Shoqëria dhe ne Hamdi Nuhiju ( botuar në revistën Lumturia, Prizren, Dhjetor 2009, nr.1)
Nëse futemi në raportet sociale dhe religjioze midis njeriut dhe njeriut, midis njeriut dhe Zotit, dhe midis njeriut, njeriut, dhe Zotit, atëherë do të dalin në pah shumë pikëpamje ose pikëvështrime të cilat më shumë do e turbullojnë mendjen e njeriut sesa të qartësojnë idenë e të vepruarit bashkërisht në shoqërinë njerëzore. Njeriu asnjëherë nuk guxon që veten e tij ta shoh vetëm njësh, si individ në shoqëri, pasi që njësh është Allahu i Madhërishëm. Ai, pra njeriu, asnjëherë nuk guxon që ta shoh veten të përjashtuar prej shoqërisë. Bile obligohet që të bëhet pjesë e shoqërisë, të identifikohet me të, edhe nëse në shoqëri bëhen delikte ndaj Allahut dhe njerëzve, të mundohet që të zgjidh ato me urtësi e mençuri. Nuk ka në shoqërinë njerëzore deklarim të tillë si “individ i pavarur”, i cili si i tillë të veproj dhe të ekzistoj në vrushkullin e botëkuptimeve. Të gjithë njerëzit janë dhe duhet të jenë të varur ndaj njëri-tjetrit, po arsyeshëm ata janë të varur edhe ndaj Krijuesit të tyre. Varshmëria gjithherë nuk është gjë e dëmshme, por edhe jo gjithherë gjë e mirë. Prandaj ekziston vullneti i të vepruarit, të cilin Zoti e ka mbjellë tek individi. Ne nuk mohojmë asnjë emër dhe cilësi të Zotit të Madhërishëm me këtë konstatim, por mundohemi që të përfitojmë prej logjikës së pastër në raportet ndër njerëzore. Fatalistët mund të përjashtojnë gjithçka që vjen si rezultat i të padukshmes dhe të thërrasin në të padukshmen si dogmë të veprimtarisë së tyre. Njeriu së bashku me njeriun dhe jo vetëm, duhet që të mundohet, të veprojë, të punojë, të përhapë dritën e të vërtetës, dhe në fund vet e jo bashkë me njeriun të jap llogari për veprat e tij të bëra në këtë botë. Në saje të tyre ai ose do të shpërblehet ose edhe do të dënohet. Nëse natyra njerëzore njeh raportet mjek-pacient, e nëse në të është mbjellë logjika e gjykatësit në raste deliktesh dhe e të gjykuarit, me siguri se këto raporte vlejnë edhe në trajtimin e dimensionit ideologjik të individit ndaj shoqërisë. Nëse ai lëngon nga sëmundje të ndryshme shoqërore, psikologjike e shpirtërore, pra individi, atëherë shoqërinë duhet ta shoh si një formë mjekimi ose dozë mjekimi të lëngimeve të tij. E tërë shoqëria nuk shndërrohet në mjek, por në shoqëri gjendet mjeku dhe jo jashtë. Zaten edhe mëshira e Zotit gjendet në shoqëri dhe jo jashtë shoqërisë. Në shoqëri gjenden përgjigjet e shumë pyetjeve pa përgjigje dhe jo jashtë shoqërisë. Madje Profetët e Zotit u dërguan për shoqërinë dhe asnjëherë për individët. Disa ishin dukshëm më të suksesshëm se disa të tjerë, ndërsa disa të tjerë ishin mësim dhe urtësi e ajkës së veprimtarisë së individëve në shoqëri. Ata, pra Profetët, erdhën në shoqërinë njerëzore që ta transformojnë atë. Shoqërinë njerëzore mundesh ta transformosh edhe ti nëse je i interesuar për një veprimtari të këtillë. Zaten, individi si pjesë e shoqërisë, do të kontribuoj në të dhe në një farë mënyre ai edhe bën transformime në shoqërinë ku jeton. Këto transformime i bën edhe një nxënës i cili ka një ves të mirë të mësuar