχεδόν αδύνατο να αντισταθείς. Η αντίσταση μοιάζει με πολυτέλεια. Και η πολυτέλεια είναι το πρώτο πράγμα που κόβεται όταν τα περιθώρια στενεύουν. Και λοιπόν; Δεν κάναμε το ίδιο με κάθε εργαλείο; Κάπου εδώ υπάρχει μια εύλογη ένσταση. Και ίσως η πιο σοβαρή απέναντι σε όλα τα παραπάνω. Και λοιπόν; Δεν κάναμε πάντα το ίδιο; Ο λογιστής που άνοιξε για πρώτη φορά το Excel παρέδωσε στη μηχανή χιλιάδες υπολογισμούς που μέχρι τότε έκανε ο ίδιος. Ο αρχιτέκτονας που πέρασε από το μολύβι στο CAD δεν θεώρησε ότι πρόδωσε την τέχνη του. Αυτό δεν είναι άλλωστε η τεχνολογική πρόοδος; Να αναθέτουμε στις μηχανές όσα μπορούν να κάνουν καλύτερα ή γρηγορότερα, ώστε εμείς να ασχολούμαστε με κάτι πιο σημαντικό; Αν το δεις έτσι, το να ζητάς από την ΤΝ να σου συνοψίσει ένα κείμενο ή να σου ετοιμάσει την πρώτη εκδοχή μιας παρουσίασης δεν είναι πολύ διαφορετικό από το να χρησιμοποιείς αριθμομηχανή αντί να κάνεις τις πράξεις με το χέρι. Δεν είναι τεμπελιά. Είναι εργαλείο. Μόνο που εδώ υπάρχει μια μικρή διαφορά. Μέχρι τώρα τα περισσότερα εργαλεία αναλάμβαναν κυρίως την εκτέλεση. Εμείς κρατούσαμε την πρόθεση, την κρίση, τη σύνθεση. Η αριθμομηχανή έκανε την πράξη, αλλά εσύ έπρεπε να ξέρεις ποια πράξη θέλεις να κάνεις. Το GPS σου έδειχνε τον δρόμο, αλλά εσύ αποφάσιζες πού θέλεις να πας. Με την ΤΝ αρχίζουμε, μερικές φορές, να αναθέτουμε και το προηγούμενο στάδιο. «Τι συμπέρασμα βγάζεις;», «Ποιο επιχείρημα είναι ισχυρότερο;», «Πώς θα το έγραφες εσύ;», «Τι θα έκανες στη θέση μου;». Η ΤΝ δεν είναι το πρώτο εργαλείο που επηρεάζει τον τρόπο που σκεφτόμαστε. Είναι όμως ίσως το πρώτο εργαλείο στο οποίο μπορούμε να απευθυνθούμε με την ερώτηση «εσύ τι νομίζεις ότι πρέπει να κάνω;» και να πάρουμε μια πειστική απάντηση. Και εκεί, νομίζω, βρίσκεται η πραγματική διαχωριστική γραμμή. Το ερώτημα δεν είναι αν πρέπει να αναθέτουμε δουλειά στις μηχανές. Αυτό το κάνουμε ήδη. Το ερώτημα είναι ποια δουλειά αναθέτουμε. Αν αναθέτεις την πληκτρολόγηση για να έχεις χρόνο να σκεφτείς, κερδίζεις χρόνο. Αν αναθέτεις και τη σκέψη, τότε μένει μια κάπως άβολη ερώτηση: τον χρόνο που κέρδισες, τι θα τον κάνεις; Η αξία της τριβής Κατά τη γνώμη μου το πιο αιχμηρό στο σκίτσο του Αρκά δεν είναι το εργασιακό. Είναι το υπαρξιακό. Όταν αφήνεις την ΤΝ να κάνει τη δουλειά σου, δεν γλιτώνεις απλώς χρόνο. Χάνεις την τριβή. Όταν γράφεις μόνος σου μια δύσκολη επιστολή, η δυσκολία δεν είναι εμπόδιο, είναι τριβή. Εκεί παράγεται η σκέψη. Αν όμως αναθέσεις