Medya kurdî, konferansa kurdî û zimanê tehrîkê
http://www.welat.org/niviskar-Medya-kurd---ziman-tehrk-265/
 
Tayip TEMEL /Azadiya Welat
 
Di van rojên ku jehr ji ekran û rûpelên çapemeniya tirk dibarin, hêja ye ku 
mirov li hemberî vê pêlê rol û misyona çapemeniya kurdî nîqaş bike. Lê 
nîqaşkirina çapemeniya kurdî dişibe nîqaşkirina yekitiya neteweyî ya kurd.
Beriya wê mijarê divê bê gotin neteweyek an jî komeke kollektif ku bi bandora 
amûrên ragihandinê hizra wî hate dagirkirin, nikare bi awayekî saxlem bifikire 
û vê xuleseyên ku wê komê dike ew, heta tunebûnê jî diçin. Ew girseyên di vî 
warî de bêne hingaftin, êdî bixwazin û nexwazin jî dikevin xizmeta serdestan. 
Helwesta medya tirk a li dijî hebûna neteweya kurd ku bi salan e didome bo vê 
rewşê mînakek baş e.
Li Tirkiyeyê konsepta çapemeniyê ango polîtîkaya weşanê ya televizyon, rojname 
û kovaran li gorî plana daîmî ya Daîreya Şerê Taybet tê amadekirin. Kengî hin 
rojnameger an jî weşan ji vê konseptê dûr bikevin ew tên hişyarkirin û 
desthilatdar peywira wan tînin bîra wan. Lazim ê mirov lê zêde bike ku 
çapemeniya tirk bûye amûra esasî ya siyaseta fermî ku li dijî kurdan tê 
meşandin. Berovajîkirina rastiyan, amadekirina psîkolojiya înkarkirina hebûna 
neteweya kurd û çandî, parçekirina û jihevdûrxistina kurdan çend armancên vê 
siyasetê ne ku bi salan e didomînin. 
Jixwe piraniya civaka Tirkiyeyê jî niha di vê rewşê de ye û ew ji leşkeran 
leşkertir, ji desthilatdaran desthilatdartir in. Gelek encax ev qas bibe 
peywirdarên siyaseta fermî ya dewletê.
Dema mirov li zimanê çapemeniya tirk dinêre pir rehet dibîne ku tiştekî din ê 
pê radibe ew e ku kurdan wekî neteweyeke yekgirtî na, wekî komên bi çandên 
cuda, hizr û baweriyên cuda û heta bi zimanên cuda (zaravayan kurdî wekî 
zimanên cuda bi nav dike – Minak; zazakî û zaza wekî gelek ne kurd dibîne) 
pênase dike. 
Çapemeniyê dema ku gerîlayekî/e kurd jiyana xwe ji dest bide ew ji vê rewşê re 
dibêje; ‘bêbandorkirin’. Yanî çapemeniyeke wisa heye ku ji ‘kuştinê’ re dibêje 
‘bêbandorkirin’. 
Yên beranberî vê zîhniyetê derdikevin jî bi pêkanînên pir giran re rû bi rû 
dimînin. Jixwe ji ber vê yekê ye ku dadgeh ji ber peyvên ku hatine bikaranîn bi 
sedan salan ceza didin rojnamegeran. 
Bi pêşveçûna teknolojiya ragihandina civakî û piştî tesîra wê teknolojiyê li 
ser medyayê, çapemenî bûye hêza herî navendî ya civakê. Medya bi vê hêza xwe 
êdî tesîrê li ser kes, kom û hemû civakê dike. Bandorê li ser çand, ziman, 
rabûn û rûniştina mirovan dike. Heta mirov dikare bêje ji bo guhertina wan 
xusûsiyetên mirovan jî çeka herî bandordar e. Ango çapemenî û ragihandin xwedî 
wê taybetmendiyê ku bikare civakê ji nû ve ava bike, berê civakê bide qencî û 
başiyê. Lê heke ku xirab hate bikaranîn jî berevajî vê yekê dikare mirov ji 
mirovbûnê derxîne û bîne asta zindiyekê ji rêzê. 
Li gel vê rastiya çapemeniya tirk jî cihê mixabiniyê ye ku hêj jî hin malperên 
kurd yên wekî; nefel.com û gelekên din şûna bi zimanê xwe xizmetî yekitiyê 
bikin, bi agahiyên derew û şaş ên medya serdestan rê li ber kûrkirina nakokiyan 
vedike. Mînak; Konferansa Kurdistanî ya li Amedê berhev bûbû, bi ser navê; 
‘Kurdên di mihwera PKK’ê de li Diyarbekirê civiyan’, ‘Konferansa Kurdistanî li 
gorî dilê PKK’ê bi dawî bû’ û bi dehan sernavên din ên tahrîkê… 
Lazim e kurdên ku doza azadiyê dimeşînin, ji derfetên teknolojîk ên derketine 
holê sûdê wergirtin û hêza medyayê bixin xizmeta doza neteweyî û civaka 
demokratîk. Ji bo ku rêgez û exlaqên çapemeniya neteweyî bên diyarkirin û medya 
kurd li gorî feydeyê neteweya kurd tevbigere çend divê teqez di medya kurd de 
zimanê neteweyî pêş bikeve.

Fermo lînka nivisê ji heye... 
http://www.welat.org/niviskar-Medya-kurd---ziman-tehrk-265/                     
                  

-- 
-  Diwanxane, platformek azad e, ideolojik nine, demokrasi serdest e; hemu Kurd 
dikarin bi rengeki azad ramanen xwe binin zimen, kovar, malper u rojnameyen xwe 
bidine nasin, helbest an nivisen xwe parve bikin. Heqaret qedexe ye. Rojda 
Xanim, Serger Barî, Mihemed Rojbin ji bo niha moderator in. 
 
Navnisan: http://groups.google.com.tr/group/diwanxane
 
-  Diwanxane; Kurtceye kucuk bir adim icin kurulmus en buyuk Kurd mail grubu. 
Hukuki sorumluluk yazara aittir. Kurd kultur milliyetciligi esas alinir. 
Duzeysiz mailler onaylanmaz. Kurd dillerindeki mesajlara oncelik taninir.

Cevap