Dzien dobry,
Dziekuje za zwrocenie uwagi na blad rzeczowy. Sam pomysl
nie pochodzi ode mnie. Nie uwazam sie za specjaliste od
typografii i nie odwazylbym sie doradzac czegokolwiek
w tym wzgledzie. Wojciech Myszka (,,LaTeX'', PLJ 1992)
napisal na stronie 133:
Innym rodzajem ligatur uzywanych przez TeX-a sa zestawienia liter:
f-f, f-l, f-i. [...]
Wszystkie ksiazki anglosaskie sa skladane z uzyciem tych ligatur.
W Polsce nie przestrzega sie ich uzywania. Chcac uzyskac efekt
taki jak w wydawnictwach polskich, nalezy rozdzielac litery [...]
Caly problem wzial sie z nadinterpretacji tego fragmentu.
Ale po kolei:
Stosowanie ligatur jest tradycja typograficzna, stosowana przez
projektantow czcionek (czy tak?). Trudno by bylo orzec, ze _wszystkie_
ksiazki anglojezyczne sa skladane kompletami czcionek zawierajacymi
ligatury; raczej tak nie jest. Jest natomiast wielce mozliwe, ze
wspomniane wyzej ligatury sa tam w _powszechnym_ uzyciu, to znaczy
powszechniejszym, niz w Polsce (czy tak?), co jest wynikiem
kilkusetletniej tradycji.
Z drugiej strony twierdzenia egzystencjalne najlepiej potwierdzac
budujac przyklady. Doskonale zdaje sobie sprawe z istnienia ligatur
w kompletach czcionek zaprojektowanych w Polsce; wystarczy zajrzec
chocby na wspomniany zestaw znakow antykwy Poltawskiego lub
do ,,Leksykonu typografii'' Tomaszewskiego. Przejrzenie pewnej liczby
porzadnie wydanych ksiazek rowniez utwierdza w tym przekonaniu.
Musze wiec zgodzic sie z p. Wlodzimierzem Macewiczem, ze usuwanie
zbitek zaprojektowanych w danym stylu jest rodajem gwaltu.
Co zatem znaczy feralne zdanie? ,,Genetycznie'' jest ono slabo
zweryfikowanym potomkiem cytowanego powyzej ustepu. Mimo to sadze,
ze nie jest zupelnie puste ,,semantycznie''; mozna by mu (po
gruntownej modyfikacji) nadac taka wymowe: stosowanie ligatur zalezy
od tego, co zaprojektowal autor czcionek. Ligatury ff, ffl, fi, fl
nie sa jedynymi stosowanymi w Polsce i nie sa w zadnym sensie
wazniejsze od innych ligatur, przewidzianych w danym zestawie
czcionek. W czcionkach EC nie ma innych ligatur potrzebnych do skladu
tekstu napisanego po polsku, ale w innych czcionkach moga byc i nie
beda obslugiwane automatycznie w biezacej wersji LaTeXa.
Wyrazona wprost teze o koniecznosci rozbijania standardowych
ligatur LaTeXa trzeba jednak uznac za chybiona.
Pozdrawiam
Jan Jelowicki
[EMAIL PROTECTED]
-------------------------------------------------------------------
Wroclaw University of Agriculture Akademia Rolnicza we Wroclawiu
Department of Mathematics Katedra Matematyki
-------------------------------------------------------------------
