*Biseda fetare-6*
http://www.alb-drejtesia.com/al/news.php?readmore=499


*Shkruan: Hamdi NUHIJU*

14

Biseda fetare pranon ndryshimin e mendjes dhe kahjes së shpirtit. Ajo
njoftohet me identitetin e vërtet, por aspak nuk i jep liri veprimi
identitetit i cili është në rrugë tendencioze për zhdukjen e mirësive të
shpirtit. Uniteti i veprimit të mendjes në drejtimin e identitetit kërkon
një sintez të çuditshme për tu elaboruar. Kush jemi ne? Ne jemi ata që
ndjekim rrugën e të Dërguarve të Zotit e që ishin njerëz për popuj të
caktuar me identitet të tyre kombëtar. Ndërsa i dërguari i fundit, Muhammedi
s.a.v.s. ishte i dërguar me mesazh për të gjithë popujt e kombet.
Askush nuk e mohon identitetin kombëtar të Muhammedit a.s. Ai ishte arab dhe
aspak nuk e bënë të pavlefshëm për rruzullin tokësor kjo gjë. Ne jemi
shqiptar dhe aspak nuk dallohemi prej arabëve, iranianëve, francezëve,
anglezëve. Ata falen, ne falemi, ata luten, ne lutemi, ata shkojnë në xhami,
ne shkojmë në xhami. Ndërsa pamja, gjuha, forma e realizimit të urdhërave të
Zotit mundet me pasën dallim të vogël në bazë të disa karakteristikave të
atyre vendeve. Po pse njeriu duhet të identifikohet me kombin? A nuk i
mjafton vetëm identiteti i tij fetar?
Ekzistojnë dy vija ekstreme në këtë drejtim. Njëri grup është plotësisht
kundër identitetit kombëtar, ndërsa grupi tjetër është plotësisht kundër
identitetit fetar. Për këtë gjë do të flasim në pikën e fundit të kësaj
bisede. Kombi është trupi i njerëzve në rruzullin tokësor. Si mund ne të
jetojmë në rruzullin tokësor pa trup, si mund të obligohemi ndaj Krijuesit
kur ne nuk jemi trup? Engjujt nuk janë trup( që e shohim me sy), prandaj
janë të krijuara në atë formë të pagabueshme.
Ka thënë Allahu xh.sh. në Kur`anin Famëlartë:" O ju njerëz, vërtet Ne ju
krijuam juve prej një mashkulli dhe një femre, ju bëmë popuj e fise që të
njiheni ndërmjet vete, e s'ka dyshim se te All-llahu më i ndershmi ndër ju
është ai që më tepër është ruajtur (këqijat), e All-llahu është shumë i
dijshëm dhe hollësisht i njohur për çdo gjë."(Kur`an,49:13)
Zoti na sqaroi në Kur`an identitetet tona "kombëtare", duke na thënë se na
ka krijuar si popuj e si fise që të njihemi ndërmjet veti. Pra, realizimi i
urdhërave të Zotit bëhet i pamundur nëse nuk identifikohemi edhe
kombëtarisht dhe nëse jemi kundër këtij identifikimi. Kombi është trupi i
njeriut, pasiqë në vete përfshinë: traditat, kulturën, letërsinë, doket,
gjuhën, stilin e jetës, e që janë të domosdoshme për të jetuar jetën në këtë
botë. Kështu na ka krijuar Allahu, popuj e fise të ndryshme, ne nuk mund të
mohojmë për asnjë moment këtë gjë. Allahu nuk tha në Kur`an, se na krijoi
vetëm një popull, por Ai përmendi vetëm një të Vërtetë të plotësuar me të
cilën e angazhoi Muhammedin s.a.v.s. që t`ia plasojë njerëzimit. Mos të
harrojmë asnjëherë se Muhammedi s.a.v.s e lëshoi Meken jo me dëshirën e tij
dhe se ishte i përmalluar shumë për atë vend të bukur e të mrekullueshëm. Ai
edhe pse në familje kishte Ebu Xhehlin, asnjëherë nuk mohoj identitetin e
tij dhe të prejardhjes së familjes së tij. Ishte i nënçmuar, i luftuar, i
persekutuar, por ai asnjëherë nuk u bë pishman se është arab. E kjo që po e
them nuk është nxitje nacionalizmi në mesin e lexuesve të këtij teksti. Por,
është pasqyrim real i vlerave që bartë në vete ky identitet. E nëse
keqkuptohem prej lexuesit e lus Allahun e Lartësuar që të më falë gabimet.
Ai pranon vetëm qëllimet tona që janë të lidhura direkt me veprën. E nëse
qëllimi është i mirë dhe i pastër edhe vepra do të realizojë në konton e vet
vlerat që duhet të futen. Nëse qëllimi është urrejtja, përçarja, shtimi i
këtij shtegëtimi midis njerëzve, zgjerimi i kësaj plage, atëherë padyshim që
do e meritojmë mallkimin e Allahut në këtë botë dhe dënimin e Tij në ahiret.
Zoti na ruajt mendjen, trupin dhe shpirtin prej cytjeve të djallit të
mallkuar.Amin!

