Assalamualaikum warahmatullah wabarakatuh,

Oi lah rami lapau kini komah, sananglah ati kita, ...ah bialah kalau lah rami sata 
singgah pulalah saya  satu. (manyalang sabanta bahaso Sutan Rajo Angek). 
Mandanga parkembangan di lapau akhia-akhia ko iyo agak angek ota nampaknyo, ya sabana 
agak baraso di lapau saketek. Macam-macam caritonyo kini, dari parasaian nan indak 
balampu, jalan lingkar nan lah sudah, rencana malarang  padusi minang kalua malam, ado 
pulo nan singgah batanyo kaba ka mamak-mamak sambia manompangkan galeh sarawa nan 
dibaonyo dan sudahtu nyo pai. Kok carito di lapau baitulah, nan Buya lai gigiah inyo 
maingek-an awak, nan baretong nak kamanuka namo propinsi sumbar jo Minangkabau ado 
juo, nan urang asiang sato juo duduak baduo bacurito di suduik, dan nan manggarutu, 
manggarutu juo. 

Baitulah sanak, kalau awak aliah-an suasana saketek dari propinsi Minangkabauka ka 
curito nan agak lain baanyo, tapi lai masiah ado kaitannyo jo keminangkabauan awak 
karano salain ambo ndak mamihak sia-siadoh, baa ka indak, awak urang kampuang, nan 
tingga  sabanta sajo di rantau. Sudahtu ndak makan pulo di agak ambo doh, karano ambo 
indak pulo kalua dari kampus Sosiologi, Anthropologi, Politik atau samacamnyo, nan 
agak paralu manambah bahaso langik untuak mampajaleh mukasutnya. Tasarahlah, dek ambo 
urang kampuang, bialah ambo babahaso kampuang sajo, tantu supayo labiah jaleh pulo 
untuak batuka pikiran jo urang kampuang ambo. 
Ambo sendiripun ndak tau tulisan amboko apo namonyo, antah surek, antah himbauan, 
antah dek sasak, dek ibo hati, atau antah apolah namonyo, tapi itulah ambo, nak sato 
pulo mangecek kok lai kabaguno, nan jaleh iko curito awak samo awak, dari hati ka 
hati, supayo jan barek bana, ambo cubo mambaginyo dalam babarapo tulisan. Kok ado 
banalah nan heboh jo tulisanko ambo tarimo sajo jo hati nan lapang.

Nampak dek ambo iyo sagudang masalah awak. Masalah disiko tantu masalah dek urang 
kampuang dan masalah urang rantau. Jadi ndak paralu awak salah manyalahan doh, 
akhianyo bapihak-pihak, nan ragu aniang-aniang sajo dan nan masalah jalan taruih. 
Akhianyo kalua rencana nak malarang padusi minang kalua malam. Untuak rang rantau 
mungkin yo sampai ngakak bagai mandanganyo, dan dikatokan sampai urang kampuang ndak 
tau jo panyakiknyo surang. Tapi awak danga pulo kecek rang kampuang, rang rantau sajo 
nan mamparibuikannyo nyoh,  paraturan tu toh hanyo untuak kami di kampuang sajo. Rang 
rantau tantu ndak tau apo bana nan sadang tajadi di kampuang, sahinggo lah sampai 
kaubun-ubun kasabaran Buya dibueknyo. 

Lain urang lain caronyo, kalau awak nak babuek sasuatu jo mukasuik janiah untuak 
kampuang awak, molah kito samo-samo mangaluakan  pandapek, awak aragoi pandapek urang, 
walau awak yakin caronyo babeda-beda, tapi jan sampai alun salasai urang manggantang 
awaklah manukuak. Ndak kabisa doh sanak, santiang baradu jo santiang sajo, karano jo 
caro itu justru masalah kabaputa-puta  disitu-situ  sajo sarupo barandai. 

