Kapahung ku Salju
Mang Jamal
Geus rada direncanakeun ti anggangna mula, yen mun jadi nyaba ka Walanda, rek
ngatur pangaluaran sangkan aya sesa pikeun ongkos ngulampreng ka nagara
tatanggana. Ayeuna loba nagara Eropa nu disebut nagara Schengen, hartina nagara
nu bisa dijugjug ku urang luar cukup ku hiji visa nu dikaluarkeun ti kadutaan
salah sahiji anggotana. Ninggang ka kuring, sakadang visa ti kadutaan Walanda
di Jakarta nu napel dina paspor, geus bisa dipake asup ka Jerman, Belgia,
Perancis, Italia, jeung sajabana. Unggal nagara eta umumna make duit nu sarua
nyaeta Euro tea, jadi leuwih praktis da teu kudu nukeur duit heula cara
baheula. Nya kalaksanakeun ka Belgia jeung Perancis, sanajan ngan ukur
kukulibekan di ibukotana.
Rencana teh rek ka Belgia heula nu deukeut, kiduleun pisan Walanda, kana
kareta. Indit teh make poe pere, Saptu atawa Minggu. Ngarah nyalse, pesen
karcis indit-balik kareta ka Brussel sapuluhpoean ti anggangna. Meuli karcis
teh ti loket stasion sentral Leiden. Leiden ieu kota nu jadi panganjrekan
salila tilu bulan di Walanda. Tapi naek karetana mah kudu ti stasion Den Haag
HS. Sabab kareta nu ka nagara tatangga di pakidulan, nu inditna ti Amsterdam
atawa Schiphol, teu eureun di Leiden -sanajan kaliwatan- tapi di Den Haag, kota
nu jadi puseur pamarentahan. Jadwal ti Den Haag jam 10 beurang.
Indit teh tiluan jeung babaturan nu saprogram. Duanana urang Jawa nu sakolana
di UGM. Eko dosen di Antropologi Universitas Diponegoro jeung Purnawan dosen
Sejarah Universitas Airlangga Surabaya.
Poean indit, hujan salju geus prung ti isuk-isuk. Tapi maksa we ngeclik indit
ka stasion Leiden, teu make sepedah da asa palaur keur hujan salju mah. Hujan
salju mah teu matak jibreg kana baju. Ngan si salju teh narapel dina kupluk
jeung jeket, cukup dikeprukeun ge marurag. Ti stasion Leiden Centraal ka Den
Haag HS heula. Ti dinya naek kareta nu ku Brussel keun.
Brussel teh ibukota nagara Belgia, nagara nu kaitung leutik dibanding Walanda.
Walanda oge teu kaitung gede dibanding Jerman atawa Perancis, komo di banding
Indonesia. Lebahna Belgia teh antara Walanda di kaler jeung Perancis di kidul.
Belgia mah keur leutik teh teu boga basa sorangan deuih. Wargana kabagi dua
numutkeun basa nu dipakena. Nyaeta nu make basa Perancis jeung make basa
Walanda khas Belgia nu disebut Flemish tea. Cenah 3/5 urang Belgia make basa
panganteur basa Walanda Flemish ieu. Kusabab kitu, tiap ngaran jalan atawa
ngaran gedong penting, make dua basa eta. Cara ngaran stasiun kareta Brussel,
di kenca, Bruxelles Central-basa Perancis, di katuhu Brussel Centraal-basa
Walanda. Sanajan kitu, cek cenah, di Brussel kalolobana marake basa Perancis.
Kaciri dina ngaran jalan, ngaran gedong kaasup pangumuman di stasiun, basa
Perancis nu tiheula dipake. Cek beja mah basa Perancis leuwih seksi.
Brussel dijadikeun ibukota Uni Eropa jeung markas parlemen Uni Eropa. Sigana
alatan posisina aya di tengah, numutkeun peta Eropa Kulon.
Jalan-jalan di Brussel
Normalna mah, Den Haag-Brussel dua jam kurang. Tapi nepi ka dua jam leuwih
alatan di wewengkon Walanda nu geus deukeut ka Belgia, kareta kungsi eureun
rada lila dua kali. Aya pangumuman dina speker kareta dina basa Walanda nu
sanggeus ditanyakeun ka panumpang bule, maksudna ngabejaan yen alatan hujan
salju beuki gede, kareta baris telat nepi ka Brussel. Noong ti jandela, enya,
hujan salju beuki kerep.
