Majelis Nasional di Angkara nu impoten, akhirna milih Mustafa Kemal jadi Presiden kahiji Republik Turki di taun 1923. Presiden Mustafa Kamal sacepetna NYABUT HAK-HAK ISTEMEWA kakuatan2 asing jeung ngusir Inggris kaluar ti Turki. Waktu Inggris nyoba rek nyogok ka manehna, Mustafa Kamal nyentak : " KEMAL LAIN KEUR DIJUAL!"
Sanggeus bebas ti kakuatan asing, mimiti disusun rencana ngarobah Turki nu tinggaleun jadi nagara modern. Sanajan manehna benci kana kakuatan-kakuatan "kulon" (Barat) , tapi manehna tetep ngahargaan teknologi abad ka 20 nu nyababkeun nagara-nagara kulon jadi nagara maju. Eukeur ngalempengkeun jalan supaya Turki maju, kapamimpinan manehna dirobah jadi KADIKTATORAN MUTLAK. Ka saha wae nu nuduh manehna sarua jeung Diktaktor Italia Mussolini, Kemal bener-bener ngambek: " Kuring lain ajag di jero kurungan, jeung oge lain gangster politik!" Kakalifahan dileungitkeun, kaasup oge SEKTE-SEKTE GEREJA anu laleutik. Pendidikan dicokot ti para ULAMA. Kalifah sorangan, bari teu make upacara nanaon, ditalapung ka luar Turki. Dua poe saeenggeusna, kabeh kulawarga jeung para menak Dinasti Ottaman nu aya keneh di Turki diusir kaluar ti Turki. Utusan Majelis Nasional anu ngajukeun beungbeurat kana kalakuanana, teu ampun deui, dipaehan ..... Kaum Muslim anu taat, kahudangkeun kaambekna jeung ngalawan Kemal. Loba para ulama nu ngarasa risi kana gaya hirup pribadi Kemal, komo waktu manehna NALAK pamajikanana jeung miara nyai-nyai (=Gundik). Kemal beuki ngarasa manehna teu dipikaresep deui. Sababaraha kali manehna arek aya anu maehan. Ayeuna manehna ngarasa bahaya pisan lamun kaluar dihareupeun umum. Tapi soal "pembahararuan" mah tetep dijalankeun. Pabrik jeung indutri marucunghul dimana-mana make biaya injeuman ti Luar negeri. Pendidikan bebas dikenalkeun. HURUF ARAB dipupus diganti HURUF LATIN. Manehna ngabagikeun dua juta hektar taneuh boga gereja ka patani-patani jeung ngajadikeun MASJID jadi LEUIT (lumbung pangan). Turbus - kopeah Turki- ngaleungit ti sirah urang Turki. Pulisi-pulisi Turki ngan hayang nempo topi-topi model urang Kulon dina sirah urang Turki. Kerudung jeung cadar di awewe urang Turki KUDU dileupaskeun. Manehna hayang awewe Turki "nunjukkeun beungeutna ka Dunya". "Hiji Bangsa moal maju, lamun teu mamawa awewe", Omong manehna. Omongan manehna ieu dibarengan jeung mere hak sora ka awewe, pagawean jeung kakayaan ka awewe. Manehna oge ngangkat hakim-hakim awewe, mupus poligami, ngizinkeun pepegatan nu didasarkeun pamenta awewe. "Manehna Bapa ti hiji Bangsa nu dilahirkeun deui", ceuk saurang pengamat, John Gunter, "Patriot sajati sakaligus psikopat nu teu bisa dipercaya!" Saterusna Gunter nulis, Ku Kemal Turki lir ibarat saperti mulung anjing budug, terus dipiara keur ngajaga imah. Malah leuwih jauh deui ibukota dipindahkeun ti Istambul nu corak Asia ka Angkara nu dipulas saperti kota-kota di Eropa. Misina keur Bangsa Turki jelas pisan. Sagala nu bau-bau Asia goreng, sagala nu datang ti Kulon (=barat) dipuja-puja. Kemal ngumumkeun poko-poko pikiranana di Majelis Nasional noron genep poe. Sabagian ti anggota Majelis Nasional, kukulutus yen sabenerna Kemal ukur mentingkeun diri sorangan dina nempo kamajuan Turki, tapi lain keur sakabeh bangsa anu ngora keneh ieu. Helide Edib, tokoh awewe nu dikagumi (dipikareueus/dipikahelok) ku Kemal, tungtungna jadi risi jeung benci ka Kemal. Kemal memang kungsi ngomong sacara pribadi ka Helide Edib, "Naon nu ku kuring dimaksudkeun, nyaeta KURING HAYANG UNGGAL JELEMA NURUT NAON ANU KU KURING DIPARENTAHKEUN". Helide Edib akhirna benci satengah paeh ka Kemal waktu babaturan deukeut Helide Edib dipaehan ku Kemal, dituduh khianat. Lila-lila Kemal kasepian, dijauhan ku para pendukungna. Tanda-tanda umum DIKTAKTOR SAJATI mimiti katingali dina dirina. Teu beunang dipercaya jeung PARANOIA. Manehna keuna DEPRESI BEURAT. Hiji waktu manehna kabur tina pesta keur ngahormat dirina. Nyupir mobil tarik pisan, sapoe ngaleungit, duka kamana .... Tanggal 10 November 1938, Sang Diktaktor wafat akibat panyakit Lever. Saenggeusna Sang Diktaktor wafat, Rakyat Turki saeutik ngarasa bisa leupas tina belenggu. Maranehna mimiti bisa nempo segi-segi postif ti TIRANI Bapa pangadeg Republik Turki ieu. Ayeuna potret atawa lukisan Bapa Turki (Ataturk = Bapa Turki) nu di dasi bodas jeung jas lengkep dipasang dimana-mana di Turki. Tapi umpama helok kana kaberhasilan naon nu dipigawe ku Ataturk, eta sabenerna teu bener kabeh. Baju-baju alus, imah-imah sigrong, dahareun menu sampurna ukur dipiboga ku golongan elit jeung kelas menengah di kota-kota. Sabagian gede Rakyat Turki tetep patani-patani nu hirup malarat. Sanajan kitu Ataturk mungkin leuwih alus tibatan diktaktor-diktaktor sejenna. Manehna ngamerdekakeun bangsana tina jajahan asing jeung ngaluarkeun rakyatna ti abad kadalapan. Kulantaran ajaranana, Turki tetep NETRAL waktu Perang dunya kadua. "TURKI UKUR KEUR BANGSA TURKI", kitu cenah omongan Attaturk. Rakyatna moal tepi ka poho kana eta omonganana. [Disarikeun tina : "Kisah Para Diktaktor, Jules Archer, 1967] Baktos, WALUYA
