Assalamu'alaikum wr.wb., Ambo sampaikan pulo baliak kaji buya Abidin nan di bawahko. Mudah-mudahan bamanfaat.
Wassalamu'alaikum wr.wb., Lembang Alam PANGAJIAN DI MUSAJIK GURUN (7) 'Firman Allah di dalam surek An Nashr, surek ka 110, di panghujuangno, di ayat nan katigo, 'Fasabbih bihamdi rabbika was taghfirhu - innahuu kaana tawwaabaa,' nan aratino, 'batasbiahlah mamuji Rabb kalian dan mintak ampunlah ka No, sasungguahno Ano adolah Maha Panarimo Tobat,' kecek buya Abidin mamuloi kaji. 'Mintak ampun kalian ka Tuhan Allah. Akui doso-doso kalian nan alah dipabuek salamoko, sudah itu jaan diulangi juo mambuek dosotu nan katibo. Tobatlah kalian, nan sabana-sabana tobat, mako bara juo ka gadang doso kalian kapado Tuhan Allah salamoko niscayo ka diampuni No doso kalian. Iko Tuhan Allah itu bana nan manyampaian sarupo itu. Bara juo ka gadang doso taradok Allah salamoko. Sumbayang indak panah, puaso indak panah, mambayia zakaik indak panah, padohal itu rukun agamo, indak ciek juo nan panah dikarajoan. Sagalo nan dilarang Allah dikarojoan. Baampok lah abih pitih dari galanggang ka galanggang. Dek minun tuak alah tiok sabanta mabuak, manggaleso. Di tangah kampuang jadi jilatang manyabab-an urang banci sanagari. Tapi, sudah itu, Allah Ta'ala bakahandak, tibo sajo masono suruik, tibo sajo masono insaf sainsaf-insafno. Baranti sagalo karajo nan indak-indak salamoko. Babaliak ka musajik, jadi taaik ba ibadah. Mintak ampun kapado Allah sabana-bana mintak ampun, niscayo Allah ampuni nan sarupo itu. Tapi baa nan saubuangan jo sasamo manusia? Salamoko awak alah rabuik rampeh sajo. Salamoko awak alah basilanteh angan gadang sajo ka urang. Salamoko indak bapimatang saketek juo sawah di awak doh, tabujua lalu - tabalintang patah. Salamoko lambiak matah samo lalu sajo kasadono. Baa go urusanno nan sarupo iko disisi Allah? Ambek dulu sacah, kato Allah. Salasaian dulu di antaro sasamo kalian ko. Utang musti dibayia, piutang musti di tarimo. Pado suatu kasampatan Rasulullah dimintak untuak manyalatkan janazah si Fulan. Rasulullah batanyo talabiah daulu, adokoh si Fulan ko bautang ka urang. Jawab salah surang ahli warihno, 'ado ya Rasulullah'. Kecek baliau pulo, bayia dulu utangno itu baru ambo shalatkan.' Iko dalam rangko mandidik kapado sahabat-sahabat baliau, kapado umat baliau, tamasuak ka awak nan datang kudian ko, untuak manyalasaikan bana dulu sagalo urusan kaik bakaik pakaro dunia ko, di antaro manusia jo manusia. Aratino pulo jaan awak mampamudah-mudah sajo urusan antaro sasamo manusiako. Disangko ka salasai sajo urusan. Pantang kok iyo awak urang bapangkaik. Pantang kok iyo awak urang tapandang, konon. Dek awak kalalu dipakok labuah, indak buliah urang lalu. Padohal labuah gadangtu punyo umaik nan banyak. Nan sadang tahambek dek karano labuah dipakoktu ado urang nan sadang maadoki urusan nan sangaik paralu sangaik pulo di no. Indak dapek no lalu dek jalan dipakok. Nan mamakok jalan maraso indak ado apo-apo sajo. He..he..he.. bukan pakaro ketek du itu. Isuak no ka mangecek di adok-an Allah, Ya Allah, ari