http://www.pcnen.cg.yu/novi/drugi/01.htm
Prve crnogorske nezavisne novine (PCNEN)
Drugi pisu:
10.10.2002.
PITER PALMER, MEDJUNARODNA KRIZNA GRUPA
Nije samo Solana kriv
Piter Palmer je analiticar Medjunarodne krizne grupe,
jedne od
najuglednijih medju organizacijama koje se bave
analizom stanja
na Balkanu. Palmer je nekoliko posljednjih godina
izbliza pratio
crnogorske politicke prilike. Na pocetku razgovora za
"Monitor"
govori o dubokoj polarizaciji politicke scene pred
parlamentarne
izbore.
"Atmosfera je pred ove izbore mnogo losija nego ranije.
Polarizacija izmedju politickih partija je izrazenija
nego za vrijeme
posljednjih parlamentarnih izbora. A samo prije godinu
dana cinilo
se da su politicki akteri u Crnoj Gori spremni na
kompromise i
dijalog. Tada je bilo mnogo pozitivnih pokazatelja, i
zelje za
dogovorom, cak i po pitanju procedure oko organizovanja
referenduma. Podsjeticu, vlasti u Beogradu su se bile
saglasile sa
crnogorskim vrhom da bi trebalo organizovati
referendum, kako bi
se rijesilo pitanje drzavnog statusa i odnosa izmedju
Srbije i Crne
Gore. Nazalost, proces organizovanja referenduma je
zaustavljen, jer je Solana dosao, intervenisao i
zaustavio proces
pregovora oko toga. Ovo sto sada gledamo, duboka
podjela
izmedju politickih aktera u Crnoj Gori, jedan je od
rezultata
Solanine politicke misije.
Naravno, za tu polarizaciju nije odgovoran samo Solana.
Za to
snose odgovornost i crnogorske politicke partije.
Njihovi
funkcioneri koriste, nazalost, veoma ostar, neprimjeren
rjecnik,
zbog cega se politicka debata ne vodi na normalan i
civilizovan
nacin. No, i pored velike odgovornosti crnogorskih
politickih aktera
za duboke unutrasnje podjele, ne treba amnestirati od
odgovornosti ni Evropsku uniju, koja je sa svojom
politikom
odigrala veoma negativnu ulogu u posljednjoj godini
dana", kaze
Palmer.
MONITOR: Kada govorite o ulozi Evropske unije, mozete
li
biti malo konkretniji? Koji su to potezi bili izrazito
negativni?
PALMER: Evropska unija ima prioritete. Ti prioriteti bi
trebalo da
budu, kada govorimo o Srbiji i Crnoj Gori,
implementacija reformi,
uvodjenje evropskih standarda i kretanje ka evropskim
integracijama. Tacno je da je Evropska unija ovdje
ulozila dosta
novca da bi pomogla reforme. Ali, ekonomske i politicke
reforme,
bojim se, nijesu bile najvazniji cilj EU u Crnoj Gori.
EU se
koncentrisala na politicke prioritete, od kojih je
najvazniji bio da se
sprijeci osamostaljenje Crne Gore. Pored toga,
diplomate
pojedinih kljucnih zemalja u Evropskoj uniji imali su
za cilj i da
odstrane sa vlasti DPS i predsjednika Djukanovica.
Dakle, umjesto da se koncentrisu iskljucivo na potporu
crnogorskim reformama, bilo koja vlada da je u
Podgorici, neke
zemlje Evropske unije su se, nazalost, opredijelile za
odstranjivanje sa vlasti jedne vlade koju oni ne vole,
da bi
zaustavili politiku crnogorskog osamostaljenja.
MONITOR: Ali, kada govore o neophodnoj promjeni vlasti
u
Podgorici, evropske diplomate obicno kazu da je to zbog
problema kriminala i korupcije?
PALMER: Mislim da je pitanje nezavisnosti centralno.
Medju
zvanicnicima EU veoma je prisutan stav da je neophodno
da se od
Srbije i Crne Gore stvori centralizovana drzava. A
predsjednik
Djukanovic se dozivljava kao najveca prepreka stvaranju
takve
zajednice. Naravno, nema sumnje da Crna Gora ima
problema sa
korupcijom i organizovanim kriminalom. Ali, sa tim
imaju
problema i druge drzave u regionu.
Uostalom, kriminal i korupcija su danas manje problem u
Crnoj
Gori nego ranije. Zanimljivo, ali kada je medjunarodna
zajednica
odlucila da zaustavi crnogorsko osamostaljenje i da
srusi
Djukanovica, tada je otkrila da je veliki problem Crne
Gore
organizovani kriminal i korupcija. Cudno je da to
nijesu primijetili
ranije, kada je predsjednik Djukanovic bio heroj u toj
istoj
medjunarodnoj zajednici i kada je problem kriminala bio
izrazeniji
u Crnoj Gori nego danas.
