Pers Indonesia Lamokot ku Dosa 
  -Kado keur Hari Pers Nasional 
   
  SATUNGTUNG pers henteu merdeka, tarekah ngabasmi korupsi minangka pagawean 
anu mustahil. Eta teh kedal ti Doktor Dr Daniel Kaufmann dina konferensi 
internasional "Communication for Development" di Roma, Itali, Jumaah 26 Oktober 
2006.
   
  Kawasna pejabat di Indonesia mah, komo di Jawa Barat, bakal jebi, malah boa 
ngalelewe kana pamanggih siga kitu teh, rek ti saha wae jolna. 
   
  Daniel Kauffmann nu ayeuna nyangking kalungguhan Direktur Global Program di 
World Bank Institute, saenyana lain kakara ayeuna wae ngedalkeun pamanggih siga 
kitu. Malah di Jakarta ge samemehna kungsi nyarita kitu, basa ceramah di kantor 
Partnership, Gedung Surya Jalam M.H. Thamrin, Senen 8 Mei 2006. 
   
  Harita ka bangsa urang Kaufmann netelakeun, korupsi lain dosa sajarah atawa 
budaya bangsa nu hese dirobahna. Bisa, bisa pisan korupsi teh dibasmi asal 
urangna nyaho koncina. Naon atuh koncina? Pers laluasa meunang informasi. Hak 
rahayat kana sagala urusan publik dibuka salega-legana. Kitu pokna. Malah 
Kaufmann nyindekkeun, di nagara anu persna merdeka, lolongkrang keur ngabasmi 
korupsi teh 70 persen, sedengkeun di nagara anu persna ditalikung jeung bisa 
disogok, lolongkrang ngabasmi ngan 10 persen.
   
  Profesor Susan Rose-Ackerman, dosen hukum korupsi di Universitas Yale, 
Amerika Serikat turta kasohor minangka pakar anatomi korupsi, dina eta 
konferensi keneh milu ngengklokan. 
  Contona, cenah di Peru. Susan Rose ngagambarkeun, duit sosogok ti para 
koruptor ka pers di Peru leuwih gede batan ka anggota parlemen. Vladimiro 
Montesinos, Kepala Dinas Intelijen Peru jaman pamarentahan Alberto Fujimori, 
kaboker nyogok anggota parlemen 15 rebu dolar Amerika Serikat jeung nyogok 
juragan TV Channel 2 sangkan teu nyiarkeun kritik para oposisi gedena 500 rebu 
dolar Amerika Serikat. Kungsi kaboker deuih nyogok siaran Channel 5 gedena 350 
rebu dolar AS jeung siaran Channel 9 gedena 50 dolar AS. 
   
  Bandingkeun jeung sosogok ka anggota parlemen anu ngan 15 rebu dolar AS, pan 
jauh mela- melu, nya.
   
  Pamanggih Daniel Kaufmann jeung Susan Rose-Ackerman teh saenyana paralel 
deuih jeung pamanggih Amaratya Sen, doktor ekonomi ti India nu dileler hadiah 
Nobel widang ekonomi taun 1998. 
   
  Ceuk Amartya Sen, mun pamarentah hayang ngajait rahayat tina hirupna nu 
katalangsara sangkan jadi raharja, taya deui jalanna iwal ti demokrasi 
dilarapkeun. Naon wae hak publik minangka hak rahayat kudu jadi enya-enya 
milikna, ulah dimonopoli ku birokrasi, atawa kelompok elit kalayan 
diskrimnatif. Ti mimiti rayat bulu taneuh nepi ka nu jugala, hakna sarua wae 
dina urusan publik mah. Soal hukum, pendidikan, kaamanan, jeung lolongkrang 
usaha kudu sarua hakna, teu meunang diwilah-wilah. Ku cara kitu rahayat lain 
wae bisa ngamalirkeun aspirasi, tapi bisa jeung prakna ilubiung alias 
partisipasi enggoning nanjeurkeun good gavernance tur muarana rahayat jadi 
raharja.
   
  Eta tiori-tiori teh jolna lain ti jalma atah-atah. Daniel Kaufmann apan 
kungsi mere terapi ka nagara-nagara nu katotol korupsina, tur sukses, copelna 
tingkat korupsi nu tadina ngagalaksak jadi ngurangan, contona di Meksiko jeung 
Argentina. Atuh Profesor Susan Rose-Ackerman nu nulis buku "Corruption and 
Government: Causes, Consequences and Reform", jadi bahan rujukan para aktivis 
jeung pamarentah nu enya-enya hayang ngabasmi korupsi..
   