15

Nuk njoh asnjë civilizim, popull, komb, fis në rruzullin tokësor që ka
jetuar jetën e tij jashtë fesë, ose riteve fetare. Kështu njëherë u shpreh
një filozof!!! Feja është shpirti i njerëzimit, a mund të jetojë trupi pa
shpirt? Aq njeriu mund të funksionoj dhe jetoj pa fe. Rruzulli tokësor ka fe
të ndryshme, monoteiste, të shpikura prej njeriut, etj. Ndërsa shumica e
popullit shqiptar si fe të tij ka Islamin. Nuk anashkalojë fetë tjera, por
do të shkruaj për mazhorancën shqiptare.
Ka thënë Allahu i Lartësuar në Kur`anin Famëlartë:" "Dhe thuaj: 'Erdhi e
vërteta e u zhduk e kota'. Vërtet, e kota gjithnjë ka qenë e
zhdukur."(Kur`an,17:81)
Njeriu nuk mund të jetojë pa fenë. Ai mund të kërkojë qetësinë dhe rehatinë
shpirtërore nëpër shumë gjëra tjera, por të gjitha janë të kota. E kota
gjithnjë ka qenë e zhdukur pasiqë Krijuesi i saj është Ai i cili është
gjithmonë i Gjallë. Njerëzit duhet që të largohen nga e kota dhe të
përqafojnë të vërtetën, pasiqë jeta e njeriut pa të vërtetën është e njejtë
si e kota. Atëherë njeriu gjithnjë do të jetë i zhdukur, nëse përqafon të
kotën. Por, për njeriun ekziston dera e pendimit e cila derë i lejon atij që
të trokas dhe të kërkoj të vërtetën saherë që rrugëve të jetës përballet me
dallgët e të kotës.
Ka thënë Mulla Idris Gjilani:" O Zot! Urrejtjen nga zemrat e njerëzve
shndërro në dashuri; Të pafeve u dhuro besim; Syve të verbër u falë
dritë...!"(Mulla Idris Gjilani, Dr.Muhamet Pirraku, Prishtinë,1995, fq.22)
Mulla Idris Gjilani, Allahu e mëshiroft përmes duas së tij na bëri me dije
se njeriu gjithmonë do të ketë nevojë ta mbushe zemrën e tij me besim. Sepse
,zemra e zbrazur nga besimi dhe e mbushur me urrejtje, smirë e keqësi, është
një zemër e egër e cila nuk njeh njerin, nuk njeh as komb e as fe. Zemra e
cila është pa besim dhe e mbushur me urrejtje, ka nevojë për dashuri. Nëse
nuk realizon këtë gjë, atëherë ajo zemër është e destinuar që të jetojë dhe
të vazhdoj ekzistencën e saj jashtë mëshirës së Mëshiruesit. Shumë njerëz
ecin në rruzullin tokësor, por janë të vdekur, pasiqë zemrat e tyre janë të
vdekura e të mbushura me gjëra të kota. Ndërsa ka njerëz që trupat e tyre
prehen nëpër varreza, por ata janë të gjallë, pasiqë zemrat e tyre në këtë
botë ishin të ushqyera gjithmonë me besim dhe prej atyre zemrave
degëzoheshin shumë mirësi në rruzullin tokësor, të cilat mirësi kanë arritur
gjeneratë pas gjenerate edhe tek ne. Mulla Idrisi ka vepruar në atë drejtim
që populli shqiptar të jetë i shkolluar fetarisht, pasiqë njeriu pa fe është
si trupi pa shpirt. A mund që të ekzistoj trupi pa shpirt, aq mund edhe te
funksionoj jeta e njeriut pa fe!!! Ai , pra Mulla Idrisi në një vend ka
thënë:" Pa shkollim fetar nuk ka fe të mirëfilltë. Xhahili është argat i
robërisë dhe i xhehenemit."( Burim i lartëshënuar, fq.25)
E dija është ajo e cila kërkohet dhe mësohet me qëllim që të ruhet shpirti i
njeriut e që është feja e tij. Pa dije nuk ka fe, e pa fe nuk ka as atdhe.
Kështu e kuptuan të parët tanë këtë gjë dhe gjithmonë ishin në shërbim të
atdheut të tyre. Mulla Idrisi shumë bukur pasqyroi në një thënie
"piramidale" të tij rreth dijes, ekzistencës dhe fesë e përhapjes së saj në
rruzullin tokësor. Ai thotë:" Është fakt se po të mos ekzistonte Meka dhe
Medina shkenca në Damask nuk do të ekzistonte. E po të mos ishte Damasku si
qendër e shkencës, nuk do të ekzistonte Bagdadi në munges të të cilit nuk do
të lindnin Samarkanda dhe Buhara, e në to edhe shkencat astronomike dhe
fizike, kimia, mjekësia, filozofia e shkencat tjera. Po të mos ishin
Samarkanda dhe Buhara si qendra shkencore nuk do të ekzistonte as Andaluzia.
Drita nga Andaluzia po të mos ndriçonte, vallë SI DO TË ZGJOHEJ
EVROPA?"(Burim i njejtë, fq.25)

