".............masalah khilafiyah teh masalah ijtihadiyah, moal faham satemenna faham mun urang teu memenuhi syarat mujtahid anu syaratna kacida loba jeung hesenya. diantawisnya : kudu nyaho jeung faham kana ilmu bahasa Arab (nahwu, shorof, mani, badi, balaghah, arudh, mantek jeung sajabana) kudu nyaho kana sagala rupa anu ngenaan elmu al-Qur'an (muhkam, mutasyabih, qathi, dhanni, nasakh, mansukh, asbabunnuzul, ilmu korelasi tentang ayat, ilmu qira'ah jeung sajabana), ilmu hadis (anu ngenaan matan hadis/dirayah, oge anu mengenaan riwayat hadis/riwayah dua induk ilmu ieu oge ngagaduhan cabang-cabang elmu lain), kudu apal kana ijma ulama, apal kana qiyas, tarikh tasyri, ilmu ushul fiqh, qawaid fiqhiyyah jeung sajabana-jeung sajabana... tah kusabab kitu, kacida hesena nya mun urang jadi mujtahid......kudu luhung ku elmu loba ku pangabisa, jeung beunghar ku pangarti... tah banguna urangmah mungkin moal nepi kawas kitu.. paling urang mah kur bisa memahami pola pikir mujtahid, naon sababna mujtahid ngagaduhan pemikiran kawas kitu.... tah, syarat nepika bisa memahami pola pikir mujtahid oge lumayan seueurna, mungkin ised seutik ti mujtahid. para ahli fiqh nyebatna muttabi.. nyaeta jalmi anu ngiringan kana pendapat/pola pikir mujtahid. ari ukur ikut-ikutan, tuturut munding kana pendapat mujtahid mah disebatna muqollid.
anu ngajadikeun masalah khilafiyah rame wae, kadang-kadang pipaseaeun kulantaran marebutkeun pepesan kosong, debat kusir, dua kubu teu apal naon substansi anu dipaseakeun teh...kulantaran teu make elmu... tah loba pisan jalma anu nisful aalim (satengah nyaho, atah adol,..) nyayahoanan/sok tahu saolah-olah manehna teh mujtahid, padahal tingkatan muttabi oge can kahontal.... eta pedah ngeus disebut ustad atawa kiyai.....hehe... era nyebutkeun can nyahomah, bisi ngurangan..........." Ari sanggem abdi mah soal debat kusir atanapi depat dina Sadomah..teu aya hubungan sareng nguasaan Elmu2 Al Quran sareng hadits...upami anu didepatkeunna nyaeta hal2 anu KONSEPTUAL alias essensi ajaran Islam sebagey agama unggul anu universil....Ilmu Al Quran sareng hadits pan dianggo kangge nunjang KAIMANAN urang kana agama Islam tea.....FAKTANA yen aya RATUSAN aliran pamahaman ngabuktikan ka urang...yen Imu Alquran sareng Ilmu hadits teu tiasa ngayakinkeun jelema...kunaon make aya beda PANAFSIRAN SAGALA lamun Ilmuna SARUA ??? Tah didieu meureun anu kedah dilenyepan kuurang sarerea....Ilmu haditz pada umumna samacam "Prosedur" kumaha nganyahokeun yen Hditz teh bener/asli, dianalisa Parawina, syarat2na jadi Parawi,......pokona mirip2 siga pananglungtikan Sajarah...Tangtangan ayeuna cenah aya sakitar 115,000 rebuan Hdits palsu...ari anu parantos katalungtik asli mah ...cenah ngan sakitar 15,000 -19,000 ( mugi anu gaduh data langkung akurat ....) . Debat sado ..aeh..kusir bakal aya lamun ngarenyomkeun hal2sapertos kieu ...; 1. Kuanaon aya aliran pamahaman anu teu nyekel Al Hadits...kunaon nya ? 2.Ngadu enyomkeun kunanon Kangjeng Nabi nyarios sapertos dina Haditz .... 3. Ngadurenyomkeun eusi Haditzna ; Naon latar belakangna, nao Konteksna, naon niley bingbingnan ka Ummat Islam, naha baka kaanggo saumur zaman atanapi henteu, naon Kontekstualna akna kahirupan zaman Kangjeng nabi dibanding Kontekstualna kana kahirupan urang kiwari, teras sapertos biasana seueur jalmi hararobi debat TEKSTUALNA.....tah didieu timbul...ahli2 bahasa Arab...budaya Arab kuno....jst...jst..unjung2na ...debat ksir....dua domain anu benten..diadu renyomkeun..hasilna..Tukang sado......

