[orasi] Κατέρρευσαν οι συνομιλίες Ελλάδας-M. Βρετανίας για τα γλυπτά του Παρθενώνα

[Σκορδίλης Σπύρος]

ΤΟ ΒΗΜΑ - Τετάρτη 23 Σεπτεμβρίου 2026 στις 20:50 Κατέρρευσαν οι συνομιλίες Ελλάδας-M. Βρετανίας για τα γλυπτά του Παρθενώνα Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή Οι συνομιλίες μεταξύ της Ελλάδας και του Βρετανικού Μουσείου για την τύχη των γλυπτών του Παρθενώνα έχουν ουσιαστικά καταρρεύσει, σύμφωνα με αποκλειστικό δημοσίευμα της Telegraph. Οι δύο πλευρές δεν βρίσκονται πλέον σε διαπραγματεύσεις και, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή προγραμματισμός για επανέναρξή τους. Η εξέλιξη έρχεται μετά από πέντε χρόνια επαφών, οι οποίες είχαν ξεκινήσει εκ νέου το 2021 με στόχο να αναζητηθεί μια συμφωνία για την επιστροφή των γλυπτών στην Αθήνα. Το βασικό αγκάθι παρέμεινε μέχρι το τέλος: η Βρετανική πλευρά συζητά μόνο την επιστροφή τους ως μακροχρόνιο δάνειο, ενώ η Ελλάδα επιμένει στην οριστική επιστροφή τους. Το αγκάθι της κυριότητας των γλυπτών Η διαφωνία δεν αφορά μόνο τη διάρκεια παραμονής των γλυπτών στην Αθήνα, αλλά πρωτίστως το ζήτημα της κυριότητας. Το Βρετανικό Μουσείο υποστηρίζει ότι, βάσει του βρετανικού νομικού πλαισίου, δεν μπορεί να παραχωρήσει οριστικά αντικείμενα από τις συλλογές του και επομένως μπορεί να εξετάσει μόνο μια συμφωνία δανεισμού. Η ιστορική στήλη του Βήματος στο inbox σου Γίνε μέλος του καθημερινού newsletter που αποκαλύπτει όσα συμβαίνουν στο πολιτικό παρασκήνιο και απόκτησε πρόσβαση σε αποκλειστικό περιεχόμενο. ΕΓΓΡΑΦΗ Για την Ελλάδα, όμως, μια τέτοια συμφωνία θα δημιουργούσε ουσιαστικά πρόβλημα αναγνώρισης της κυριότητας του Βρετανικού Μουσείου. Η ελληνική θέση είναι ότι τα γλυπτά αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα του Παρθενώνα και πρέπει να επιστρέψουν μόνιμα στην Αθήνα, όπου θα επανενωθούν με τα υπόλοιπα γλυπτά στο Μουσείο της Ακρόπολης. Οι προσπάθειες για «υβριδική» λύση δεν απέδωσαν Τα τελευταία χρόνια είχαν εξεταστεί διάφορες φόρμουλες προκειμένου να παρακαμφθούν οι νομικές και πολιτικές «κόκκινες γραμμές» των δύο πλευρών. Μεταξύ αυτών ήταν και μια λεγόμενη «υβριδική» συμφωνία, η οποία δεν θα χαρακτηριζόταν ούτε ως οριστική επιστροφή ούτε ως συμβατικό δάνειο. Το 2024 υπήρχαν μάλιστα εκτιμήσεις ότι μια συμφωνία βρισκόταν κοντά. Στο τραπέζι είχε πέσει και η ιδέα της αποστολής ελληνικών αρχαιοτήτων στη Βρετανία, είτε ως αντάλλαγμα είτε ως εγγύηση για την επιστροφή των Μαρμάρων. Ωστόσο, καμία από τις προτάσεις δεν φαίνεται να κατάφερε να γεφυρώσει την ουσιαστική διαφορά μεταξύ Αθήνας και Βρετανικού Μουσείου. Η υπόθεση του Μπαγιέ και η αντίδραση της Αθήνας Το τελευταίο διάστημα το Βρετανικό Μουσείο είχε επιχειρήσει να αξιοποιήσει ως μοντέλο την πρόσφατη συμφωνία για την έκθεση της Ταπισερί της Μπαγιέ στο Λονδίνο. Η συμφωνία με τη Γαλλία παρουσιάστηκε ως παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο μπορούν να επιτευχθούν μακροχρόνιες μετακινήσεις σημαντικών πολιτιστικών θησαυρών χωρίς να αλλάζει το καθεστώς κυριότητας. Η βρετανική πλευρά είχε αφήσει να εννοηθεί ότι μια αντίστοιχη φόρμουλα θα μπορούσε να λειτουργήσει και στην περίπτωση των Μαρμάρων του