Συμφωνώ μαζί σου, Σπύρο!
Χριστίνα Σαρρή, συγγραφέας, φοιτήτρια ψυχολογίας Παντείου Πανεπιστημίου… 17 Αυγ 2018, 12:45, ο χρήστης «skordilis-spyros <[email protected]>» έγραψε: > ιδιέτερα προσοποκεντρική συνέντευξη. πλατιάζει και δεν αναδικνύη σφερικά τα > πράγματα. σπύρος > > -------------------------------------------------- > From: "Kostas .D. Theodoropoulos" <[email protected]> > Sent: Friday, August 17, 2018 11:15 AM > To: "orasi mailing list" <[email protected]> > Subject: [Orasi] Περί τυφλότητος > >> >> Του Κυριάκου Αθανασιάδη >> >> Είχα μία γραπτή συνομιλία με την Ιωάννα-Μαρία Γκέρτσου, μία ιδιαίτερη, >> χαρισματική γυναίκα, >> που ακολουθώ στο Facebook. >> Και ιδιαίτερη και σαν τυφλή, όπως θα διαπιστώσετε διαβάζοντας το κείμενο που >> ακολουθεί. Θα μάθετε πολλά για την τυφλότητα, για τους τυφλούς, για το πώς >> αντιλαμβάνονται τον κόσμο, για τι κάνει και τι δεν κάνει η πολιτεία, αλλά >> και όλοι εμείς, για τους ανθρώπους που δεν βλέπουν, για το τι είναι και πώς >> εκπαιδεύονται >> οι σκύλοι-οδηγοί, για το στίγμα της τυφλότητας και πολλά-πολλά άλλα. Είναι >> μεγάλο κείμενο (πάνω από πεντέμισι χιλιάδες λέξεις) και εξαιρετικά χρήσιμο, >> οπότε βρείτε χρόνο για να το διαβάσετε καλά, και όχι διαγωνίως — και σίγουρα >> όχι στην παραλία. Αποθηκεύστε το κάπου και διαβάστε το όταν θα μπορείτε. >> Ευχαριστώ >> πολύ. >> >> - Κυρία Γκέρτσου, είστε τυφλή. Γεννηθήκατε έτσι ή συνέβη κάποια στιγμή στη >> ζωή σας; >> >> - Η τύφλωση είναι μια πολυπαραγωντική αναπηρία και μια συνθήκη που βιώνεται >> διαφορετικά από άνθρωπο σε άνθρωπο, ανάλογα με το μέρος του ματιού ή/και του >> εγκεφάλου που έχει υποστεί βλάβη, το είδος της βλάβης και την έκτασή της. Οι >> περισσότεροι έχουν την εντύπωση πως «τυφλός» είναι αυτός που δεν βλέπει παρά >> μόνο σκοτάδι, όμως δεν είναι έτσι. Ένας τυφλός μπορεί να βλέπει όγκους, >> σχήματα, φως, σκιές, κάποια χρώματα, κινήσεις ή και μεγάλα γράμματα, ανάλογα >> με >> τον φωτισμό, το αντικείμενο και την απόσταση, ενώ όσοι δεν έχουν καθόλου >> όραση, ούτε καν αντίληψη του φωτός, βλέπουν το απόλυτο τίποτα και όχι «μαύρο >> σκοτάδι» >> όπως το εννοούν οι «βλέποντες». >> >> Κάποιος με όραση κάτω από 1/20 χαρακτηρίζεται ως «νομικά τυφλός». Δεν έχει >> τρισδιάστατη όραση, δυσκολεύεται να κινηθεί χωρίς βοήθεια ή βοήθημα και δεν >> μπορεί να βασιστεί στην όρασή του για να προσανατολιστεί, ενώ οι λεγόμενες >> «αντιληπτικές σταθερότητες», που λειτουργούν προσαρμοστικά σε όσους βλέπουν, >> καταλύονται. Έτσι, η όποια εικόνα έχουν του κόσμου είναι διαστρεβλωμένη. >> Πρόκειται στην ουσία για μια «μη-σκοτεινή τύφλωση». >> >> Κατά τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, κάθε