Nepi ka stasion sentral Brussel jam 12an beurang. Wangunan stasion Brussel
kaitung gede jeung agreng. Jalur rel jeung karetana ayana di handap, dua lantey
ka luhur dipake toko, bank, cafe, jeung loket karcis. Lahak-lohok di jero
stasion bari neangan cafe ngeusi peujit. Meuli roti, kentang goreng jeung kopi.
Teu lila neangan panto ka luar. Leuh pamadangan di luar matak hayang balik.
Dimana-mana sarwa bodas da katutup ku salju. Jaba adat usum winter tea, poe teh
ceudeum siga isuk-isuk. Mun teu ngilikan jam dina hp atawa dina tembok stasiun
mah asana waktu teh angger.
Sanggeus manggih panto kaluar, tiluan leumpang ka teras stasiun. Teu langsung
indit da nempo di luar euweuh nu lalar liwat. Hujan salju katenjo teu eureun.
Malah beuki lila asa beuki kerep. Jalan jeung hateup mobil nu parkir katutup
salju. Beuki lila tangtu beuki kandel. Nempo bule nu ngadon ngariuhan di jero
stasion, nya nurutan. Tapi kesel oge ngan ukur lahak-lohok di jero stasiun, nu
sanajan lega malah jeung loba toko oge cafe sagala, keukeuh we masih aya di
jero stasiun jeung asa can jadi turis. Antukna ngajak babaturan kaluar ti
stasion. Maksakeun maneh hayang apal kota Brussel. Da ongkoh ari hujan salju
mah teu matak jibreg kana baju atawa jeket.
Leumpang teh teu matak tumaninah da kudu ati-ati nincak salju nu beuki kandel.
Kudu milihan trotoar atawa jalan nu saljuna teu kandel teuing. Sering teu
kabeneran, nincak salju nu kandel, atuh sakadang sapatu teh sering laput. Sarua
we jeung leumpang dina leutak di sawah meunang ngagaru di urang. Kukurilingan
di kota Brussel, bari teu puguh nu dijugjug. Nu penting mah ngahibur mata ku
pamandangan anyar hiji kota Eropa usum winter. Teu lila, hujan salju rada raat.
Nya bisa juprat-jepret motoan wangunan oge jalan nu sarba bodas da katutup
salju. Terusna mah neangan patung budak leutik nu cenah kawentar pisan di
Brussel. Teu lila, srog nepi ka hiji parapatan pertokoan nu jarualan suvenir
has Belgia. Loba turis bule keur ngariung. Diilikan naon nu keur diriung turis,
sihoreng patung budak leutik eta, nu katelah Manekin Pis, mangrupa patung budak
leutik keur kiih. Ditempatkeun di juru parapatan daerah pertokoan Centrumwijk
(basa Walanda). Cenah patung budak leutik ieu dijadikeun lambang kota Brussel.
Cek beja, dina usum panas (summer) patung ieu sok dibajuan ku mangrupa-rupa
baju adat di mancanagara. Baju adat Indonesia oge kungsi cenah dipakekeun ka
patung budak leutik eta. Dina poean pere nasional, cai kiihna teh cenah lain
ngan ukur cai, tapi diganti ku bir!
Ti dinya neruskeun jalan-jalan nuturkeun sapatu. Bras ka hiji lapangan nu rada
lega nu pinuh ku manusa. Wangunan sisi lapangan batu ieu katembong arantik.
Sihoreng ieu teh minangka alun-alun Brussel. Aya gedong Bale Kota make gaya
wangunan Gothic. Di tengah alun-alun aya tangkal camara nu dirarangkenan,
maklum keur usum natalan tea. Sabot keur juprat-jepret motoan, aya nu nyarita
gigireun make basa Indonesia. Nawaran bisi rek difoto bareng, manehna sadia
jadi nu motona. Duaan urang Indonesia nu dumuk di Brussel. Atoh nu aya manggih
batur sanagara. Manehna ngabejaan yen hujan salju ieu geus rada kamalinaan,
cenah di wewengkon sejen mah geus nepi ka skala badey salju. Aya kamungkinan
jadwal kareta ditunda. Da urang dieu mah cenah tarapti jeung taki-taki pisan.
