Haturan Kang, Ceuk cenah, hiji karya budaya anu geus bisa mungkus ajen-inajen luhurna ku seni, seni sastra khususna, eta teh kalebet karya budaya anu luhur jeung fleksibel. Dina alam katimuran, seueur karya-karya budaya anu luhur sapertos kitu, upamana wae: Mahabrata, jst.
Luhurna, teu kitu wae bisa dipesek ku balarea. Janten, merlukeun kamapimpinan (dina widangna atawa kapamimpinan sacara umum) Syarat atawa mataholang pamimpin lebah dieu, anu penting, nyaeta integritas (hijina ucap jeung pagaweanana) anu buleud. Fleksibilitasna: tiasa dicandak larapanana ku kumna masyarakat luyu jeung qadar pamahamanana sewang-sewangan (jeung, kusabab kitu, paripolah masing-masing anggota masyarakat dina raraga eta - asal teu ngarempag hak anu lian - eta sah-sah wae ayana, teu kudu dicap, upamana: musyrik, mengpar, muhit kana karesep, jsb). Tegesna, anu karek bisa ngawihkeun, nya prak ngawihkeun, anu tos tiasa mraktekkeun leuleutikanan, nya prak geura praktekkeun, anu tiasa nyurahan, nya kalintang saena upama eta hasil surahanana disalabarkeun ka balarea. Masing-masing dilakukeun kalayan daria bari ditekadan ku sumbangsih keur kamanusaan. Fleksibilitas nu sejenna: tiasa ngigelan jeung ngigelkeun jaman. Henteu gampang karurug ku ajaran-ajaran anyar tur anu jero-jerona atawa falsafahna teu boga karakter - lamun henteu disebut ngaruksak - hubungan anu harmonis antara alam-manusa-nu Nyiptana. Singgetna: henteu babari kaleled ku ajaran-ajaran anu teu kaasup salaku bebenaran perennial anu universal abadi tea. Alam kaayeunaan informasi sakitu gampangna kapanggih, utamana ku mahabuna pangaruh alam maya. Alam ayeuna oge karasa yen pangabutuh dina raraga ngaronjatkeun hubungan kamanusaan antar bangsa (nyoko kana asumsi yen udagan akhir masing-masing bangsa - da puguh papada manusa tea - sarua, hayang bagja tea lahir batin), tambah ningkat. Peperenian sakumaha anu diguar ku pengersa Kang Eddy oge Abah Surya (HR Hidayat Suryalaga- sakumaha dina bukuna: Rawayan Jati Kasundaan), nyaeta ngeunaan ajen-inajen anu dibungkus dina karya seni, eta hiji bahan pikeun passing over atawa studi banding atawa ngeunteung ceuk basa kolotna mah pikeun silih kuatkeun tea. Jadi, upama aya anu medar hiji perkara bari karasana semu mawa bandera atawa merek hiji ras atawa suku bangsa atawa golongan atawa ageman, ah teu kudu jadi matak "kaduruk janggot" atawa "kateunggeul kuku" atawa buru-buru dicap salaku keur ngelebetkeun eta bandera atawa ngalalarkeun eta merek. Bawiraos, upama sadaya dasarna kamanusaan, tos jelas ieuh mana anu sae, mana anu teu hade; mana anu tiasa disandingkeun pikeun silih kuatkeun, jeung mana anu tiasa diculkeun wae. Nyakitu tea, ari nyabit-nyabit merek mah sok matak raheut ka nu lian. Leuheung lamun bener, kumaha upama salah larap antara merek jeung anu (dituduh) make eta merek teh? Aya hiji patarosan: Upama Kaizen Jepang (anu dikali tina Budhisme nu dianut ku mayoritas bangsa Jepang) bisa ngalahirkeun bangsa Jepang anu unggul dina sabagean gede industri, teknologi jeung paekonomian dunya siga ayeuna; upama Hinduisme atawa ajenn-inajen sakumaha anu kapenda dina Mahabrata oge Ramayana bisa ngalahirkeun kamajuan bangsa India siga ayeuna; kumaha ajen inajen Sunda oge Islam di urang? Naon anu kurang upama dina praktekna teu acan kahontal kamajuan sakumaha anu diharepkeun? Malah diantara ummat Islam ayeuna anu tembong teh jadi silih salahkeun, malah aya potensi jadi konflik horisontal tea? Faktor geopolitik anu kurang ngarojong? faktor lila teuing dijajah? faktor ajaran anu disalahgunakeun (diantarana jadi alat pikeun ngalegaan kakawasaan, jst) sababaraha abad kaliwat? Faktor mana? Kumaha ajen-inajen anu luhur sangkan manfaat bisa aya larapan praktekna jadi papagon kahirupan sapopoe, boh