Assalamu'alaikum wr.wb.,

Ambo sampaikan pulo baliak kaji buya Abidin nan di bawahko. Mudah-mudahan
bamanfaat.

Wassalamu'alaikum wr.wb.,

Lembang Alam

PANGAJIAN DI MUSAJIK GURUN (7)



'Firman Allah di dalam surek  An Nashr, surek ka 110, di panghujuangno,  di
ayat nan katigo, 'Fasabbih bihamdi rabbika was taghfirhu - innahuu kaana
tawwaabaa,' nan aratino, 'batasbiahlah mamuji Rabb kalian dan mintak
ampunlah ka No,  sasungguahno Ano adolah Maha Panarimo Tobat,' kecek buya
Abidin mamuloi kaji.



'Mintak ampun kalian ka Tuhan Allah. Akui doso-doso kalian nan alah dipabuek
salamoko, sudah itu jaan diulangi juo mambuek dosotu nan katibo. Tobatlah
kalian, nan sabana-sabana tobat, mako bara juo ka gadang doso kalian kapado
Tuhan Allah salamoko niscayo ka diampuni No doso kalian. Iko Tuhan Allah itu
bana nan manyampaian sarupo itu. Bara juo ka gadang doso taradok Allah
salamoko. Sumbayang indak panah, puaso indak panah, mambayia zakaik indak
panah, padohal itu rukun agamo, indak ciek juo nan panah dikarajoan. Sagalo
nan dilarang Allah dikarojoan. Baampok lah abih pitih dari galanggang ka
galanggang. Dek minun tuak alah tiok sabanta mabuak, manggaleso. Di tangah
kampuang jadi jilatang manyabab-an urang banci sanagari. Tapi, sudah itu,
Allah Ta'ala bakahandak, tibo sajo masono suruik, tibo sajo masono insaf
sainsaf-insafno. Baranti sagalo karajo nan indak-indak salamoko. Babaliak ka
musajik, jadi taaik ba ibadah. Mintak ampun kapado Allah sabana-bana mintak
ampun, niscayo Allah ampuni nan sarupo itu.



Tapi baa nan saubuangan jo sasamo manusia? Salamoko awak alah rabuik rampeh
sajo. Salamoko awak alah basilanteh angan gadang sajo ka urang. Salamoko
indak bapimatang saketek juo sawah di awak doh, tabujua lalu - tabalintang
patah. Salamoko lambiak matah samo lalu sajo kasadono. Baa go urusanno nan
sarupo iko disisi Allah?



Ambek dulu sacah, kato Allah. Salasaian dulu di antaro sasamo kalian ko.
Utang musti dibayia, piutang musti di tarimo. Pado suatu kasampatan
Rasulullah dimintak untuak manyalatkan janazah si Fulan. Rasulullah batanyo
talabiah daulu, adokoh si Fulan ko bautang ka urang. Jawab salah surang ahli
warihno, 'ado ya Rasulullah'. Kecek baliau pulo, bayia dulu utangno itu baru
ambo shalatkan.' Iko dalam rangko mandidik kapado sahabat-sahabat baliau,
kapado umat baliau, tamasuak ka awak nan datang kudian ko, untuak
manyalasaikan bana dulu sagalo urusan kaik bakaik  pakaro dunia ko, di
antaro manusia jo manusia. Aratino pulo jaan awak mampamudah-mudah sajo
urusan antaro sasamo manusiako. Disangko ka salasai sajo urusan. Pantang kok
iyo awak urang bapangkaik. Pantang kok iyo awak urang tapandang, konon. Dek
awak kalalu dipakok labuah, indak buliah urang lalu. Padohal labuah gadangtu
punyo umaik nan banyak. Nan sadang tahambek dek karano labuah dipakoktu ado
urang nan sadang maadoki urusan nan sangaik paralu sangaik pulo di no. Indak
dapek no lalu dek jalan dipakok. Nan mamakok jalan maraso indak ado apo-apo
sajo. He..he..he.. bukan pakaro ketek du itu. Isuak no ka mangecek di
adok-an Allah, Ya Allah, ari Itu pukuah Sakian, ambo ka pai manolong urang
gaek ambo nan sadang sakik, tagolek di rumah ka ambo bao ka rumah sakik. Di
jalan indak dapek ambo lalu karano jalan dipakok dek rajo Sipatokah,
batambah larek nan jadi sakik urang gaek ambo tu, dek indak capek baubeki,
ambo indak ridha ya Allah,' jano mangadu kapado Allah. Baa kiro-kiro ka
jawab Allah? Mintak ganti kano kini, baitu jawek Allah. Jo aa kadiganti lai
di sinan? Indak ado ka pangganti mako taukunlah awak, dicampak-an Allah
kadalam narako.



