Saha nu nyerat ieu uga ?, kinten-kinten taun sabaraha diseratna ? ----- Original Message ----- From: "Z.A. Muslim" <[EMAIL PROTECTED]> To: <[EMAIL PROTECTED]> Sent: Friday, November 05, 2004 10:58 AM Subject: Re: [Urang Sunda] uga wangsit siliwangi
> > Ieu lengkepna Uga. > (zam) > > > UGA WANGSIT SILIWANGI > (CARITA PANTUN NGAHIYANGNA PADJADJARAN) > > Pun, sapun kula jurungkeun > Mukakeun turub mandepun > Nyampeur nu dihaneuleumkeun > Teundeun poho nu bareto > Nu mangkuk di saung butut > Ukireun dina lalangit > Tataheun di jero iga ! > > > UGA WANGSIT SILIWANGI > Saur Prabu Siliwangi ka balad Padjadjaran anu milu mundur dina sateuacana > ngahiang: Lalakon urang ngan nepi ka poe ieu, najan dia kabehan ka ngaing > pada satia ! Tapi ngaing henteu meunang mawa dia pipilueun, ngilu hirup jadi > balangsak, ngilu rudin bari lapar. Dia mudu marilih, pikeun hirup ka > hareupna, supaya engke jagana, jembar senang sugih mukti, bisa ngadegkeun > deui Padjadjaran ! Lain Padjadjaran nu kiwari, tapi Padjadjaran anu anyar, > nu ngadegna digeuingkeun ku obah jaman ! Pilih ! ngaing moal > ngahalang-halang. sabab pikeun ngaing, hanteu pantes jadi Raja, anu somah > sakabehna, lapar bae jeung balangsak. > > Darengekeun ! Nu dek tetep ngilu jeung ngaing, geura misah ka beulah kidul ! > Anu hayang balik deui ka dayeuh nu ditinggalkeun, geura misah ka beulah > kaler ! Anu dek kumawula ka nu keur jaya, geura misah ka beulah wetan ! Anu > moal milu ka saha-saha, geura misah ka beulah kulon ! > > Darengekeun ! Dia nu di beulah wetan, masing nyaraho: Kajayaan milu jeung > dia ! Nya turunan dia nu engkena bakal marentah ka dulur jeung ka batur. > Tapi masing nyaraho, arinyana bakal kamalinaan. Engkena bakal aya babalesna. > Jig geura narindak ! > > Dia nu di beulah kulon ! Papay ku dia lacak Ki Santang ! sabab engkena, > turunan dia jadi panggeuing ka dulur jeung ka batur. Ka batur urut salembur, > ka dulur anu nyorang saayunan ka sakabeh nu rancage di hatena. Engke jaga, > mun tengah peuting, ti gunung Halimun kadenge sora tutunggulan, tah eta > tandana; saturunan dia disambat ku nu dek kawin di Lebak Cawene. Ulah sina > talangke, sabab talaga bakal bedah ! Jig geura narindak ! Tapi ulah ngalieuk > ka tukang ! > > Dia nu marisah ka beulah kaler, darengekeun ! Dayeuh ku dia moal kasampak. > Nu ka sampak ngan ukur tegal baladaheun. Turunan dia, lolobana bakal jadi > somah. Mun aya nu jadi pangkat, tapi moal boga kakawasaan. Arinyana engke > jaga, bakal ka seundeuhan batur. Loba batur ti nu anggang, tapi batur anu > nyusahkeun. Sing waspada ! > > Sakabeh turunan dia ku ngaing bakal dilanglang. Tapi, ngan di waktu anu > perelu. Ngaing bakal datang deui, nulungan nu barutuh, mantuan anu sarusah, > tapi ngan nu hade laku-lampahna. Mun ngaing datang moal kadeuleu; mun ngaing > nyarita moal kadenge. Memang ngaing bakal datang. Tapi ngan ka nu rancage > hatena, ka nu weruh di semu anu saestu, anu ngarti kana wangi anu sajati > jeung nu surti lantip pikirna, nu hade laku lampahna. Mun ngaing datang; teu > ngarupa teu nyawara, tapi mere cere ku wawangi. Ti mimiti poe ieu, > Padjadjaran leungit toi alam hirup. Leungit dayeuhna, leungit nagarana. > Padjadjaran moal ninggalkeun tapak, jaba ti ngaran pikeun nu mapay. Sabab > bukti anu kari, bakal rea nu marungkir ! Tapi engke jaga bakal aya nu > nyoba-nyoba, supaya anu laleungit kapanggih deui. Nya bisa, ngan mapayna > kudu make amparan. Tapi anu marapayna loba nu arieu-aing pang pinterna. Mudu > aredan heula. > > Engke bakal rea nu kapanggih, sabagian-sabagian. Sabab kaburu dilarang ku nu > disebut Raja Panyelang ! Aya nun wani ngorehan terus terus, teu ngahiding ka > panglarang; ngorehan bari ngalawan, ngalawan sabari seuri. Nyaeta