πέντε λεπτά ένας άνθρωπος >> τυφλώνεται κάπου στον κόσμο, ενώ το ποσοστό των τυφλών που δεν έχουν καθόλου >> οπτική >> αντίληψη ανέρχεται στο 15,88%. Τα αίτια είναι πολλά: γονιδιακές, >> κληρονομικές ή εκφυλιστικές παθήσεις, διαβήτης, καρκίνος, εγκεφαλικό >> επεισόδιο, τροχαίο >> δυστύχημα, πρόωρος τοκετός, τραυματισμός του οφθαλμού στο σπίτι ή στην >> εργασία, εγκαύματα, πυροβολισμός, κατάχρηση τοξικών ουσιών κλπ. >> >> Εγώ δεν έχω καθόλου όραση από το δεξί μάτι, ενώ από το αριστερό βλέπω >> περιφερειακά φως, σκιές, όγκους και κάποιες κινήσεις από πολύ κοντά, κυρίως >> των χεριών, >> αλλά φλου. Χαρακτηριστικά προσώπου δεν μπορώ να ξεχωρίσω. Βλέπω διαφορές των >> σκιάσεων στο φως, όπως π.χ. σκούρο ή πιο ανοιχτό, κι έτσι ξεχωρίζω π.χ. τα >> ρούχα μου, δηλαδή όλα μου τα ρούχα που είναι μαύρα και τη στολή του καράτε. >> Κάποιες φορές το ποσοστό όρασης που έχω με βοηθάει, κάποιες όχι, είναι >> παραπλανητικό. >> Παρ’ όλα αυτά, έχω άριστη αντίληψη του ήχου και προσανατολισμό. Γνωρίζω >> πάντα πού βρίσκομαι σε σχέση με τον περιβάλλοντα χώρο κι αντιλαμβάνομαι >> αρκετά >> καλά τις αποστάσεις από τον ήχο και τον αέρα. >> >> Συνέβη όταν γεννήθηκα, αφού ήμουν πρόωρη, 28 εβδομάδων, και η υπερβολική >> χορήγηση οξυγόνου όταν νοσηλευόμουν στη θερμοκοιτίδα προκάλεσε βλάβη στους >> αμφιβληστροειδείς >> των ματιών μου – μία βλάβη γνωστή ως «αμφιβληστροειδοπάθεια της >> προωρότητας». Από την εποχή που γεννήθηκα, το 1979, ήταν γνωστό πως η >> υπερβολική χορήγηση >> οξυγόνου στα πρόωρα νεογνά επιφέρει σοβαρές κινητικές αναπηρίες και τύφλωση, >> αλλά οι γιατροί δεν πρόσεχαν. Δυστυχώς, ανάλογα περιστατικά συμβαίνουν ακόμα >> και σήμερα, χωρίς συνήθως να αποδίδεται δικαιοσύνη. Το 1984, δεκάδες γιατροί >> του ιδιωτικού μαιευτηρίου όπου γεννήθηκα κάθισαν στο ειδώλιο, έπειτα από >> αγωγή >> 50 οικογενειών τυφλών παιδιών –και της δικής μου– για «πρόκληση βαριών >> σωματικών βλαβών επί συνεργία κατά συρροή και κατά εξακολούθηση». >> Απηλλάγησαν των >> κατηγοριών με απαλλακτικό βούλευμα. >> >> - Πώς είναι να μη βλέπει κανείς; Εννοώ, πώς είναι να μη βλέπεις σε μία >> κοινωνία, και μία πόλη, φτιαγμένη για να εξυπηρετεί όσους βλέπουν. >> >> - Σίγουρα το να μη βλέπει κανείς είναι μια υποκειμενική αίσθηση, η οποία >> εξαρτάται από τη βλάβη του καθενός και μεταβάλλεται ανάλογα με την ηλικία, >> τις >> συνθήκες στις οποίες ζει, την εκπαίδευση που έχει, τη νοημοσύνη και την >> «ψυχολογία του», ακόμα και τα οικονομικά μέσα που διαθέτει. >> >> Όμως, αντικειμενικά, είναι μια δύσκολη κατάσταση. Στην Ελλάδα, η εκπαίδευση >> και η ψυχολογική υποστήριξη των τυφλών βρίσκεται χρόνια πίσω και είναι >> μη-επαρκής. >> Οι αρμόδιοι φορείς δεν προσφέρουν ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο που να >> ανταποκρίνεται πανελλαδικά στις ανάγκες των τυφλών όλων των ηλικιών. Δεν >> υπάρχουν ειδικευμένοι >> επαγγελματίες, π.