Manehna mere alamat di Brussel bari nyarita yen mun teu bisa balik ka Walanda,
manehna sadia ngampihan sapeuting dua peuting. Sanggeus nganuhunkeun, neruskeun
jalan-jalan muteran wewengkon kota Brussel. Teu boga rencana rek ngendong di
Brussel komo nempo salju beuki kandel jeung hujan salju sigana rek turun deui.
Badey Salju
Pasosore mulang ka stasion sentral Brussel. Rada kaget naha asa loba pisan
jelema. Tangtuna calon panumpang kareta. Tapi naha ngulibek pisan? Teu lila,
ngong aya pengumuman dina speker. Make basa Perancis. Teu lila, ganti ku basa
Walanda. Duanana ge tangtu teu ngarti. Ceuli rebing nu satia napel gigireun
sirah ngarep-ngarep aya pengumuman dina basa Inggris. Lebeng. Cilaka.
Pangumuman sababaraha kali ditepikeun. Ngan duka kumaha euweuh nu make basa
Inggris. Karasa sangsara teu bisa basa deungeun teh.
Panasaran, nya nanya we ka hiji bule nu pangdeukeutna ku basa Inggris. Manehna
ngajawab yen alatan aya badey salju, jadwal kareta nu jauh kaasup ka Walanda
jeung Perancis dibatalkeun. Tangtu kaget kadenge kitu teh. Sabab jadi teu bisa
mulang ka Leiden Walanda. Dibejakeun ka babaturan nu duaan, maranehna
tingharuleung bari pasrah. Dariuk dina lantey stasiun. "Urang jadi turis
backpacker we. Ngendong sapeuting di dieu."Cenah ngahibur karep.
Tamba kesel, tiluan kukurilingan di jero stasion. Keur jalan-jalan kitu aya
bule aki-aki nyampeurkeun ngajak nyarita. Boga kereteg teu pihadeeun, tapi di
jawab we. "English, pleaseĀ
" cek kuring bari neundeun kacuriga. Si aki-aki
gancang ganti nyaritana make basa Inggris bari sikepna someah nu malah beuki
ngandelan kacuriga. Kuring teu pati ngaladenan da geus boga kereteg teu hade
tea. Babaturan nu ngaladenan. Antukna, bener kereteg teh. Si aki-aki eta
tungtungna menta duit. Sigana gelandangan atawa barangmaen da katembong mawa
bungkusan badag. Aya sababaraha urang nu modelna siga si aki-aki tadi di
deukeut panto kaluar. Malah di luar, deukeut panto stasion, aya ibu-ibu ngora
keneh make jilbab raray timur tengah, mawa orok diuk bari nunda wadah
hareupeunana. Aya nu ngalungkeun receh euro. Watir.
Tiluan terus jalan-jalan deui di jajaran toko jero stasion. Breh manggih
pangumuman dina tembok make basa Inggris. Pangumuman nu make LCD, ngabejaan yen
trayek kareta ka Walanda dibatalkeun alatan badey salju. Hate beuki panasaran,
sabab asa teu rido kudu ngendong di stasion bari hawa beuki niisan. Rumasa teu
betah di hawa nu tiis nu kamalinaan, jeung bakal leuwih tiis deui
kapeutingnakeun, kuring indit neangan jelema nu kira-kira bisa mere katerangan
jeung bongbolongan. Pikiran oge boga, yen nu penting naek kareta nu ka
kalerkeun, sabab Walanda ayana kalereun Belgia. Di deukeut jadwal kareta,
diantara calon penumpang nu ngagimbung, aya sababaraha pulisi kareta ngariung
keur ngobrol, duka basa naon. Nya nanya ku basa Inggris, hiji-hijina basa Eropa
nu rada bisa jeung nu sapopoe dipake di Leiden ari ngobrol jeung bule. Kumaha
sangkan bisa balik ka Walanda. Pulisi marelong sakeudeung. Salah saurangna,
ngajawab semu teu yakin. Cenah coba we naek trayek kareta tujuan Antwerpen.