Παρθενώνα. Η ελληνική πλευρά, ωστόσο, δεν αντιμετώπισε τις δύο υποθέσεις ως συγκρίσιμες. Η θέση της Αθήνας είναι ότι στην περίπτωση της Ταπισερί της Μπαγιέ δεν υπάρχει αντίστοιχη διαφωνία για την κυριότητα, ούτε πρόκειται για ένα μνημείο που διαμελίστηκε και μεταφέρθηκε από τη χώρα προέλευσής του. Από τον Έλγιν στο Βρετανικό Μουσείο Τα γλυπτά του Παρθενώνα μεταφέρθηκαν στη Βρετανία στις αρχές του 19ου αιώνα, όταν η Ελλάδα βρισκόταν υπό οθωμανική κυριαρχία. Ο Τόμας Μπρους, 7ος κόμης του Έλγιν, απομάκρυνε γλυπτά από τα αετώματα και τμήματα της ζωφόρου και των μετοπών του Παρθενώνα. Ο Έλγιν υποστήριξε ότι είχε εξασφαλίσει την απαραίτητη άδεια από τις οθωμανικές αρχές. Η ελληνική πλευρά αμφισβητεί διαχρονικά ότι υπήρξε νόμιμη άδεια που να επέτρεπε την αφαίρεση και μεταφορά των συγκεκριμένων έργων. Τα Μάρμαρα αγοράστηκαν στη συνέχεια από τη βρετανική κυβέρνηση το 1816 και αποτέλεσαν ένα από τα σημαντικότερα εκθέματα του Βρετανικού Μουσείου. Η ελληνική θέση και η UNESCO Η Αθήνα έχει επαναφέρει επίσημα το αίτημα για την επιστροφή των Μαρμάρων και σε διεθνές επίπεδο, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο της UNESCO. Η ελληνική θέση παραμένει ότι τα γλυπτά πρέπει να επανενωθούν με εκείνα που βρίσκονται στο Μουσείο της Ακρόπολης. Στην άλλη πλευρά, η βρετανική κυβέρνηση και το Βρετανικό Μουσείο επικαλούνται τη θέση ότι ο Έλγιν είχε λάβει την απαραίτητη οθωμανική άδεια για την αφαίρεση των γλυπτών. Το 2024 η Τουρκία είχε παρέμβει στη συζήτηση, υποστηρίζοντας την ελληνική θέση σε συνεδρίαση της UNESCO. Τούρκοι εκπρόσωποι είχαν υποστηρίξει ότι η έρευνα στα οθωμανικά αρχεία δεν είχε εντοπίσει το περίφημο «φιρμάνι» που επικαλείται η βρετανική πλευρά. «Δεν υπάρχουν συνομιλίες» Σύμφωνα με την Telegraph, σήμερα δεν διεξάγονται συνομιλίες μεταξύ της Αθήνας και του Βρετανικού Μουσείου και η ελληνική πλευρά έχει καταστήσει σαφές ότι δεν βλέπει άμεση προοπτική επανέναρξης των διαπραγματεύσεων. Οι δίαυλοι επικοινωνίας πάντως δεν έχουν κλείσει οριστικά, γεγονός που αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο αλλαγής στάσης στο μέλλον. Με τα σημερινά δεδομένα, όμως, η προσπάθεια που ξεκίνησε το 2021 για μια συμφωνία γύρω από τα Μάρμαρα του Παρθενώνα έχει φτάσει σε αδιέξοδο. https://www.tovima.gr/2026/09/23/culture/katerreysan-oi-synomilies-elladas-m-vretanias-gia-ta-glypta-tou-parthenona/ Σκορδίλης Σπύρος -- Για να στείλετε ένα μήνυμα και να το διαβάσουν όλοι οι συνδρομητές της λίστας μπορείτε να το στείλετε την διεύθυνση: orasi@googlegroups.com   Για το αρχείο της λίστας μπορείτε να επισκεφθείτε τον σύνδεσμο: https://www.mail-archive.com/orasi@googlegroups.com/maillist.html --- Λάβατε αυτό το μήνυμα επειδή έχετε εγγραφεί στην ομάδα "orasi" των Ομάδων Google. Για να απεγγραφείτε απ' αυτή την ομάδα και να σταματήσετε να λαμβάνετε μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου απ' αυτή, στείλτε ένα μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στη διεύθυνση orasi+unsubscr...@googlegroups.com. Για να δείτε αυτή τη συζήτηση, επισκεφτείτε το https://groups.google.com/d/msgid/orasi/677E867D-AE52-4772-99C5-5A5F75F06E52%40gmail.com.