χ. ψυχολόγοι που να μπορούν να αξιολογήσουν και να >> υποστηρίξουν σωστά ένα τυφλό παιδί που πρέπει να κάνει τα πρώτα του βήματα >> στη ζωή >> ή έναν νεοτυφλοθέντα, ο οποίος πρέπει πλέον να αποδεχθεί πως είναι τυφλός. >> Συνήθως στα τυφλά παιδιά υπάρχει μεγάλη συνοσηρότητα με διαταραχές του >> αυτιστικού >> φάσματος (ΔΑΦ), ιδεοκαταναγκασμούς, αγχώδεις διαταραχές, διατροφικές >> διαταραχές, αναπτυξιακές διαταραχές, προβλήματα στην ισορροπία, τον ύπνο, >> την κίνηση, >> τον συντονισμό. Όμως όλα αυτά «κουκουλώνονται» κάτω από την τυφλότητα η >> οποία εκλαμβάνεται στερεοτυπικά από τους γονείς ως «χάρισμα». Βαπτίζουν την >> αναπηρία >> «χάρισμα» για να της δώσουν ένα θετικό πρόσημο διότι αρνούνται να δουν την >> πραγματικότητα ως έχει και δεν καταλαβαίνουν ότι τα θετικά αποτελέσματα >> χρειάζονται >> αντικειμενικότητα, χρόνο, προσπάθεια, ματαίωση και, συνήθως από την πλευρά >> της μητέρας, έλεγχο των συναισθημάτων. Στους τυφλούς και στα άτομα με >> αναπηρία >> γενικότερα συναντιέται περισσότερο το παθολογικό μοντέλο της >> υπερπροστατευτικής ελληνικής οικογένειας, που θέλει τα παιδιά της >> ευνουχισμένα κάτω από μια >> συνεχή έδραση ελέγχου, και συνήθως οι μητέρες βρίσκουν στα ανάπηρα παιδιά >> τους έναν μόνιμο συναισθηματικό σύντροφο ο οποίος αντικαθιστά τη μη-επάρκεια >> του συζύγου. Προβάλλουν επάνω τους τις δικές τους επιθυμίες ως «ανάγκες των >> παιδιών» με τη δικαιολογία της αγάπης και της αυξημένης ανάγκης τους για >> προστασία. >> >> Δεν υπάρχουν επίσημα στατιστικά για τον πληθυσμό των τυφλών στην Ελλάδα. Δεν >> γνωρίζουμε πόσοι είναι νέοι, πόσα είναι παιδιά, πόσοι εργάζονται, πόσοι ζουν >> ανά δήμο. Υπολογίζονται γύρω στις 50.000-55.000. Σε μια ορεινή και νησιωτική >> χώρα υπάρχει τεράστια έλλειψη εκπαιδευτών κινητικότητας και προσανατολισμού >> με λευκό μπαστούνι –τη σημαντικότερη δεξιότητα που πρέπει να έχει ένας >> τυφλός–, ενώ τα τυφλά παιδιά που φοιτούν στα σχολεία της χώρας μπλέκονται >> κάθε φορά >> σε έναν γραφειοκρατικό κυκεώνα, προκειμένου να έχουν κάθε χρονιά >> εκπαιδευτικούς παράλληλης στήριξης και εποπτικό υλικό. >> >> Το ποσοστό των άνεργων τυφλών είναι μεγάλο, και οι περισσότεροι >> επαναπαύονται στην επιδοματική πολιτική και στα χρήματα των γονιών τους. >> Ναι, δεν είμαστε >> φιλική χώρα προς τα άτομα με αναπηρία. >> >> Εμένα αυτό που με ενοχλεί, ούσα μη-βλέπουσα σε μια κοινωνία και μια πόλη >> φτιαγμένη για αυτούς που βλέπουν, είναι