Sugan aya nu terus ka Walanda.
Geus kitu balik ka babaturan nu keur dariuk dina lantey stasion. Ngajak neangan
kareta nu ka Antwerpen. Ngadeukeutan Walanda. Tapi duanana semu nu embung.
Ngabayangkeun kaayaan stasion Antwerpen bisi leuwih parah ti stasion Brussel
Central ieu. Cenah kumaha mun di stasion Antwerpen euweuh saung-saung acan jang
ngiuhan ti hujan salju. Alamat sangsara. Ngendong di hotel teu aya rencana da
ngirit duit tea. Ngajugjug alamat urang Indonesia nu tadi panggih di Alun-Alun
Brussel, teu apal belah mana jeung make naon. Antukna ting haruleung
ngarandapan nasib teu bisa balik.
Sakali deui kuring nyarita jeung ngajak ka maranehna sangkan nyoba-nyoba
neangan kareta ka kalerkeun. Sabab beuki peuting pastina beuki tiris. Kuring
satengah maksa ngajak. Aya niat rek indit sorangan mun maranehna arembungeun
milu. Antukna duanana milu. Nya turun ka lantey dasar bari sanggeus alak-ilik
papan jadwal kareta domestik nu di Belgia wungkul. Manggih jurusan Antwerpen.
Nya naek.
Kareta eureun di stasiun Antwerpen, minangka kota ka dua atawa katiluna Belgia.
Bari laha-loho neangan papan trayek sugan aya kareta nu ka Walandakeun, panon
mah alak-ilik rada gemet ka jero stasiun Antwerpen nu kaitung badag jeung unik.
Rel jeung karetana teh ditumpuk ka luhur. Tilu tingkat.
Bari ngararasakeun hawa peuting nu beuk niisan, tunyu-tanya aya teu kareta nu
jurusan ka Walanda ka panumpang sejen bari alak-ilik kana papan trayek kareta
nu ngagantung gigireun tiap rel. Aya calon panumpang bule nu oge rek balik ka
Walanda. Teu lila manggih kareta jurusan kota Walanda, Vlissingen. Nepi ka
Vlissingen, aya pangumuman ku basa Walanda. Panasaran, nanya ka ibu-ibu bule
gigireun. Menta pangumuman bieu diterangkeun dina basa Inggris. Si ibu
nerangkeun ku basa Inggris, yen pangumuman bieu maksudna kareta ngan nepi ka
stasion Vlissingen panumpang kudu pindah ka kareta sejen sabab kareta nu ieu
ngan nepi ka Vlissingen. Si ibu ngajak pindah kareta luyu kana pangumuman. Naik
turun kareta sababaraha kali jadi apal kana kaayaan. Antukna teu tatanya deui,
ngan nurutan panumpang sejen we. Maranehna turun, milu turun, naek ka kareta
sejen, milu naek. Antukna nepi ka Den Haag HS bari kudu pindah kareta nuju ka
Den Haag CS (Centraal Stasion) muru kareta nu ka Leiden-keun.
Alhamdulillah, janari nepi ka stasion Leiden Centraal. Terus mulang ka imah
bari milihan tincakeun dan salju kandel. Bisi tisorodot deui cara sababaraha
poe katukang. Nepi ka imah kos di Koningstraat (jalan raja) babaturan
nganuhukeun geus maksa neangan jalan pikeun mulang. Alhamdulillah, teu jadi
katalangsara di Belgia.
Isukna manggih beja, yen tadi peuting di wewengkon Eropa Tengah aya badey salju
nu ngabalurkeun korban jiwa!
(edisi pondok dimuat Cupumanik Februari 2010)
------------------------------------
Yahoo! Groups Links
<*> To visit your group on the web, go to:
http://groups.yahoo.com/group/kisunda/
<*> Your email settings:
Individual Email | Traditional
<*> To change settings online go to:
http://groups.yahoo.com/group/kisunda/join
(Yahoo! ID required)
<*> To change settings via email:
[email protected]
[email protected]
<*> To unsubscribe from this group, send an email to:
[email protected]
<*> Your use of Yahoo! Groups is subject to:
http://docs.yahoo.com/info/terms/