nga edukata familjare, dhe duke e bërë vepër atë ves, ndikon tek nxënësit tjerë në shkollë dhe në këtë mënyrë i mundëson edhe të tjerëve që të përfitojnë prej atij vesi të mirë. Në këtë kontest edhe një student në universitet përmes moralit të tij dhe mos veçimit me femra, e sjelljeve të mira, mund të bëhet një transformator i shoqërisë njerëzore duke reflektuar në të. Zaten të gjitha transformimet në shoqërinë njerëzore bëhen përmes reflektimeve dhe vezullimeve e aspak përmes mbylljes, ndrydhjes, shembjes, katastrofës. Ideologjia e reflektimit tënd është ideologji e mbjellë nga edukata dhe sjellja e mirë e mësuar në familje. Popujt, civilizimet në botë ngrihen përmes respektimit të vlerave morale dhe kapjes pas diturisë e punës, ndërsa shohin te poshtëzën në momentin e largimit prej këtyre vlerave të cilat janë të domosdoshme. Shoqëria ku jeton, asnjëherë nuk guxon që të shndërrohet në shoqëri të huaj e pa njohur për ty. Ti duhesh të jesh pjesë e saj edhe në momentet më të vështira, po edhe në momentet e gëzimit. Të ndash gëzimin dhe hidhërimin me shoqërinë ku jeton, të qash dhe të qeshesh bashkë me të, është një prej veprave të pëlqyera dhe të urdhëruara. Njerëzit asnjëherë nuk kanë qenë të gjithë të njëjtë. Ata janë krijesa me karaktere dhe vese të ndryshme të cilat krijesa ndonjëherë e teprojnë përmes veprimeve të tyre në kundërshtim me shoqërinë njerëzore dhe vet Krijuesin, e ndonjëherë komplet grupe shoqërish mundohen ta përjashtojnë prej ekzistencës së tyre ekzistencën e Krijuesit. Mevlana Xhelaludin Rumi thotë në njërën prej poezive të tij:” Bëhu si lumi në bujari dhe ndihmë,/ Bëhu si dielli në zemërgjerësi dhe mëshirë,/Bëhu si nata në mbulimin e mangësive të tjetrit,/ Bëhu si i vdekuri në hidhërimin dhe kërcënimin,/ Bëhu si dheu në modesti,/ Bëhu si deti në mirëkuptim,/ Si do që të bëhesh,/ Ose duku ashtu si je, / Ose bëhu ashtu si dukesh.../” Raporti yt ndaj shoqërisë duhet të jetë si rrjedhë lumi në bujari e ndihmë. Lumi ka një pikëfillim, dhe njerëzit zakonisht nuk ia dinë pikën e fundit të tij. Ai rrjedh pandalim për të gjithë njerëzit duke i ndihmuar atyre dhe duke ua lehtësuar jetesën në këtë botë. Edhe pse rrjedh pandalim, asnjëherë nuk ankohet për veprimtarinë e tij. Ndodh shpesh herë që lumi ti shërbejë njerëzve dhe ato ta ndotin atë duke hedhur mbeturina të llojllojshme dhe duke mos u bërë të përgjegjshëm. Por, lumi nuk bën zë për këto veprime të padrejta të njerëzve. Ai vazhdon rrjedhën ashtu duke i shërbyer njerëzimit dhe duke mos kërkuar asnjë kompensim për veprimtarin e tij. Kështu duhesh të bëhesh edhe ti në bujari dhe ndihmë për shoqërinë. Përderisa je bërë pjesë e pandashme e shoqërisë duhesh të bëhesh sikur dielli. Dielli në zemërgjerësi dhe në mëshirë është një shembull për të gjithë individët që duan të jenë zemërgjerë dhe të mëshirshëm ndaj njëri-tjetrit. Dielli nxeh të gjitha krijesat njëjtë, si ato që bëjnë mëkate si ato që nuk bëjnë mëkate, dhe përmes rrezeve të tij i mundëson këtyre krijesave që të jetojnë prej frutave të cilat rriten me dhe piqen me prezencën e diellit. Ai nxeh pandalim me mëshirë dhe zemërgjerësi e aspak