πως ό,τι κι αν κάνω σαν Ιωάννα-Μαρία >> θα >> βρω εμπόδια μπροστά μου. Δηλαδή, μπορεί να έχω άριστο προσανατολισμό, να >> χειρίζομαι λευκό μπαστούνι, να έχω την τύχη να είμαι μια από τους ελάχιστους >> τυφλούς >> που έχουν σκύλο-οδηγό, τη Μέη, κι όμως, ενώ θεωρητικά θα έπρεπε να κινούμαι >> με ευκολία, παρεμποδίζομαι συνεχώς και κινδυνεύω από παράνομα παρκαρισμένα >> οχήματα, μηχανάκια που καβαλάνε τρέχοντας τα πεζοδρόμια και τις >> διαχωριστικές νησίδες, οδηγούς που παραβιάζουν θρασύτατα τις διαβάσεις, >> κολόνες, ταμπέλες, >> κλαδιά, σπασμένα πεζοδρόμια, πλημμυρισμένα πεζοδρόμια… δηλαδή κάνεις το >> καλύτερο που μπορείς προκειμένου να είσαι αυτόνομη, ξοδεύεις χρόνια να >> μαθαίνεις, >> να εξελίσσεσαι, κι έρχεται μετά το οργανωμένο –υποτίθεται– κράτος και σου τα >> αναιρεί όλα, διότι απλά δεν ενδιαφέρεται για την ποιότητα ζωής των πολιτών >> του ούτε για την προσπάθεια που καταβάλλουν ώστε να ζουν αξιοπρεπώς. Είναι >> σαν να βρίσκομαι συνεχώς μέσα σε μια πίστα ηλεκτρονικού παιχνιδιού, να πρέπει >> να πηδάω συνεχώς εμπόδια και να αποδείξω πως δεν είμαι ελέφαντας αλλά ένας >> άνθρωπος που θέλει να πάει από το σημείο Α στο σημείο Β. Τι πιο λογικό; >> >> Όσον αφορά το υποκειμενικό βίωμα, δεν μου είναι δυσάρεστο. Δεν ξέρω πώς θα >> ήμουν εάν αύριο έβλεπα. Δεν ξέρω εάν θα προσαρμοζόμουν ποτέ, κυρίως λόγω του >> τρόπου που έχει μάθει να λειτουργεί ο εγκέφαλός μου. Θα ήθελα όμως να μπορώ >> να κάνω μερικά απλά πράγματα: π.χ., να μπορώ να πάρω ένα βιβλίο ή μια >> εφημερίδα >> και να αράξω σε ένα καφέ ή να μπω σε ένα βιβλιοπωλείο και να χαζέψω τα >> βιβλία, όλα, ακόμα κι αυτά που βρίσκονται στα πιο ψηλά ράφια, ή να πάω σε >> ένα εστιατόριο >> και να κάθομαι με τις ώρες να διαβάζω το μενού μέχρι να αποφασίσω τι να πάρω >> ή σε μια μπιραρία και να μελετώ μία-μία τις ετικέτες της μπίρας. Αυτό που >> θα βελτίωνε τη ζωή μου κατά πολύ είναι η οδήγηση. Όχι να έχω κάποιον να >> οδηγεί ένα αμάξι για εμένα, αλλά να μπορώ να μπαίνω εγώ στο δικό μου αμάξι >> και >> να πηγαίνω όπου θέλω, π.χ. να πηγαίνω το σκυλάκι μου στη θάλασσα που τόσο >> του αρέσει. Όταν περπατάς και πηγαίνεις με τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς όλη σου >> τη ζωή, ε, κάπου μπουχτίζεις. >> >> Κατά τα άλλα, δεν ένιωσα ποτέ μου πως δεν βλέπω διότι βλέπω με τον δικό μου >> τρόπο. Ειλικρινά, πέρασαν χρόνια μέχρι να συνειδητοποιήσω ποια ακριβώς είναι >> η βασική διαφορά μου από τους άλλους ανθρώπους, ίσως επειδή γενικά διαφέρω. >> Για να σας δώσω μια αίσθηση του τι νιώθω, φανταστείτε τον κόσμο να ξεκινά και >> να τελειώνει μέσα στο κεφάλι σας. Να μην μπορείτε να αντιληφθείτε κάτι έξω >> από εσάς και όλα