Itu pukuah Sakian, ambo ka pai manolong urang gaek ambo nan sadang sakik, tagolek di rumah ka ambo bao ka rumah sakik. Di jalan indak dapek ambo lalu karano jalan dipakok dek rajo Sipatokah, batambah larek nan jadi sakik urang gaek ambo tu, dek indak capek baubeki, ambo indak ridha ya Allah,' jano mangadu kapado Allah. Baa kiro-kiro ka jawab Allah? Mintak ganti kano kini, baitu jawek Allah. Jo aa kadiganti lai di sinan? Indak ado ka pangganti mako taukunlah awak, dicampak-an Allah kadalam narako. Dimakan arato urang, urang indak ikhlas, indak ridha, indak kunjuang dibayia. Mati katiko alun panah awak bakarilahan jo urang tu lai. Isuak di akhiraik awak disuruah Allah mambayia ka urang cako. Joa ka dibayia lai disinan? Indak tabayia, mako jadi hukumanlah ka awak. Dan hukuman itu hanyo ciek sajo tampekno lai disinan tu biko, masuak ka narako Allah nan banyalo-nyalo. Diparingekkan bana dek Allah dalam hal arato sasamo manusiako. Jaan sampai awak mamakan arato urang lain jo caro nan indak batua. Jo caro nan bathil. Firman Allah di dalam surek al Baqarah ayat 188 nan aratino, ' Jaan kalian makan arato saudara kalian jo caro nan bathil. Jaan kalian bao urusan pakaro arato ko maadok ka hakim supayo kalian dapek mamakan arato urang lain sacaro badoso padohal kalian mangatahui.' Ati-ati banalah kalian pakaro makan-mamakan aratoko. Jaan kalian masak - matah sajo. Jaan arato urang arato awak sajo, indak bapimatang saketek juo sawah. Sabab urusan kalian bisa sulik biko di adok-an Tuhan Allah. Di pamurah-murah sin kaji, dikecek-an di awak, iko kan untuak baibadah di den. Iko kan ka untuak baamal di den, kok den ambiak bana aratono saketek. He..he.. indak samurah itu doh. Dek awak mantari di nagari, dek awak panguaso di nagari, katiko ka pai ka Makkah awak, 'pamarintah' nan mambayia-an, kirono di pamarintah cako pitih dapek dari mambarek-i urang banyak, nan ampek dikecek-an limo, samantaro urang banyakko, nan basihabih-habih no mamokok-i pai naiak hajitu, sudah itu indak ikhlasno jo pitih nan dikencongkan cako tu. Lai kiro-kiro ka aman-aman sajo isuak du di hadok-an Allah? Ancak bao bapikia bana kini-kini, sabalun talambek. Sabab kalau lah disinan biko baru ka dietong raso kasulik jadino urusan. Atau dek hukum dapek kalian 'bali'. Kalian santiang bapakaro, kalian pakaroan arato urang, jo dakwaan bahaso arato urangtu kalian punyo, kalian pai maadok ka angku hakim, sudahtu manang pulo kalian bapakaro. Jaan kalian karajoan nan sarupo itu kecek Tuhan Allah. Itu badoso namono. Masih satantangan hubungan awak sasamo manusiako. Atau talanjua awak manyakik-i urang. Tatangani urang. Atau dirusak hati urang jo kato-kato padiah. Sakik taraso di hatino, taramuakno. Jauah laruik hatino ka dalam karano kato-kato awak cako. Indak mintak maaf awak, atau labiah tapekno indak dimaafanno awak, mako iko akan jadi urusan nanti di akhiraik. Iko akan jadi baban ka awak isuak di akhiraik. Itu mangkono, tipak didiri awak, dikanaan bana dek Tuhan Allah supayo awak pa maaf jadi urangko, supayo mudah-mudahan, capek pulo di urang ma maafan katiko awak basalah. Disampiang sasudah itu, katiko iyo awak alah tadorong, alah tasingguang urang di awak, capek andakno awak mintak maaf tu. Dan mintak maaf ko jo sungguah-sungguah. Indak mambulaliak pulo labiah dulu mintak maaf tu. Nan dimintaktu iyo bana ka ikhlasan urang tu untuak mamaaf-an. Sakitu pulolah dulu. Mungkin ado pulo tanyo bagai sudah iko agakno,' kecek buya Abidin manyudahi kaji baliau. 