Kalau caro ambo iyo labiah suko dari hati ka hati, walau kecek urang mungkin itu 
bacaruik, tapi justru disitu baru awak jaleh mancaliak persoalan sabananyo. Memang 
indak labiah mudah mancari akar persoalan, daripado maubek panyakik nan lah jaleh 
parahnyo.
Caro ambo bialah ditingkek bawah sajo, mamiciak nan lai, maangek nan kurang. Kalau 
bapikia awak sabanta, untuak apo awak panek mamakiak mangecekkan, iko salah itu salah 
di lapauko, dan apo gunonyo, kalau urang banyak maleh maningkahnyo. Kan kurang sera 
pula rasanya tu�.. Ciek lai kalau awak punyo ide nan sangaik santiang nan indak bisa 
kadiago lai, tantu rancak diposkan sajo ka pemda atau DPRD awak nan tantu labiah tapek 
jo harapan tabaco dek baliau-baliautu.

Kok masalah namo nan kabatuka ambo satuju-satuju sajonyoh, tasarahlah ma nan kaelok 
sajo, tapi tantu kalau dapek ado ciri khasnyo, usul ambo namo Sumatera Barat awak 
gantilah, karano nan di Barat Sumatera ndak awak sajodoh dan bahkan ado propinsi nan 
labiah barat pado awak. Kok kamanuka judul tantu kininyoh dan nan paralu nampaknyo 
awak pikiakan kini sabagai isinyo tantu baa caro mamajukan kampuang kito.
 
Dalam ide basamo untuak mangembangkan SDM (Sumber Daya Masyarakat) urang awak, ambo 
cubo-cubo pulo mareka-reka, kiro-kiro apo ide nan (masih) bisa dan nan kamungkin awak 
lakukan 

Kok ado nan jangga atau senjang ambiak selah nan positifnyo. Karano ambo memang ndak 
ahli atau samacamnyo doh, Sabalun awak mangkaji tantang "Apo nan ka mungkin awak 
lakukan", mako partamo-tamo ambo yo mintak maaf dulu, sabab apo nan ka ambo 
curitokanko adolah ibarat mancabiak baju di dado kok ado nan tasingguang atau talendo, 
atau caro ambo manyampaikan nan kurang tapek. 

Ide-ide memang lah talalu banyak dan diakui pulo memang  ndak manarik untuak sabagian 
urang, selain ide-ko talalu acok dibahas hinggo urangpun bosan, ndak ado pemecahan, 
ndak ado nan maatur, akhianyo tasimpan elok sajo masiang-masiang di kapalo awak 
jadinyo. Kalau ado nan pesimis, bialah, karano bisa jadi juo, dek lah talalu lamo awak 
sendiri malihek kenyataan. 

Kiniko awak memang alun basuo jo paminpin-paminpin nan batua-batua berhati paminpin 
nan mangarati situasi awak, tapi awakpun tantu ndak buliah cuma hanyo manunggu-nunggu 
padohal paminpintu adolah ado diantaro awak-awak junyoh ndak sanak, dan bukankah kecek 
kaji satiok awak adolah paminpin paliang kurang bagi diri awak sandiri? 

Jadi memang ndak disasali kalau ado (mungkin banyak) nan pesimis, karano salamoko iyo 
awak hanyo malulua janji-janji baliau-baliautu (pemimpin) untuak sampai ka ateh. Akhia 
dan akibaiknyo hubuangan antaro awak sendiri lah manjadi agak kurang harmonis, kalau 
indak buliah dikecekan alah cabiak-cabiak, sahinggo lah nampak perbedaan antaro nan 
berhasil jo urang nan kurang berhasil, urang cadiak jo urang nan indak sampai 
sikolanyo, dan antaro urang rantau jo urang kampuang.

Antah dek pangaruah dari lua antah memang baitu pulo aturannyo kini,  lai banyak urang 
kiniko mengkaji suatu masalah dari akibaik sajo dan langkok bana jo teori baa caro 
mamperbaikinyo, tapi apo nan manjadi sabab, baa mangko co itu, itu nan acok 
talupokan/balupokan, padohal  itu nan sabana puncak kadanyo.