individu atawa masyarakat ngalahirkeun masyarakat anu ayem tengtrem, subur makmur walatra raharja sarerea? Mangga lajengkeun Kang Eddy, oge ka baraya sadaya anu bade mairan. manAR On Tue, Jun 10, 2008 at 1:28 PM, Eddy Nugraha <[EMAIL PROTECTED]> wrote: > SASAKA SAKAWAYANA: > mana buktina? mana saksina? > > IV > > Salah sahiji bukti tinulis ngeunaan ajen inajen ieu ajaran, ka-sakawayana-an > aya disunda pernah diungkara diantarana dina hiji papatet. Ka-sakawayana-an > ngahiji jeung ajaran poko kasundaan lianna, nyatana kasumedangan jeung > kagalunggungan (ngeunaan kasumedangan jeung kagalunggungan tingali tulisan > "tangtungan sunda eusi"): > > Daweung Menak Pajajaran > > Gunung Galungggung kapungkur > Gunung Sumedang katunjang > Talaga sakawayana > Rangkecik ditengah leuweung > > Ulah pundung ku disungkun, > Ulah sungkan ku diteang, > Tarima raga wayahna, > Ngancik di nagara deungeun. > > Singketna menak pajajaran mah kudu kagalunggungan (galunggung galuh nu > agung, geus katukangan (pungkur=tukang, di Bandung jalan pungkur jalan > tukangeun kabupaten (alun-alun ayeuna). Jadi lamun ditingal ti hareup, ti > ieu menak teh kaciri cahayaan ngagalunggung nu mahal lir inten pohaci terus > patala nu jadi galeuh galeuhna hiji jalma. Kasumedangana (elmu madangan > nyaangan batur) geus katunjang katepi kacangkem tapis ngawujud dina tapak > lacakna. (Jadi) talaga sakawayana. Tempat kahuripan, karahayuan, karongkahan > nu nyukupan somah. talaga tempat nucaina loba, ari cai di jelema the pang > diperlukeuna. Di sunda mah kahuripan, kajayaan, kinasihan, kawedukan, > karongkahan, kamandirian (mencerger) sok bijil tina cai-caina hirup. Kongas > di loba kabuyutan sok aya ci kahuripan, ciasihan, cikajayaan jeung rea-rea > deui. (jadi) Rangkecik …..jst. > > Catetan: di kisunda mah ieu papatet teh kintunan Drs. H. R. Hidayat > Suryalaga (Abah Surya), sabaraha taun kapengker - tahun 2001an. Pernah > janten bahan obrolan (diantawisna sareng Kang Oman, haturan sun!) ngan teu > kantos ka dongengkeun dina millis teh saha nu ngadamelna sareng iraha > diungkarakeunana). > > Tina papatet diluhur, saheulaaneun, nunjukeun yen kecap Sakawayana > dihijikeun atawa aya dina kumpulan kecap kecap nu nuduhkeun ulikan > kapribadian kasundaan poko/utama lianna nyatana kagalunggungan jeung > kasumedangan nu jadi cangkeman menak pajajaran. > > Enya lah bisa wae… > tapi maenya wae bisa hiji ulikan buktina saukur tina papatet (sastra) ? > > IV > > Sabab teu cukup ukur ku bukti ulikan nu ngan ukur dumasar kana tulisan > sastra (kawas buku "Sangkakala pajajaran" (H. Setia Hidayat & N. Syamsuddin > Ch.Haesy numutkeun Ajip Rosidi). Komo nu diluhurmah ukur tina papatet nu > pondok (saeutik), dina ieu bagian urang buka lalangse sabagian ulikan sunda > ngeunaan ka-sakawayana-an. > Dina hal elmu/realm ulikan kasundaan, kecap sakawayana aya dina tiap > bacaan/du'a/'trigger' kapribadian ngeunaan tangtungan kasundaan, diantarana > wae dina : sahadat sunda, kasumedangan, karatu adilan ti gunung sunda. > > 1. Sahadat Sunda, > > (urang teraskeun bagian salajengna upami pareng) > > ========= > > Baktosna > Eddy Nugraha > > ------------------------------------ Komunitas Urang Sunda --> http://www.Urang-Sunda.or.id Yahoo! Groups Links <*> To visit your group on the web, go to: http://groups.yahoo.com/group/urangsunda/ <*> Your email settings: Individual Email | Traditional <*> To change settings online go to: http://groups.yahoo.com/group/urangsunda/join (Yahoo! ID required) <*> To change settings via email: mailto:[EMAIL PROTECTED] mailto:[EMAIL PROTECTED] <*> To unsubscribe from this group, send an email to: [EMAIL PROTECTED] <*> Your use of Yahoo! Groups is subject to: http://docs.yahoo.com/info/terms/

