[www.ANTIC.org] Komandna odgovornost pod lupom pravnika

[SNN]

Title: Message

SKUP STRUČNJAKA BEOGRADA I ZAGREBA Komandna odgovornost pod lupom pravnika Suđenja u Hagu temelje se na ovom pravnom institutu (Od našeg stalnog dopisnika) Zagreb, 14. juna Na Pravnom fakultetu u Zagrebu održan je dvodnevni stručni skup pravnika iz Hrvatske, Srbije i Crne Gore, te međunarodnih organizacija koji su razmatrali institut komandne odgovornosti u međunarodnom i nacionalnim pravima. Skup su zajedno organizovali Hrvatsko udruženje za krivično pravo čiji je predsednik dekan zagrebačkog Pravnog fakulteta dr Davor Krapac i Fond za humanitarno pravo iz Beograda čiji je direktor Nataša Kandić, uz pomoć "Autrič programa" haškog suda i danske vlade. Ova tema posebno je aktuelna u ovom vremenu jer, kao što je poznato, uglavnom na tom pravnom institutu se temelje glavna suđenja u Hagu za ratne zločine počinjene u proteklim ratovima na prostoru bivše Jugoslavije. Kako haški tribunal za koju godinu prestaje s radom i preostali obiman posao preuzimaju nacionalni pravni sistemi, potrebno je u tom smislu usaglasiti pravnu legislativu, pogotovo što neke zemlje na tom području u svom pravnom sistemu i nemaju komandnu odgovornost kao osnov za krivičnu odgovornost, pa ispada da se u njima ne bi moglo ni suditi za ono za šta se sada sudi u Hagu. Uvodno izlaganje u kojem je analizirao neka posebna pitanja komandne odgovornosti, na primer primenu te doktrine na nevojne komandante, te razliku između unutrašnjeg i međunarodnog oružanog sukoba u kontekstu komandne odgovornosti, imao je Hoze Dorija, inače pravni savetnik glavnog haškog tužioca. Zagrebački advokat Anto Nobilo, koji je u Hagu branio hrvatskog generala iz BiH Tihomira Blaškića, ukazao je na potrebu da se prilikom određivanja komandne odgovornosti pojedinca u komandnom lancu utvrdi razlika između formalne i stvarne komandne uloge, da bi se time utvrdio stvarni stepen odgovornosti pojedinca za zločine koje su počinile druge osobe. Njegov kolega takođe iz Zagreba Čedo Prodanović, koji u Hagu zastupa hrvatskog generala Rahima Ademija optuženog po komandnoj odgovornosti za zločine počinjene nad Srbima u Medačkom džepu, analizirao je situaciju u kojoj se po komandnoj odgovornosti optužuje osoba koja je formalno odgovorna za dela potčinjenih vojnika, ali se u stvarnosti ne radi o osobi koja je donosila ili mogla donositi odluke kojima bi uticala na činjenje ratnih zločina. Radi se tu o onoj sve češće utvrđenoj činjenici iz proteklih ratova na prostoru bivše Jugoslavije koja se naziva "dvostruka linija komandovanja", u kojoj su "za javnost" postojali formalni nosioci komandnog lanca, a prave odluke su se donosile na drugom mestu i sprovodile po formalno "nepostojećim" linijama. Među više učesnika iz Srbije i Crne Gore na skupu u Zagrebu bili su sudije Okružnog suda u Beogradu Radmila Dragičević-Dičić, Biljana Sinanović i Omer Hadžiomerović, sudija Vrhovnog suda Srbije Nata Mesarović, javni tužioci iz Beograda Aleksandar Milosavljević i Goran Ilić, republički javni pravobranilac Srbije Sead Spahović i dr. R. Arsenić