Dalam mengkaji hal apo nan mambuek sdm awak lamah, nampaknyo iyo memang sulik, karano 
sadonyo saliang kaik bakaik, nan jaleh ndak ado akibaik kalau ndak ado sabab, tapi ado 
beberapa hal nan paralu digaris bawahi dalam hubungan sabab akibatko:

1.     Krisis kepemimpinan - Rumah gadang - Perantau
Mancari urang nan namuah mamikiaan urang lain iyo murah-murah sarik, lah dipiliah di 
awak dan lah duduak nyo diateh, sayangnynyo idenyo ntah manga ndak kanai lai di awak, 
dituruikkan nan ba ide rancak, inyo ndak lo sadang mamacik doh. Jadi dalam masalah 
mancari pamimpin, iyo memang kamari bedo, bantuak itu pulo jiko dipiliah urang na 
kalua dari rumah gaduang, inyo ndak pernah kanai luluak doh, ndak pernah mamacik 
tangkai cangkua, ndak pernah tabaun cik ayam jo cik jawi doh, atau ndak pernah maelo 
pukek, ndak pernah mambaun anyianyo lauak atau busuaknyo lauak kariang, ma bisa inyo 
kamaurus urusan nan saprupo itu? Atau kok dipicayokan ka dunsanak awak nan 
kadang-kadang sampai manggadaikan sawah jo parak bagai untuak manyalasaikan sikolanyo, 
e.e... nan iko pulo nan acok bantuak kacang lupo jo  kuliknyo. 
Ndak tabayang lai doh ranggaek jo dunsanaknyo waktu malapehnyo di terminal dulu jo 
harapan tamaik sikola pulang baliak mambangun kampuang (Papatah). Namuah banalah urang 
gaek malapeh anaknyo sakola jauah ambo yakin dalam atinyo tatap ingin ndak ingin lapeh 
kontak jo anaknyo salain tantu ingin pulo ikuik mangicok sanang.

Tapi apo ka dayo, nan jodoh iyo di tangan Tuhan, lah tamaik sikola si Bujang, lah jadi 
urang di rantau urang, tibolah pasan dari subarang, amak jo bapak kabaminantu urang 
subarang. 

Dari kajadian-kajadian sarupo di ateh, urang kampuang memang ndak bisa maarok bana 
doh. Jadi tinggalah nan padusi-padusi di rumah gadang, kok lai cadiak adiak padusinyo, 
tamaiklah sikolanyo namun jodoh pulo nan sarik, karano memang ndak bara incek 
laki-laki sikola nan amuah diam di kampuang lai doh. Punyo adiak laki-laki, lah tamaik 
sikola nyolah nak kasubarang pulo, manuruik kakaknyo mulo-mulo untuak malapeh 
rangkik-rangkik lapeh sikola tapi sudahtu tantu mancari karajo juo jadinyo.

Jadi itulah nan lah banyak tajadi di rumah gadang awak sanak, kampuang lah langang, 
nan tingga samo tahu se lah awak, nan mudo nan sakola yo dari carito tadi, yo ndak 
bisa awak arok-an bana doh disiko.