nuk hidhërohet. I tillë duhet të jetë edhe trajtimi jot ndaj shoqërisë ku jeton. Nëse sheh mangësi te tjetri duhesh të bëhesh si nata e cila i sheh mangësitë e të gjithë njerëzve, por i mbulon dhe nuk i nxjerr në pah. Në këtë mënyrë nata gjithmonë i jep një mundësi të dytë njeriut për tu përmirësuar prej asaj mangësie dhe atij veprimi jo të mirë. Shoqëria njerëzore është një tërësi në të cilën gjenden të mirat dhe të këqijat. Nëse me ose pa nevojë i nxjerrim në pah mangësitë e njerëzve, kujto o njeri se edhe ti ke mangësi të cilat nata mundet të ti nxjerre në pah, por nuk i nxjerr për arsye se të jep një mundësi për tu përmirësuar. Prandaj edhe ti bëhu pozitiv, mendo për të ardhmen e mos u bë mendjeshkurtër që çdo mangësi që sheh nga njerëzit ta reklamosh dhe në këtë mënyrë të bësh maskim të mangësive tua. I vdekuri nuk bën zë as ndaj hidhërimit dhe as ndaj kërcënimit. Prandaj për të thënë fjalën e drejtë, për tu bërë krah i të pambrojturve mos u frikëso asnjëherë prej kërcënimeve, e as mos bë zë, por duroji ato dhe mundohu që me mençuri e urtësi të dalësh prej situatave të tilla. Hidhërimet duhet që të kalohen shpejt në heshtje dhe jo në zhurmë. Nëse bëhet zhurmë në hidhërime, atëherë do të bëhet shumë zhurmë në shoqëri, dhe prej asaj zhurme do të ndikohen edhe persona të pafajshëm ose persona neutral të cilët do të anojnë kah njëra palë. Kështu do të krijohen grupe të cilat do të merren me grupet tjera dhe në këtë mënyrë organizimi i vlerave do të ishte në një kaos kundërshtish midis individëve dhe grupeve që thërrasin në to. Të gjithë krijesat e Zotit e shkelin dheun, madje edhe ato krijesa të cilat janë kryelartë dhe mëkatar ndaj Zotit e ndaj njerëzve. Nëse dheu do të kishte gojë dhe të fillonte të fliste, me siguri se kishte çka për të treguar. Por, ai është modestë dhe duron çdo gjë, madje edhe nënçmimin që i bëhet atij nga krijesa të ndryshme, vetëm me qëllim që të realizoj urdhrat e Zotit për të cilat është krijuar. Zoti e ka krijuar dheun me qëllim që ti shërbejë njerëzve, ndërsa na ka krijuar neve me qëllim që ta adhurojmë Atë. Ne ende pa shkelur askush mbi ne, fillojmë që të krekosemi dhe të bëhemi kryelartë. Modestia duhet të jetë shoqëruesi i jot deri në përfundim të jetës sate në këtë botë. Deti ka mirëkuptim për të gjitha krijesat që gjenden në të. Gjenden peshkujë të vegjël e të mëdhenj, gjenden peshkaqen të ndryshëm e balena. Në të vendosen dhe e shfrytëzojnë edhe njerëzit. Por, ai është i kuptueshëm dhe i pranon të gjithë. Askujt nuk ia mbyll dyert dhe askënd nuk e trajton me një trajtim më të veçantë. Në mirëkuptim të gjitha krijesat që e shfrytëzojnë detin kanë trajtim të njëjtë. Prandaj edhe ti bëhu si deti në mirëkuptim me njerëzit dhe shoqërinë njerëzore. Mevlana Xhelaludin Rumi thotë:” Kuptimi dhe sekretet tona e mbajnë tërë botën.” -- Ju merrni këtë mesazh sepse jeni të anëtarësuar në grupin "Fjala e Bukur" në Google Groups. Për të dërguar në këtë grup, dërgo email në [email protected] Për t'u ç'anëtarësuar nga ky grup, dërgo email në [email protected] Për më shumë mundësi, vizito këtë grup në http://groups.google.com/group/fjalaebukur