να σας αποκαλύπτονται σταδιακά. Να έχετε γερά πατημένα τα >> πόδια >> σας στη γη, αισθανόμενοι τη δύναμή σας από κάτω προς τα πάνω, και οι εικόνες >> που προσλαμβάνετε για τον κόσμο να μπαινοβγαίνουν βαθιά από μέσα σας και να >> περικλείουν το κορμί σας, ερεθίζοντας τα αυτιά και τους πόρους σας, καθεμία >> διαφορετικά ανάλογα με την υφή και την έντασή της. Κάθε φωνή που ακούω έχει >> διαφορετική θερμοκρασία. Τη νιώθω και τη βλέπω με τα μάτια του νου, με >> διαφορετικά χρώματα, ανάλογα με την τονικότητά της. Μπορώ να καταλάβω πότε >> κάποιος >> άνθρωπος με ειρωνεύεται, πότε μου λέει ψέματα, πότε μου μιλάει απλά για να >> μου μιλήσει, πότε είναι ανώριμος, ευνουχισμένος, κακοποιημένος, απελπισμένος, >> ερωτευμένος αγχωμένος, υστερικός, ειλικρινής, δοτικός, φροντιστικός ή >> κάποιος συνδυασμός όλων αυτών. Σε μερικές περιπτώσεις, καταλαβαίνω και πότε >> κάποιος >> με κοιτάζει ή τι νιώθει, δίχως να χρειάζεται να μου μιλήσει. Το καθετί >> αντιστοιχεί για εμένα σε μια συγκεκριμένη αίσθηση και χρώμα ή και σχήμα. Όλα >> αυτά >> τα έχω κατανεμημένα μέσα στο μυαλό μου. Το ίδιο συμβαίνει και με τις λέξεις >> και με τους ήχους. Αναλόγως τι ακούω, βλέπω κι αντίστοιχα χρώματα ή και >> σχήματα. >> Όταν ακούω λέξεις ή αριθμούς, βλέπω και τα γράμματα και τους αριθμούς, >> χρωματισμένα στον αέρα. Αυτό, είναι μια νευρολογική κατάσταση που λέγεται >> «συναισθησία». >> Η συναισθησία είναι η αυτόματη αντίληψη ενός ερεθίσματος με μια άλλη αίσθηση >> από αυτήν που του αναλογεί. Υπάρχουν πολλά είδη συναισθησίας: κάποιοι, π.χ., >> μπορεί τρώγοντας ένα φαγητό να βλέπουν αντιστοίχως ένα χρώμα. Εγώ βλέπω ό,τι >> ακούω, μόνο που δεν βλέπω. >> >> - Αισθάνεστε μειονεκτικά; >> >> - Όταν ήμουν μικρή, περισσότερο αναρωτιόμουν τι στο καλό θεωρούν οι άλλοι >> πως είναι λάθος σε εμένα. Μετά, κατάλαβα και συνειδητοποίησα πως εκείνοι ήταν >> λάθος, το σύστημα ήταν λάθος – και είναι, μέχρι σήμερα. >> >> Δεν αισθάνομαι καθόλου μειονεκτικά διότι ξέρω ποια είμαι, τι μου συμβαίνει >> κι έχω αποφασίσει να πορευτώ έτσι. Παρ’ όλα αυτά, βιώνω ρατσισμό – δεν το >> αρνούμαι >> είτε έμμεσα είτε άμεσα. Ίσως επειδή ο κόσμος δεν είναι εξοικειωμένος με τους >> τυφλούς ή ίσως επειδή διαφέρω από τον μέσο τυφλό ειδικότερα και τον μέσο >> άνθρωπο >> γενικότερα, οι άνθρωποι κοιτάζουν με περιέργεια, νιώθουν αμηχανία ή δεν >> ξέρουν τι να με κάνουν. >> >> - Υπάρχει στίγμα για την τυφλότητα; >> >> - Ναι, υπάρχει. Ας ξεκινήσουμε με τον ορισμό της λέξης: «στίγμα» είναι «η de >> facto άδικη ταύτιση μιας κοινωνικής ομάδας ή μιας πράξης ή μιας άποψης με >> αρνητικά συναισθήματα και κυρίως με το αίσθημα της ντροπής». Το στίγμα >> αναπτύσσεται