Sabab urang awak marantau awak lah tau banyak ragamnyo, tapi manjadi-jadi manuruik 
ambo adolah juo dek ulah pemerintah nan dulu juo, nan talalu sentralisasi bana, 
pembangunan terpusat ka sentral sajo, sagalo kabijakan dari ateh, apo-aponyo di pusat, 
nan paralu pusat dulu, rimahnyo baru sampai kaawak, akhianyo bakajalah urang ka pusat 
apopun alasannyo, dan urang awak yo ndak tahan pulo nak macaliak nan rami, sadang 
bamanuang takana pantun : 
Karatau madang di hulu, Babuah babungo balun.
Marantau dagang dahulu, Dirumah paguno balun 
sahinggo dicubo pulo pai marantau dek si Bujang:
dari kampuang langsuang ka rantau urang, 
kadang-kadang ado juo nan alun panah manjajak Padang, 
tibo di Jakarta binguang jadi urang Padang (untuang ndak urang Minang). 
Tapi bilo pulang, baota urang kampuang dari pagi hinggo patang, 
bahaso awak di rantau iyo sanang.
Tapi kadang-kadang dek susah iduik dirantau urang
Dan Raso badunsanak lah kurang dan ranggang, 
Tapaso malapeh untuang surang-surang. 
Nan tujuan ka rantau jadilah hilang, 
ilmu atau pitih nan ka dibaok pulang 
...itu pulo nan kurang akhianyo babanam sajo di nagari urang.

Marantau iyo tujuannyo adolah manuntuik ilmu, mancari rasaki untuak mampaelok hiduik 
di kampuang, tapi di siko pulo sakiknyo, lah tamaik sikola di rantau baru tamanuang, 
apo nan ka bisa dikarajokan di kampuang? Di kampuang kan indak ado perusahaan gadang 
doh, nan ka bisa manampuang tamatan sikola tinggi nan sabanyak itu. Apokoh iko indak 
lingkaran setan namonyo ? 

Jadi dapek awak simpulkan lamahnyo awak adolah dek awak juo. Dek sifat parantau awak 
nan karehtu, rumah gadang awak ndak banyak urangnyo lai, dek urang lah karantau 
sadonyo, nan cadiak pandai lah banyak nan kalua, nan pai banyak ndak baliak lai, 
kampuang jadi langang, sumangaik mambangun kampuang tantu lah kurang pulo. Jadi ndak 
salah kampuang ndak iduik lai, bukan ndak mungkin suatu waktu kampuang tagadai ka 
urang lain.

Memang marantau ndak ado salahnyo dan  hiduik banalah di rantau, sayangnyo prinsip 
marantau lah baubah pulo manjadi rantau Cino. Kampuang jo dunsanak ndak tajanguak lai. 
Kadang ado juo nan ragu untuk pulang, raso kaparah bana keceknyo hiduik di kampuang. 

Dari lingkaran setan tu ndak salah pulo awak di kampuang kurang pamimpin dan cadiak 
pandai nan mangarati awak nan sakalian mambaok ilmu-ilmu nan rancak ka dalam. Bagi 
urang kampuang adolah tantangan juo baa caro mamutuih lingkaran setan tu. Jawabnyo 
tantu tapulang ka masing-masing awak. Awak iyolah samo salah kasadonyo, nan di 
kampuang manga malapeh anak kamanakan ka lua kalau ndak ka baliak lai, nan di rantau 
manga kampuang ndak tajanguak lai, jadi itulah jaweknyo manga kampuang lah langang, 
dan lah tingga.

Untuak salanjuiknyo basambuang ka bagian "Mancabiak baju di dado II (Sifat Urang awak)"


Wassalam

Sutan Sati Batuah




------------------------------------------------------------
Bergabunglah dengan Free Email @mimbarminang.com
Klik berita terbaru ranah minang di http://www.mimbarminang.com

RantauNet http://www.rantaunet.com
=================================================
Mendaftar atau berhenti menerima RantauNet Mailing List di
http://www.rantaunet.com/subscribe.php3

ATAU Kirimkan email
Ke / To: [EMAIL PROTECTED]
Isi email / Messages, ketik pada baris/kolom pertama:
- mendaftar: subscribe rantau-net [email_anda]
- berhenti: unsubscribe rantau-net [email_anda]
Ket: [email_anda] = isikan alamat email anda tanpa tanda kurung
=================================================
WebPage RantauNet dan Mailing List RantauNet adalah
servis dari EEBNET http://eebnet.com, Airland Groups, USA
=================================================

Kirim email ke