budak > angon; imahna di birit leuwi, pantona batu satangtungeun, kahieuman ku > haneuleum,karimbunan ku hanjuang. Ari ngangonna ? Lain kebo lain embe, lain > meong lain banteng, tapi kalakay jeung tutunggul, Inyanan jongjon ngorehan, > ngumpulkeun anu kapanggih. Sabagian disumputkeun, sabab acan wayah > ngalalakonkeun. Engke mun geus wayah jeung mangsana, baris loba nu kabuka > jeung rareang menta dilalakonkeun. Tapi, mudu ngalaman loba lalakon, anggeus > nyorang: undur jaman datang jaman, saban jaman mawa lalakon. Lilana saban > jaman, sarua jeung waktuna nyukma, ngusumah jeung nitis, laju nitis dipinda > sukma. > > Darengekeun ! Nu kiwari ngamusuhan urang, jaradi rajana ngan bakal nepi > mangsa : tanah bugel sisi Cibantaeun dijieun kandang kebo dongkol. Tah di > dinya, sanagara bakal jadi sampalan, sampalan kebo barule, nu diangon ku > jalma jangkung nu tutunjuk di alun-alun. Ti harita, raja-raja dibelenggu. > Kebo bule nyekel bubuntut, turunan urang narik waluku, ngan narikna henteu > karasa, sabab murah jaman seubeuh hakan. > > Ti dinya, waluku ditumpakan kunyuk; laju turunan urang aya nu lilir, tapi > lilirna cara nu kara hudang tina ngimpi. Ti nu laleungit, tambah loba nu > manggihna. Tapi loba nu pahili, aya kabawa nu lain mudu diala ! Turunan > urang loba nu hanteu engeuh, yen jaman ganti lalakon ! Ti dinya gehger > sanagara. Panto nutup di buburak ku nu ngaranteur pamuka jalan; tapi jalan > nu pasingsal ! > > Nu tutunjuk nyumput jauh; alun-alun jadi suwung, kebo bule kararabur; laju > sampalan nu diranjah monyet ! Turunan urang ngareunah seuri, tapi seuri teu > anggeus, sabab kaburu : warung beak ku monyet, sawah beak ku monyet, leuit > beak ku monyet, kebon beak ku monyet, sawah beak ku monyet, cawene rareuneuh > ku monyet. Sagala-gala diranjah ku monyet.Turunan urang sieun ku nu > niru-niru monyet. Panarat dicekel ku monyet bari diuk dina bubuntut. > Walukuna ditarik ku turunan urang keneh. Loba nu paraeh kalaparan. ti dinya, > turunan urang ngarep-ngarep pelak jagong, sabari nyanyahoannan maresek > caturangga. Hanteu arengeuh, yen jaman geus ganti deui lalakon. > > Laju hawar-hawar, ti tungtung sagara kaler ngaguruh ngagulugur, galudra > megarkeun endog. Genjlong saamparan jagat ! Ari di urang ? Rame ku nu > mangpring. Pangpring sabuluh-buluh gading. Monyet ngumpul ting rumpuyuk. > Laju ngamuk turunan urang; ngamukna teu jeung aturan. loba nu paraeh teu > boga dosa. Puguh musuh, dijieun batur; puguh batur disebut musuh. > Ngadak-ngadak loba nu pangkat nu marentah cara nu edan. nu bingung tambah > baringung; barudak satepak jaradi bapa. nu ngaramuk tambah rosa; ngamukna > teu ngilik bulu. Nu barodas dibuburak, nu harideung disieuh-sieuh. Mani > saheng buana urang, sabab nu ngaramuk, henteu beda tina tawon, dipalempeng > keuna sayangna. Sanusa dijieun jagal. Tapi, kaburu aya nu nyapih; nu > nyapihna urang sabrang. > > Laju ngadeg deui raja, asalna jalma biasa. Tapi memang titisan raja. Titisan > raja baheula jeung biangna hiji putri pulo Dewata. da puguh titisan raja; > raja anyar hese apes ku rogahala ! Ti harita, ganti deui jaman. Ganti jaman > ganti lakon ! Iraha ? hanteu lila, anggeus tembong bulan ti beurang, disusul > kaliwatan ku bentang caang ngagenclang. Di urut nagara urang, ngadeg deui > karajaan. Karajaan di jeroeun karajaan jeung rajana lain teueruh > Padjadjaran. > > Laju aya deui raja, tapi raja, raja buta nu ngadegkeun lawang teu beunang > dibuka, nangtungkeun panto teu beunang ditutup; nyieun pancuran di tengah > jalan, miara heulang dina caringin. da raja buta ! Lain buta duruwiksa, tapi > buta henteu neuleu, buaya eujeung ajag, ucing garong eujeung monyet > ngarowotan somah nu susah. Sakalina aya nu