  Kitu deui Amartya Sen. Ieu dosen ekonomi di Universitas Cambridge teh apan 
meunang nobelna ge sasat tina hasil ulikanana dina soal kamiskinan patalina 
jeung demokrasi di Asia jeung Afrika. 
   
  Ceuk Amartya, rahayat saperti di Afrika jeung di Asia nu hirupna kacida 
katalangsarana, saenyana lain lantaran ngedul gawe jeung walurat kaparigelan, 
tapi lantaran struktur pamarentahan ngabekem hak rahayat. Rahayat purah 
dibobodo nepi ka teu bisa minge.
  Contona, di nagara Afrika jeung Asia, malah Indonesia, nagarana saenyana 
surplus ku beas jeung bahan pangan, tapi kunaon kahirupan rahayatna bet miskin, 
malah di sababaraha nagara Afrika mah nepi ka nandangan lapar. 
   
  Di urang ge apan teu kurang-kurang rahayatna kungsi nandangan lapar. Hartina, 
aya nu salah. Sabada diulik, Amartya nyindekkeun tetela pasualanana teh 
demoktrasi dipeungpeuk. Balukarna, distribusi pangan diulinkeun ku kaom elite 
politik jeung birokrat. Temahna, nya korupsi weh mahabu.
   
  Rek percaya rek henteu kana eta tiori, urang kudu beunta. Jaman Soeharto 
kumawasa di alam orde baru, apan pers sakitu dikekesekna. Hasilna, korupsi di 
Indonesia luar biasa ngagalaksakna. Di Filipina jamanna Ferdinand Marcos sarua, 
nyakitu deui di Chili jamanna Augusto Pinochet. Kulantaran jaman peteng, pers 
teu dosa teuing. Kabuktian pers anu nekad wangkelang umurna teu manjang, 
langsung dikubur. Kaalaman ku Indonesia Raya, majalah Tempo, jeung Detik. Tempo 
bisa hudang ti alam kubur di sabada kakawasaan Soeharto tiwas.
   
  Ayeuna, sasatna di alam reformasi, pers geus henteu ditalikung deui ku Surat 
Ijin Usaha Penerbitan Pers (SIUPP). Asal boga modal jeung sumber daya manusa, 
bisa langsung prak, malah dijamin ku Undang-undang Pers no 40 taun 1999. Malah 
teu saeutik anu modal nekad ge. Terbitna kalan-kalan, wartawanna 
sakaparan-kaparan.
   
  Ngan tetela, sanajan teu katalikung ku SIUPP ge, kasakit korupsi kawas nu 
ngahajakeun. Mun di jaman orde baru mah nu korupsi teh urang Jakarta, atawa 
urang provinsi, ayeuna sasatna nepi ka pilemburan, ka tingkat desa nepi ka 
tingkat RT. Teu aneh mun korupsi dipilampah samiuk siga skandal dana kaveling 
nu di DPRD Jabar periode 1999-2004.
   
  Ironisna, korupsi nerekab nepi ka pilemburan teh dibarung ku pers sasatna 
pabalatak. Itung geura ayeuna harian aya sabaraha, mingguan boh tabloidna boh 
majalahna, dwi mingguan. Eta teh nu basa Indonesia, ayeuna nu basa daerahna, 
kaasup basa Sunda tangtuna. Can televisina jeung radio.
   
  Tapi mun diimeutan deui, munasabah mun para koruptor laluasa ngeruk duit 
rahayat teh da persna siga teu boga katineung ngabasmi korupsi. Televisi ngadu 
geulis paheula-heula nyiarkeun gosip selebritis, nepika kelek jarawatan ge 
kawasna teh jadi berita heboh. Ari pajabat atawa polisi korupsi mah ngahephep 
we. Kitu deui media citakna, nu ngaleuya teh media nu paboro-boro ngamuat 
sabangsaning hobi atawa hiburan, korupsi mah dianggapna lain berita nu matak 
payu jualeun. Geus karuhan pers anu nyensor maneh jeung pers anu ngajual diri 
mah.
   
  Ngabandungan mahabuna korupsi jaman ayeuna, estu matak ngahelas. Mun hayang 
boga tekad siga anu dikedalkeun ku Daniel Kauffmann, kudu ti mana atuh 
ngamimitianana. Enya ge ayeuna di urang aya Komisi Pemberantasan Korupsi, ari 
persna siga kieu patut mah, nu puguh kalah milu lamokot ku dosa. Tetela, euweuh 
SIUPP teh teu jadi jaminan pers gede kaludeung. *
   
   
  Tafakur ti idek liher bobolokot dina dunya pers
  Cecep Burdansyah

       
---------------------------------
Looking for last minute shopping deals?  Find them fast with Yahoo! Search.

Kirim email ke