'Iyo, buya. Langsuang sin lah ambo batanyo. Pakaro maoh- mamaohan ko buya. Awak basalah, alah mintak maoh awak, tapi di urang indak amuahno mamaohan awak. Baa jadi no du lai buya? Tantu kabadoso sin awak taruih du?' Sutan Mantari langsuang mampagunoan kasampatan tanyo jawabtu. 'Nan partamu tapi alah awak kaji. Sabagian tando urang nan taqwa tu adolah urang nan pa maaf. Jadi mustino, katiko urang mintak maaf, indak buliah pulo awak indak mamaafan. Cuma kadang-kadang, sakik nan dibuek dek parangai awak tu sabana mandalam di urang, sudah tu awak mintak maafko indak nampak sarupo basungguah-sungguah. Sarupo calak-calak ganti asah sajo. Jadi itu mungkin sababno indak amuahno mamaafan. Tapi kalau iyo bana alah sabana mintak maaf awak, alah bausao bana awak manunjuak-an nan bahaso awak iyo manyasa alah talanjua babuek salah kano, alah diulang sakali duo kali mintak maaf tu, indak juo kunjuang dimaafanno awak, aa itu pulang-an sin lah kaji ka Tuhan Allah lai. Tapi awak iyo sabana-bana alah bausaho ko ha? Indak icak-icak mintak maaf sajo doh. Indak mintak maaf, tapi sabanta itu pulo dibuek lo nan kamanyakik-an atino ciek lai. Aa itu kan bagarah-garah namono mintak maaf awak. Jadi mamintak maaf tu harus dilakukan, sadang maagiah maaf ka urang lain manunjuak-an ka tinggian budi di mato Tuhan Allah. Baitulah kiro-kiro,' jawek buya Abidin. 'Ambo lai pulo nan kaditanyoan buya,' giliran Kari Sutan pulo. 'Laluanlah Kari. Aa du kini,' jawek buya Abidin. 'Baa pulo hukumno kalau urang nan talanjua mambunuah buya? Ka sia no lai du mintak maaf. Ka urang nan alah mati dibunuahno tu tantu indak ka mungkin. Baa lo carono du buya?' tanyo Kari Sutan. 'Pakaro mambunuah urang ko balain pulo caritono. Nan partamu, hukuman ka urang nan mambunuah cako manuruik Tuhan Allah dalam al Quran adolah hukum qisas. Iko disampaikan Allah dalam surek al Baqarah ayat 178. "Wahai urang-urang nan bariman. Wajib bagi kalian malakukan hukum qisas dalam hal urang-urang nan tabunuah. Urang mardeka dibaleh jo urang mardeka pulo, hamba sahayo jo hamba sahayo pulo, padusi jo padusi pulo. Siapo (nan mambunuah) nan dimaafkan dek saudarano (nan tabunuah), mako handaklah ano (nan mamaafan ko) mangarajoan sacaro makruf dan nan dibari maaf mambayia diat (dando) ka nan mamaafkan jo caro nan makruf (nan wajar) pulo. Nan sarupo itu adolah karinganan sarato rahmat dari Tuhan kalian. Siapo nan balaku aniayo sasudah itu (mandandam) mako awakno ka manarimo azab nan barek." Baitu firman Tuhan Allah. Hukuman bagi urang nan mambunuah tu adolah awakno dibunuah pulo. Baitu paraturan Tuhan Allah. Nan laki-laki diganti jo laki-laki, hamba