Dimakan arato urang, urang indak ikhlas, indak ridha, indak kunjuang
dibayia. Mati katiko alun panah awak bakarilahan jo urang tu lai. Isuak di
akhiraik awak disuruah Allah mambayia ka urang cako. Joa ka dibayia lai
disinan? Indak tabayia, mako jadi hukumanlah ka awak. Dan hukuman itu hanyo
ciek sajo tampekno lai disinan tu biko, masuak ka narako Allah nan
banyalo-nyalo.  Diparingekkan bana dek Allah dalam hal arato sasamo
manusiako. Jaan sampai awak mamakan arato urang lain jo caro nan indak
batua. Jo caro nan bathil. Firman Allah di dalam surek al Baqarah ayat 188
nan aratino, ' Jaan kalian makan arato saudara kalian jo caro nan bathil.
Jaan kalian bao urusan pakaro arato ko maadok ka hakim supayo kalian dapek
mamakan arato urang lain sacaro badoso padohal kalian mangatahui.'



Ati-ati banalah kalian pakaro makan-mamakan aratoko. Jaan kalian masak -
matah sajo. Jaan arato urang arato awak sajo, indak bapimatang saketek juo
sawah. Sabab urusan kalian bisa sulik biko di adok-an Tuhan Allah. Di
pamurah-murah sin kaji, dikecek-an di awak, iko kan untuak baibadah di den.
Iko kan ka untuak baamal di den, kok den ambiak bana aratono saketek.
He..he.. indak samurah itu doh. Dek awak mantari di nagari, dek awak
panguaso di nagari, katiko ka pai ka Makkah awak, 'pamarintah' nan
mambayia-an, kirono di pamarintah cako pitih dapek dari mambarek-i urang
banyak, nan ampek dikecek-an limo,  samantaro urang banyakko, nan
basihabih-habih no mamokok-i pai naiak hajitu, sudah itu indak ikhlasno jo
pitih nan dikencongkan cako tu. Lai kiro-kiro ka aman-aman sajo isuak du di
hadok-an Allah? Ancak bao bapikia bana kini-kini, sabalun talambek. Sabab
kalau lah disinan biko baru ka dietong raso kasulik jadino urusan.



Atau dek hukum dapek kalian 'bali'. Kalian santiang bapakaro, kalian
pakaroan arato urang, jo dakwaan bahaso arato urangtu kalian punyo, kalian
pai maadok ka angku hakim, sudahtu manang pulo kalian bapakaro.



Jaan kalian karajoan nan sarupo itu kecek Tuhan Allah. Itu badoso namono.



Masih satantangan hubungan awak sasamo manusiako. Atau talanjua awak
manyakik-i urang. Tatangani urang. Atau dirusak hati urang jo kato-kato
padiah. Sakik taraso di hatino, taramuakno. Jauah laruik hatino ka dalam
karano kato-kato awak cako. Indak mintak maaf awak, atau labiah tapekno
indak dimaafanno awak, mako iko akan jadi urusan nanti di akhiraik. Iko akan
jadi baban ka awak isuak di akhiraik. Itu mangkono, tipak didiri awak,
dikanaan bana dek Tuhan Allah supayo awak pa maaf jadi urangko, supayo
mudah-mudahan, capek pulo di urang ma maafan katiko awak basalah. Disampiang
sasudah itu, katiko iyo awak alah tadorong, alah tasingguang urang di awak,
capek andakno awak mintak maaf tu. Dan mintak maaf ko jo sungguah-sungguah.
Indak mambulaliak pulo labiah dulu mintak maaf tu. Nan dimintaktu iyo bana
ka ikhlasan urang tu untuak mamaaf-an.