μέσα από τις διακρίσεις που δημιουργούνται από την έλλειψη >> υποδομών, >> την παρεμπόδιση πρόσβασης στην εκπαίδευση, τις υπηρεσίες και την πόλη, την >> αγνόηση βασικών κανόνων συμπεριφοράς και τη μη τήρηση της νομοθεσίας. Όλα >> αυτά >> δημιουργούν το στίγμα κι οδηγούν σε αυτό, κατασκευάζοντας επιμέρους >> στερεότυπα, τα οποία ενισχύουν με τη σειρά τους το στίγμα που οδηγεί πίσω >> στην έλλειψη >> προσβασιμότητας, υποδομών κλπ. Ένας φαύλος κύκλος… Π.χ., η κακή πρακτική να >> παρκάρει ο κόσμος επάνω στα πεζοδρόμια αποτελεί μέρος του στερεότυπου πως οι >> τυφλοί είναι ανίκανοι να κυκλοφορήσουν αυτόνομα, μα συνάμα το ενθαρρύνει, >> αφού όντως οι περισσότεροι δυσκολεύονται. Αλλά γιά σκεφτείτε: εδώ >> δυσκολεύονται >> να περπατήσουν στα πεζοδρόμια και οι άνθρωποι που δεν είναι τυφλοί! Οπότε >> δεν είναι κάτι που θα πρέπει να ταυτίζεται ως στίγμα, συσχετιζόμενο με την >> έλλειψη >> της όρασης, αλλά με την αναρχία και τον ωχαδελφισμό που κυριαρχεί στην >> Ελλάδα σε συνάρτηση με την ανύπαρκτη πολιτική βούληση. Οι δικαιολογίες που >> επίσης >> στερεοτυπικά προβάλλουν οι περισσότεροι, τύπου: «Δεν κυκλοφορούν τυφλοί εδώ» >> ή «Οι τυφλοί, συνοδεύονται» ή «Πέντε λεπτάκια θα κάνω» ή «Δεν βρίσκω να >> παρκάρω >> αλλού», σε συνάρτηση με την πλήρη έλλειψη μέριμνας από τις αρμόδιες Αρχές >> για το φαινόμενο αυτό, οδηγούν στην ενδυνάμωση του στίγματος πως «οι τυφλοί >> δεν >> κυκλοφορούν αυτόνομα» και απαντά στην ερώτηση: «Πρέπει οι τυφλοί να >> κυκλοφορούν αυτόνομα; — Όχι δεν πρέπει». Έτσι, οι τυφλοί στιγματίζονται ως >> ανήμποροι >> σε ένα επικίνδυνο περιβάλλον, και ένα τυφλό παιδί σε μια υπερπροστατευτική >> οικογένεια μαθαίνει από την πρώτη ημέρα πως «δεν μπορεί να κάνει αυτό ή >> εκείνο», >> πως «πρέπει να είναι προσκολλημένο στη μαμά», πως «δεν πρέπει να εκπαιδευτεί >> για να βγαίνει μόνο του από το σπίτι», πως «το λευκό μπαστούνι είναι κακό >> και δεν το χρειάζεται», ενώ ουσιαστικά το λευκό μπαστούνι είναι τα μάτια του >> και υποδηλώνει την αναπηρία του. Συνεπώς, το στίγμα ενδυναμώνεται και >> συνεχίζει >> την πορεία του, φιλτραρισμένο μέσα από άλλα στερεότυπα που συχνά >> εξευγενίζονται, προκειμένου να κάνουν τη δουλειά τους τα ΜΜΕ ή και να >> εξιλεωθεί ο καθένας >> από το βάρος τού να έχει απέναντί του έναν τυφλό. Που όμως δεν είναι μόνο >> τυφλός, είναι κι εκατό άλλα διαφορετικά πράγματα. >> >> - Εργάζεστε, από όσο ξέρω. Πού; Με τι αντικείμενο; >> >> - Είμαι ψυχολόγος. Οι σπουδές μου αφορούν κυρίως την έρευνα στην ψυχολογία >> και εργαζόμουν για αρκετά χρόνια στο Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας στην >> Κρήτη. >> Σήμερα, εργάζομαι ως ψυχολόγος