sahayo diganti jo hambo sahayo, nan padusi diganti jo nan padusi. Dijaman jahiliyah, acok tajadi parang jo pamusuhan antaro kabilah-kabilah, antaro suku nan ciek jo suku lain. Panah kajadian katiko itu, surang budak dari satu suku mati tabunuah dek budak dari suku nan lain. Kabatulan suku urang nan tabunuahko sacaro kakuatan kalah dibandiangan jo suku nan partamu. Suku nan partamu balanteh angan maminta baleh jo mambunuah urang mardeka dari suku nan lamah ko. Iko indak adia. Mako Islam maajakan, managakkan qisas itu bukan jo tujuan baleh dandam. Tapi labiah untuak managakkan kaadilan, manjamin hak hiduik manusia, supayo jaan sampai bamurah-murah sajo mambunuah urang, sabab kalau talanjua mambunuah urang, padananno adolah si pambunuahko dibunuah pulo. Lalu sasudah itu, ado pangacualianno. Kalau ahli kaluarga dari nan tabunuahko amuah mamaafan urang nan alah mambunuah (anggota kaluargano), jo caro nan elok-elok, jo makruf, samato-mato karano Allah, urang nan mambunuah tadi indak jadi dihukum qisas. Baitu pulo katantuan Tuhan Allah. Tapi awakno dimintak mambayia diyat, sarupo uang tando dukocito ka ahli waris nan tabunuah cako. Kalau itu alah disalasaikan sarupo itu, salasailah urusan. Nan doso ka Tuhan Allah dek mambunuah cako, dimintak ampunan ka Tuhan Allah sajo lai sasudah itu. Tapi kalau ano indak dimaafan dek kaluarga nan tabunuah, lalu dijalankan hukum qisas ka awakno, mako doso mambunuahno cako mudah-mudahan diampuni dek tuhan Allah. Baitulah kiro-kiro,' jawek buya Abidin. 'Ambo sambuang tanyo tu saketek buya,' kecek Malin Ameh pulo. 'Aa. A pulo ka sambuangno lai Malin?' 'Jadi wajib hukumno manjalanan hukum qisas tu buya?' 'Iyo wajib. Bunyi parintah wajibno samo jo parintah wajib mangarajoan puaso. Yaa ayyuhallatziina aamanu kutiba 'alaikumu 'lqishashu fil qatlaa.. Kan samo bana jo bunyi parintah untuak mangarajoan puaso du. Yaa ayyuhallatziina aamanu kutiba 'alaikumu 'shshiyaamu... Wahai urang-urang nan bariman. Dijadian wajib bagi kalian... Jadi iyo wajib. Jadi iyo kareh hukum Islam ko yoh? Wajib manjalankan hukum qisas. Sabab baa mangko mantun? Dijalehkan Tuhan Allah pulo pado ayat barikuikno. 'Untuak kalian ado jaminan katanangan iduik jo balakuno hukum qisas itu wahai urang-urang nan bapamikiran.' Kalau kalian tahu nan bahaso ancaman hukumanno ka sabarek itu, kok iyo lai kalian baraka, tantu indak ka amuah kalian main bunuah sajo doh. Tantu ka takuik kalian maabihi nyawo urang lain. Kalau ado raso takuik sarupo itu dikalangan kalian, tantu tajamin kahidupan. Tantu indak ka bamurah-murah sajo diantaro kalian untuak babunuah-bunuahan. Baitulah katarangan Tuhan Allah. Baa kiro-kiro. Alah ka tajawab tanyo Malin?' 'Alah buya,' jawek Malin Ameh. _____________________________________________________ Berhenti/mengganti konfigurasi keanggotaan anda, silahkan ke: http://rantaunet.org/palanta-setting ------------------------------------------------------------ Tata Tertib Palanta RantauNet: http://rantaunet.org/palanta-tatatertib ____________________________________________________

