Antaux nelonge ni iom diskutis pri radikfinaj homonimoj. Jxus mi hazarde 
(re-)trovis la studon de Josef Kavka: KONTRIBUE AL PIV - Homonimoj en 
Esperanto, konsiderataj nomenklature, Eldonita de KAVA-PECH en 1996:

// 
http://www.freeweb.hu/eventoj/steb/gxenerala_naturscienco/terminologio/homonim.htm

Kavka traktas dek grupojn de falsaj parencoj:

1. -OL- kaj -UL- (kupolo / *kupulo),
2. -EN- kaj -IN- (delfeno / *delfino),
3. -IS- kaj -ID- (iriso / *irido),
4. -ED- kaj -ET- (planedo / *planeto),
5. -US- (poluso / *polo),
6. -UM- (heliumo / helio),
7. -A-, -E-, (I, O, U) (boao / *boo; novao - novo [nova stelo]),
8. -KS-, -C-, -K-,
9. -AR-, -ER- (omar'o / hom'ar'o)
10.  -AN-, -ON- (banan'o / ban'an'o)

kaj konkludas:

"La sennombraj homonim-okazoj en Esperanto estas neeviteblajxo de la 
planlingvo; ties afiksa sistemo kaj facila kunmetebleco de radikoj 
konsiderinde plialtigas - kompare kun ajna etnolingvo - nombron da 
homonimoj. **Misformi fontlingvan radikon, por ke evitigxu homonimeco, jen 
kondamninda procedo, precipe se temas pri nomenklaturajxoj internacie 
kodigitaj**. Esperanto, kiel planlingvo, celu lauxeblan ordon, almenau en 
tioma grado, kioma estas atingita en giaj fontlingvoj."

La studo per multaj ekzemploj ankorauxfoje detale montras:

- "koincido de vortoj etimologie aux morfologie malsamaj, sed fakte 
samformaj" estas vasta fenomeno en Eo;
- *plej ofte* la F-to kaj Z. simple akceptas la kolizion;
- *escepto-kaze* la F-to kaj Z. aplikas iun metodon por eviti la falsan 
parencon, ekz-e sxangxas de la internacian formon *delfino al la 
ne-internacia delfeno, kvankam ne ekzistis bezono por tio, cxar Delfo (nur) 
estas helena urbo kaj la dangxero pri miskompreno pro tio pure teoria;
- la aserto de Sergio, ke evito de la kolizio estus la baza regulo, ignoras 
la faktojn kaj estas simple malgxusta. La malo estas vera;
- iu iom kohera sistemo pri tiu evit-maniero apenaux estas priskribebla 
(kiuokaze, kiel? Renato gxis hodiaux ne auxdacis vortumi regulon por 
pa*g*eto, palet*r*o, muske*d*o, kometo)
- la revo pri kerna Esperanta vort-materialo kohera estas naiva. La F-to 
tiupunkte simple ne estas kohera, sed kaprica kaj tamen kara.

Cxiu povas facile kontroli tiujn punktojn, (re-)legante la studon de Kavka 
1996.

Sincere

Bernhard



 

Rispondere a