ολόκληρη αυτή τη διαδικασία στην ΤΝ, μπορεί να πάρεις το αποτέλεσμα χωρίς να έχεις περάσει από τη διαδρομή που παράγει την κρίση. Η αναφορά που βαριέσαι να γράψεις είναι η διαδικασία με την οποία σκέφτεσαι. Η περίληψη που δεν θες να κάνεις είναι η άσκηση με την οποία ξεχωρίζεις το σημαντικό από το ασήμαντο. Αν τα αναθέσεις όλα, τι θα κάνεις όταν χρειαστεί να σκεφτείς χωρίς prompt; Υπάρχει βέβαια και μια ακόμη πιο άβολη πιθανότητα. Αν ένα μοντέλο ΤΝ μπορεί ήδη να αναλάβει μεγάλο μέρος μιας δουλειάς, μήπως το πρόβλημα δεν είναι μόνο πόσο καλή έγινε η ΤΝ; Μήπως είναι και πόσο μηχανική είχαμε αφήσει να γίνει η δουλειά μας; Ίσως λοιπόν το πραγματικό ερώτημα να μην είναι αν η ΤΝ θα μας πάρει τη δουλειά. Είναι ποιο μέρος της δουλειάς μας είμαστε διατεθειμένοι να της δώσουμε. Δεν υπάρχει κανένας λόγος να κάνουμε εμείς αυτό που μια μηχανή μπορεί να κάνει καλύτερα, γρηγορότερα και φθηνότερα. Αυτό λέγεται πρόοδος. Το δύσκολο είναι να καταλάβουμε πού τελειώνει η διεκπεραίωση και πού αρχίζει η τριβή μέσα από την οποία αποκτούμε εμπειρία, κρίση, ύφος και τελικά, αξία. Θέλουμε μια ΤΝ αρκετά καλή ώστε να μας απαλλάσσει από όσα δεν χρειάζεται πια να κάνουμε εμείς. Το στοίχημα είναι να μη σταματήσουμε, από ευκολία, να κάνουμε εκείνα που χρειάζεται να ξέρουμε να κάνουμε μόνοι μας. Και κάπου εκεί επιστρέφει το «προς το παρόν» του Αρκά. Προς το παρόν, της δίνουμε να κάνει τη δουλειά μας. Το ερώτημα είναι ποια δουλειά θα επιλέξουμε να κρατήσουμε για τον εαυτό μας και αν, όταν έρθει η ώρα, θα ξέρουμε ακόμη να την κάνουμε χωρίς τη βοήθειά της. Ακολούθησε το Protagon στο Google News Πρόσθεσε το Protagon ως προτιμώμενη πηγή στη Google Κώστας στάλθηκε από το iPhone μου -- Για να στείλετε ένα μήνυμα και να το διαβάσουν όλοι οι συνδρομητές της λίστας μπορείτε να το στείλετε την διεύθυνση: orasi@googlegroups.com   Για το αρχείο της λίστας μπορείτε να επισκεφθείτε τον σύνδεσμο: https://www.mail-archive.com/orasi@googlegroups.com/maillist.html --- Λάβατε αυτό το μήνυμα επειδή έχετε εγγραφεί στην ομάδα "orasi" των Ομάδων Google. Για να απεγγραφείτε απ' αυτή την ομάδα και να σταματήσετε να λαμβάνετε μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου απ' αυτή, στείλτε ένα μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στη διεύθυνση orasi+unsubscr...@googlegroups.com. Για να δείτε αυτή τη συζήτηση, επισκεφτείτε το https://groups.google.com/d/msgid/orasi/2DAD10AB-0A8D-4340-A686-4B01B497471C%40icloud.com.