MONITOR: Crnogorska Vlada se kritikuje i zbog
odgadjanja
reformi?
PALMER: Kada se govori o reformama u Crnoj Gori, jasno
je da
je trebalo mnogo vise da se uradi. Bilo ko da vlada u
Podgorici,
nakon izbora, medjunarodna zajednica bi trebalo da
posalje
poruku da je najvaznije da se u Crnoj Gori reforme
implementiraju
i da su one prioritet. Ali, bilo bi nekorektno reci da
dosadasnja
vlada nije uradila nista. Naprotiv, otvoren je proces,
posebno u
ekonomskoj sferi, izvrsena je reforma bankarskog
sistema,
poreskog sistema, pripremljeni su reformski zakoni iz
obrazovanja, pravosudnog sistema, policije, lokalne
samouprave...
Dakle, moglo se uraditi i vise, ali su netacne tvrdnje
da u Crnoj
Gori Vlada nije uradila nista po pitanju reformi.
Vjerujem da su, nakon krize oko medijskog i izbornog
zakonodavstva, opozicione partije, mozda prvi put,
uvidjele da
uvodjenje reformi i zakona koji su u skladu sa najvisim
evropskim
demokratskim standardima nije nimalo lak proces. Bilo
bi dobro da
opozicija shvati, posebno ako zauzme vlast, da nece
biti lako
ispunjavati zahtjeve OEBS-a i Savjeta Evrope. Sadasnja
crnogorska Vlada je vec prosla kroz to iskustvo,
saradjujuci
posljednjih godina sa medjunarodnim institucijama oko
reformskih
zakona.
Umjesto politizacije reformi, trebalo bi otvoriti
ozbiljnu diskusiju
koliko je zaista uradjeno i sta sve treba uraditi da bi
se
transformisalo crnogorsko drustvo. Zaista je
problematicno kada
pojedini predstavnici medjunarodne zajednice pokusavaju
da
naprave slucaj pricajuci da u Crnoj Gori nije
napravljen nikakav
pomak. To pitanje, kao i mnoga druga pitanja kada
govorimo o
Crnoj Gori, samo se koriste kao mehanizam da bi se
napala vlada,
koju oni ne podrzavaju i to zbog pitanja nezavisnosti.
MONITOR: Ipak, da li ste optimista kada govorimo o
situaciji u regionu i politici Evropske unije?
PALMER: Optimista sam, ali samo ako posmatram ovaj
proces
na duze staze. No, ako govorimo o neposrednoj
buducnosti,
bojim se da ima jos mnogo problema koji nijesu
rijeseni. Evropska
unija je odigrala dobru ulogu u Makedoniji, gdje je
zaustavljen
konflikt. Takodje, poslije potpunog kolapsa drustva u
Bosni i na
Kosovu tamo je uspostavljen, ipak, kakv takav normalan
zivot.
Ali, mnogi problemi na Balkanu su ostali. Bojim se da
je jasno
odsustvo volje medjunarodne zajednice da se suoci sa
pitanjem
rjesavanja statusa Kosova. Umjesto da se uhvati u
kostac sa tim
problemom, medjunarodna zajednica pokusava da odrzi
status
quo. Prosto, danas niko ne zeli da odgovori na pitanje
sta ce se sa
Kosovom desiti u buducnosti. A to nije vazno samo za
Kosovo, to
je veoma vazno za Srbiju, koja bi trebalo da zna gdje
su joj
granice. Pored nedefinisanog pitanja Kosova, veoma je
neizvjesno
i da li ce Srbija i Crna Gora ostati zajedno. Po mom
misljenju,
gotovo je sigurno da Kosovo nece ostati dio Srbije. Sto
se Crne
Gore tice, jos nije jasno da li ce ostati u savezu sa
Srbijom ili ce
krenuti svojim putem. Sto se prije bude znao odgovor na
ova
pitanja, to ce biti bolje za region.
Da se medjunarodna zajednica nije umijesala, odnosi
Srbije i Crne
Gore mogli su biti rijeseni izmedju Beograda i
Podgorice. No,
umjesto stabilnih rjesenja na duge staze, Evropska
unija se
opredijelila za kratkotrajnu politiku na Balkanu koja,
nazalost, ne
vodi stvarnoj stabilnosti regiona
Milka Tadic Mijovic
"Monitor"
Srpska Informativna Mreza
[EMAIL PROTECTED]
http://www.antic.org/