Sakitu pulolah dulu. Mungkin ado pulo tanyo bagai sudah iko agakno,' kecek
buya Abidin manyudahi kaji baliau.



'Iyo, buya. Langsuang sin lah ambo batanyo. Pakaro maoh- mamaohan ko buya.
Awak basalah, alah mintak maoh awak, tapi di urang indak amuahno mamaohan
awak. Baa jadi no du lai buya? Tantu kabadoso sin awak taruih du?' Sutan
Mantari langsuang mampagunoan kasampatan tanyo jawabtu.



'Nan partamu tapi alah awak kaji. Sabagian tando urang nan taqwa tu adolah
urang  nan pa maaf. Jadi mustino, katiko urang mintak maaf, indak buliah
pulo awak indak mamaafan.  Cuma kadang-kadang, sakik nan dibuek dek parangai
awak tu sabana mandalam di urang, sudah tu awak mintak maafko indak nampak
sarupo basungguah-sungguah. Sarupo calak-calak ganti asah sajo. Jadi itu
mungkin sababno indak amuahno mamaafan.  Tapi kalau iyo bana alah sabana
mintak maaf awak, alah bausao bana awak manunjuak-an nan bahaso awak iyo
manyasa alah talanjua babuek salah kano, alah diulang sakali duo kali mintak
maaf tu, indak juo kunjuang dimaafanno awak, aa itu pulang-an sin lah kaji
ka Tuhan Allah lai. Tapi awak iyo sabana-bana alah bausaho ko ha? Indak
icak-icak mintak maaf sajo doh. Indak mintak maaf, tapi sabanta itu pulo
dibuek lo nan kamanyakik-an atino ciek lai. Aa itu kan bagarah-garah namono
mintak maaf awak. Jadi mamintak maaf tu harus dilakukan, sadang maagiah maaf
ka urang lain manunjuak-an ka tinggian budi di mato Tuhan Allah. Baitulah
kiro-kiro,' jawek buya Abidin.



'Ambo lai pulo nan kaditanyoan buya,' giliran Kari Sutan pulo.



'Laluanlah Kari. Aa du kini,' jawek buya Abidin.



'Baa pulo hukumno kalau urang nan talanjua mambunuah buya? Ka sia no lai du
mintak maaf. Ka urang nan alah mati dibunuahno tu tantu indak ka mungkin.
Baa lo carono du buya?' tanyo Kari Sutan.



'Pakaro mambunuah urang ko balain pulo caritono. Nan partamu, hukuman ka
urang nan mambunuah cako manuruik Tuhan Allah dalam al Quran adolah hukum
qisas. Iko disampaikan Allah dalam surek al Baqarah ayat  178. "Wahai
urang-urang nan bariman. Wajib bagi kalian malakukan hukum qisas dalam hal
urang-urang nan tabunuah. Urang mardeka dibaleh jo urang mardeka pulo, hamba
sahayo jo hamba sahayo pulo, padusi jo padusi pulo.  Siapo (nan mambunuah)
nan dimaafkan dek saudarano (nan tabunuah), mako handaklah ano (nan mamaafan
ko) mangarajoan sacaro makruf dan nan dibari maaf mambayia diat (dando) ka
nan mamaafkan jo caro nan makruf (nan wajar) pulo. Nan sarupo itu adolah
karinganan sarato rahmat dari Tuhan kalian. Siapo nan balaku aniayo sasudah
itu (mandandam) mako awakno ka manarimo azab nan barek." Baitu firman Tuhan
Allah.