wani ngageuing; nu diporog mah > lain satona, tapi jelema anu ngelingan. Mingkin hareup mingkin hareup, loba > buta nu baruta, naritah deui nyembah berhala. Laju bubuntut salah nu ngatur, > panarat pabeulit dina cacadan; da nu ngawalukuna lain jalma tukang tani. Nya > karuhan: tarate hepe sawareh, kembang kapas hapa buahna; buah pare loba nu > teu asup kana aseupan.............................Da bonganan, nu ngebonna > tukang barohong; nu tanina ngan wungkul jangji; nu palinter loba teuing, > ngan pinterna kabalinger. > > Ti dinya datang budak janggotan. Datangna sajamang hideung bari nyoren > kaneron butut, ngageuingkeun nu keur sasar, ngelingan nu keur paroho. Tapi > henteu diwararo ! Da pinterna kabalinger, hayang meunang sorangan. Arinyana > teu areungeuh, langit anggeus semu beureum, haseup ngebul tina pirunan. > Boro-boro dek ngawaro, malah budak nun janggotan, ku arinyana ditewak > diasupkeun ka pangberokan. Laju arinyana ngawut-ngawut dapur batur, > majarkeun neangan musuh; padahal arinyana nyiar-nyiar pimusuheun. > > Sing waspada ! Sabab engke arinyana, bakal nyaram Padjadjaran didongengkeun. > Sabab sarieuneun kanyahoan, saenyana arinyana anu jadi gara-gara sagala jadi > dangdarat. Buta-buta nu baruta; mingkin hareup mingkin bedegong, ngaleuwihan > kebo bule. Arinyana teu nyaraho, jaman manusa dikawasaan ku sato ! > > Jayana buta-buta, hanteu pati lila; tapi, bongan kacarida teuing nyangsara > ka somah anu pada ngarep-ngarep caringin reuntas di alun-alun. Buta bakal > jaradi wadal, wadal pamolahna sorangan. Iraha mangsana ? Engke, mun geus > tembong budak angon ! Ti dinya loba nu ribut, ti dapur laju salembur, ti > lembur jadi sanagara ! Nu barodo jaradi gelo marantuan nu garelut, > dikokolotan ku budak buncireung ! Matakna garelut ? Marebutkeun warisan. Nu > hawek hayang loba; nu boga hak marenta bagianana. Ngan nu areling caricing. > Arinyana mah ngalalajoan. Tapi kabarerang. > > Nu garelut laju rareureuh; laju kakara arengeuh; kabeh ge taya nu meunang > bagian. Sabab warisan sakabeh beak, beakna ku nu nyarekel gadean. Buta-buta > laju nyarusup, nu garelut jadi kareueung, sarieuneun ditempuhkeun leungitna > nagara. Laju nareangan budak angon, nu saungna di birit leuwi nu pantona > batu satangtung, nu dihateup ku haneuleum ditihangan ku hanjuang. > Nareanganana budak tumbal. sejana dek marenta tumbal. Tapi, budak angon > engeus euweuh, geus narindak babarengan jeung budak anu janggotan; geus > mariang pindah ngababakan, parindah ka Lebak Cawene ! > > Nu kasampak ngan kari gagak, keur ngelak dina tutunggul. darengekeun ! Jaman > bakal ganti deui. tapi engke, lamun Gunung Gede anggeus bitu, disusul ku > tujuh gunung. Genjlong deui sajajagat. Urang Sunda disarambat; urang Sunda > ngahampura. Hade deui sakabehanana. sanagara sahiji deui. Nusa Jaya, jaya > deui; sabab ngadeg ratu adil; ratu adil nu sajati. > > Tapi ratu saha ? Ti mana asalna eta ratu ? Engke oge dia nyaraho. ayeuna > mah, siar ku dia eta budak angon ! > > Jig geura narindak ! Tapi, ulah ngalieuk ka tukang ! > > > > > > Komunitas Urang Sunda --> http://www.Urang-Sunda.or.id > > Yahoo! Groups Links > > > > > > > ------------------------ Yahoo! Groups Sponsor --------------------~--> $9.95 domain names from Yahoo!. Register anything. http://us.click.yahoo.com/J8kdrA/y20IAA/yQLSAA/0EHolB/TM --------------------------------------------------------------------~-> Komunitas Urang Sunda --> http://www.Urang-Sunda.or.id Yahoo! Groups Links <*> To visit your group on the web, go to: http://groups.yahoo.com/group/urangsunda/ <*> To unsubscribe from this group, send an email to: [EMAIL PROTECTED] <*> Your use of Yahoo! Groups is subject to: http://docs.yahoo.com/info/terms/