στο Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία». Το >> ενδιαφέρον μου για την έρευνα παραμένει, αλλά έχω κάνει και μια μεταστροφή >> προς >> την κλινική ψυχολογία και την ψυχοθεραπεία. Με ενδιαφέρει πολύ η ψυχανάλυση. >> >> - Έχετε έναν σκύλο-οδηγό. Πείτε μας για αυτόν. Πόσο καιρό είστε μαζί, πόσων >> ετών είναι, πού και πώς σάς βοηθάει, τι κάνετε εσείς για εκείνον. Και πόσο >> αγαπιέστε. >> >> - Έχω μια ξανθούλα λαμπραντορίτσα 11 ετών, τη Μέη, η οποία βγήκε πια στη >> σύνταξη και την παίρνω στο χαλαρό μαζί μου, μέχρι να ετοιμαστεί ο τρίτος μου >> σκύλος-οδηγός. >> Την πήρα δύο ετών εκπαιδευμένη, άρα είμαστε περίπου 9 χρόνια αυτοκόλλητες. Η >> Μέη και γενικότερα οι σκύλοι-οδηγοί τυφλών είναι η ζωή μου και το σήμα >> κατατεθέν >> μου. Οι περισσότεροι άνθρωποι με γνώρισαν με αφορμή τους σκύλους-οδηγούς. >> Υπήρξα η πρώτη χειρίστρια σκύλου-οδηγού στην Ελλάδα, και το 2008 αποφασίσαμε >> μια παρέα φίλων να ιδρύσουμε έναν οργανισμό που θα εκπαιδεύει και θα >> παρέχει, σκύλους-οδηγούς στην Ελλάδα, εντελώς δωρεάν. Έτσι, γεννήθηκε η >> σχολή σκύλων-οδηγών >> της «Λάρα», που πήρε το όνομά της από τη Λάρα, το πρώτο μου σκυλάκι-οδηγό. >> Σήμερα, η «Λάρα» είναι ένας μοντέρνος, ιδιωτικός ΜΚΟ που διοικείται από νέους >> ανθρώπους και προσφέρει υψηλού επιπέδου υπηρεσίες στους τυφλούς. Εγώ διατελώ >> Πρόεδρος ΔΣ. >> >> Οπότε καταλαβαίνετε πως οι σκύλοι-οδηγοί υπήρξαν ορόσημο στη ζωή μου. Η Μέη >> είναι σαν άνθρωπος, για να μην πω καλύτερη από άνθρωπο. Είναι πανέξυπνη, >> τρυφερή, >> λιχούδω και απίστευτα διακριτική. Δεν με ενοχλεί ποτέ, δεν με επιβαρύνει >> ποτέ, ενώ μέχρι σήμερα ανταποκρίθηκε άψογα στους έντονους ρυθμούς μου. Η Μέη >> βλέπει >> για εμένα, κι όταν λέω «βλέπει για εμένα», εννοώ πως βλέπει με τέτοια >> ακρίβεια σαν να έβλεπα εγώ. Μαζί της δεν καταλαβαίνω πως υπάρχουν εμπόδια, >> δεν σκοντάφτω >> επάνω στον κόσμο, δεν χάνομαι ποτέ. Εντοπίζει ψηλά εμπόδια που δεν >> ανιχνεύονται με το λευκό μπαστούνι. Βλέπει τα αυτοκίνητα που παραβιάζουν >> τρέχοντας τις >> διαβάσεις και μου σώζει τη ζωή. Βλέπει το ταξί όταν έρχεται να μας πάρει και >> με καθοδηγεί κατευθείαν στην πόρτα του. Στο αεροδρόμιο, εντοπίζει το σήμα >> των ΑμεΑ, εντοπίζει το σήμα της αεροπορικής εταιρίας με την οποία πετάμε >> συνήθως, μόλις δει άνθρωπο με στολή τον ακολουθεί. Εντοπίζει θέσεις για να >> καθίσουμε, >> πόρτες, σκάλες, διαβάσεις, ΑΤΜ, ταμεία, ασανσέρ, στύλους… Βλέπει τη διαδρομή >> ως όλον και όχι κομμάτι-κομμάτι όπως θα την έβλεπα εγώ. Μου βρίσκει >> συντομότερες >> διαδρομές, κοντινότερες στάσεις λεωφορείου… Και πέρα από όλα αυτά μού >> μαθαίνει πώς να αγαπώ, πώς να εκτιμώ και πώς να κατανοώ, αφού εκείνη δεν >> μιλάει και >> εγώ δεν βλέπω, κι όμως μιλάμε και καταλαβαινόμαστε άψογα. Εγώ φροντίζω να >> χαίρεται, να τρώει καλά, να κοιμάται καλά. Πάντα έχει προτεραιότητα στη ζωή >> μου. >> Π.