16

Injoranca i ka shtyrë disa njerëz që të parashtrojnë pyetje të pakuptimta,
se cila është më me rëndësi a kombi a feja? Edhe pse këto pyetje janë të
pabaza dhe shumë irreale janë mbjellur në gjakun e disa njerëzve si të ishin
shenjtëri të amshueshme. Qysh në esencën e pyetjes, ekziston një makabër jo
e realt e cila sfidon pyetësin e saj. Feja është shpirti i njerëzimit,
kombet janë trupet e njerëzve. A mund të ekzistojë një trup pa shpirt?
Përderisa feja iu është zbritur njerëzve nga ana e Krijuesit të Madhnueshëm,
atëherë mund të themi se është e domosdoshme të ekzistojnë kombet që të jetë
pjesë përbërëse e tyre edhe feja. E nga kjo nuk themi që po bëjmë përçarjen
e unitetit të vëllezërve dhe vëllazërisë muslimane në rruzullin tokësor.
Por, thjeshtë njerëzit janë me karakteristika të ndryshme, kanë gjuhë të
ndryshme, por bartin në veti mesazhin islam i cili duhet të depërtojë në të
katër anët e globit. Nëse traditat kombëtare nuk bien ndesh me sheriatin
islam, atëherë ato tradita bëhen pjesë e sheriatit. Kështu na mësonte hoxha
i ndjerë Jakup efendi Asipi.
Inicues të këtyre pyetjeve janë zakonisht ato njerëz që nuk kanë asnjë
ndjenjë as kombëtare e as fetare, për to vlerë është vetëm paraja dhe
materia. Ata nuk shohin jashta tyre asgjë dhe gjithëçka që nuk është interes
i tyre vetjak domosdoshmërisht duhet që të mohohet e të destinohet në
zhdukje.
Grupit tjetër të njerëzve të cilën pranojnë verbërisht ideologjitë, dhe jo
fenë e vërtet (Islamin), iu përgjigj shumë qartë dhe bukur Mulla Idris
Gjilani:" S`ka fe pa atdhe."(Burim i njejtë, fq.18) Edhe pse kemi mendime të
ndryshme dhe jemi të ndryshëm prej njëri-tjetrit, edhe pse jetojmë në një
botë të cilën ndoshta vet nuk e njohim dhe nuk e pranojmë si të tillë, ne
nuk duhet që të jetojmë të ndarë për asnjë çast të jetës sonë. Ne jemi pjesë
e këtij sistemi e këtij globi dhe nuk duhet që për hir të cytjeve të djallit
të mallkuar të bëhemi pre e kurtheve të tij dhe në këtë formë të mohojmë
vlerat e njëri-tjetrit dhe të mos njohim as fe e as atdhe. Sipas mendimit
tim, njeriu i cili bën ndarje midis kombit dhe fesë, ai nuk njeh as komb e
as fe, ai nuk njeh ndoshta as veten. Por, kjo nuk do të thotë që njeriu i
tillë duhet të përjashtohet prej shoqërisë njerëzore. Ne duhet që të
reflektojmë dashuri, mirëkuptim dhe rrespekt ndërmjet njëri-tjetrit, edhe
pse nuk njohim ndoshta vlerat e njëri-tjetrit.
Mevlana Xhelaludin Rrumi tha:" Eja, prap eja, përsëri eja./ Si do që të
jesh,/ Pabesimtar qofsh, zjarradhurues qofshë,/ Njëqind herë në ke bërë
tevbe,/ Njëqind herë në e ke prish tevben, /Kjo nuk është derë e
pashpresës,./ SI DO QË TË JESH ASHTU EJA!..."( Bisedë e urtë me Mevlanan,
Tetovë,2008, fq.5)

--~--~---------~--~----~------------~-------~--~----~
Ju merrni këtë mesazh sepse jeni të anëtarësuar në grupin "Fjala e Bukur" në 
Google Groups.
Për të dërguar në këtë grup, dërgo email në [email protected]
Për t'u ç'anëtarësuar nga ky grup, dërgo email në 
[email protected]
Për më shumë mundësi, vizito këtë grup në 
http://groups.google.com/group/fjalaebukur
-~----------~----~----~----~------~----~------~--~---

Antwoord per e-mail aan