Hukuman bagi urang nan mambunuah tu  adolah awakno dibunuah pulo. Baitu
paraturan Tuhan Allah. Nan laki-laki diganti jo laki-laki, hamba sahayo
diganti jo hambo sahayo, nan padusi diganti jo nan padusi. Dijaman
jahiliyah, acok tajadi parang jo pamusuhan antaro kabilah-kabilah, antaro
suku nan ciek jo suku lain. Panah kajadian katiko itu, surang budak dari
satu suku mati tabunuah dek budak dari suku nan lain. Kabatulan suku urang
nan tabunuahko sacaro kakuatan kalah dibandiangan jo suku nan partamu. Suku
nan partamu balanteh angan maminta baleh jo mambunuah urang mardeka dari
suku nan lamah ko. Iko indak adia. Mako Islam maajakan, managakkan qisas itu
bukan jo tujuan baleh dandam. Tapi labiah untuak managakkan kaadilan,
manjamin hak hiduik manusia, supayo jaan sampai  bamurah-murah sajo
mambunuah urang, sabab kalau talanjua mambunuah urang, padananno adolah si
pambunuahko dibunuah pulo.



Lalu sasudah itu, ado pangacualianno. Kalau ahli kaluarga dari nan
tabunuahko amuah mamaafan urang nan alah mambunuah (anggota kaluargano), jo
caro nan elok-elok, jo makruf, samato-mato karano Allah, urang nan mambunuah
tadi indak jadi dihukum qisas.  Baitu pulo katantuan Tuhan Allah. Tapi
awakno dimintak mambayia diyat, sarupo uang tando dukocito ka ahli waris nan
tabunuah cako. Kalau itu alah disalasaikan sarupo itu, salasailah urusan.
Nan doso ka Tuhan Allah dek mambunuah cako, dimintak ampunan ka Tuhan Allah
sajo lai sasudah itu. Tapi kalau ano indak dimaafan dek kaluarga nan
tabunuah, lalu dijalankan hukum qisas ka awakno, mako doso mambunuahno cako
mudah-mudahan diampuni dek tuhan Allah. Baitulah kiro-kiro,' jawek buya
Abidin.



'Ambo sambuang tanyo tu saketek buya,' kecek Malin Ameh pulo.



'Aa. A pulo ka sambuangno lai Malin?'



'Jadi wajib hukumno manjalanan hukum qisas tu buya?'



'Iyo wajib. Bunyi parintah wajibno samo jo parintah wajib mangarajoan puaso.
Yaa ayyuhallatziina aamanu kutiba 'alaikumu 'lqishashu fil qatlaa.. Kan samo
bana jo bunyi parintah untuak mangarajoan puaso du. Yaa ayyuhallatziina
aamanu kutiba 'alaikumu 'shshiyaamu... Wahai urang-urang nan bariman.
Dijadian wajib bagi kalian...  Jadi iyo wajib. Jadi iyo kareh hukum Islam ko
yoh? Wajib manjalankan hukum qisas. Sabab baa mangko mantun? Dijalehkan
Tuhan Allah pulo pado ayat barikuikno. 'Untuak kalian ado jaminan katanangan
iduik jo balakuno hukum qisas itu wahai urang-urang nan bapamikiran.'  Kalau
kalian tahu nan bahaso ancaman hukumanno ka sabarek itu, kok iyo lai kalian
baraka, tantu indak ka amuah kalian main bunuah sajo doh. Tantu ka takuik
kalian maabihi nyawo urang lain. Kalau ado raso takuik sarupo itu dikalangan
kalian, tantu tajamin kahidupan. Tantu indak ka bamurah-murah sajo diantaro
kalian untuak babunuah-bunuahan. Baitulah katarangan Tuhan Allah. Baa
kiro-kiro. Alah ka tajawab tanyo Malin?'



'Alah buya,' jawek Malin Ameh.

















































_____________________________________________________
Berhenti/mengganti konfigurasi keanggotaan anda, silahkan ke: 
http://rantaunet.org/palanta-setting
------------------------------------------------------------
Tata Tertib Palanta RantauNet:
http://rantaunet.org/palanta-tatatertib
____________________________________________________

Kirim email ke