χ., εάν σε ένα σπίτι δεν θέλουν τη Μέη, δεν πηγαίνω. Ή το καλοκαίρι δεν >> πηγαίνω ποτέ σε ξενοδοχείο ή παραλία που να απαγορεύουν την είσοδο στη Μέη. >> Την >> έχω πάντα μαζί μου και απολαμβάνω την παρέα της, ίσως περισσότερο από όσο >> απολαμβάνω την παρέα των ανθρώπων. Την αγαπώ όσο κανέναν άλλο και είμαι >> υπερήφανη >> που με αγαπάει κι εκείνη. Έχει μια τεράστια ψυχή η Μέη. Πάντα, όταν κάποιος >> μιλάει σε εμένα ή για εμένα, μιλάει στο δεύτερο πρόσωπο του πληθυντικού. Ενώ, >> αν τύχει να βγω χωρίς αυτήν, όλοι ρωτούν πού είναι. Διότι λείπει. Και νιώθω >> σαν να λείπει ένα μέρος του κορμιού μου. >> >> - Έχετε και άλλα σκυλιά; Είναι και αυτά εκπαιδευμένα; >> >> Έχω και τη Λάρα που είναι σήμερα 15 ετών. Αυτή είναι μαύρη. Τους τελευταίους >> μήνες έχει βαρύνει, κι εγώ έχω περιορίσει κατά πολύ τις μετακινήσεις μου για >> να την προσέχω. Ό,τι έχω γίνει στη ζωή μου, το χρωστάω στη μαυρούλα τη Λάρα. >> Έχω και 4 γατιά που έχω μαζέψει από τον δρόμο: την Κανέλα, τη Ρασπουτίνα, >> τον Ξανθίππο και το μικρό, την Άρια. Μεγάλωσα σε μια οικογένεια εξαιρετικά >> φιλόζωη. Ζούσαμε σε ένα σπίτι στη Γλυφάδα γεμάτο ζώα. Όπου κι αν πήγαινες, >> έβρισκες >> κι ένα! >> >> - Πώς μπορεί να εκπαιδευτεί ένας σκύλος για τυφλούς; Πόσο κοστίζει αυτή η >> εκπαίδευση και πόσο κάνει αυτό το σκυλί τελικώς; >> >> Οι υποψήφιοι σκύλοι-οδηγοί επιλέγονται από ειδικά εκτροφικά προγράμματα σε >> ηλικία δύο μηνών. Θα περάσουν δύο χρόνια εκπαίδευσης και πρέπει να έχουν όσο >> το δυνατόν λιγότερες πιθανότητες να βγουν από το πρόγραμμα εξαιτίας >> συμπεριφοριστικών ή/και σωματικών προβλημάτων. >> >> Προκειμένου να ξεκινήσει την εκπαίδευσή του ένας σκύλος ως οδηγός τυφλών, >> πρέπει πρώτα να κοινωνικοποιηθεί άριστα, δηλαδή να μάθει να μην αντιδρά σε >> άλλα >> ζώα, να μπορεί να μπαίνει στα ΜΜΜ, να είναι ήσυχος στα εστιατόρια, στα >> σούπερ μάρκετ, στο σπίτι και στο γραφείο. Γι’ αυτό, τον πρώτο χρόνο της ζωής >> τους >> τα δίνουμε σε καθημερινούς ανθρώπους, άσχετους με την εκπαίδευση σκύλων, >> ώστε να τα μεγαλώσουν στο πλαίσιο μιας φυσιολογικής ζωής και να τα εκθέσουν >> σε >> όσα περισσότερα ερεθίσματα και περιβάλλοντα γίνεται. Οι άνθρωποι αυτοί είναι >> εθελοντές και ονομάζονται «ανάδοχοι κουταβιών» (puppy walkers). To >> κρισιμότερο >> σημείο κατά την εκπαίδευση ενός σκύλου-οδηγού είναι η κοινωνικοποίησή του. >> Ένας μη-ισορροπημένος σκύλος δεν μπορεί μετά να συνεχίσει για οδηγός τυφλών. >> >> Μετά την κοινωνικοποίηση, οι σκύλοι περνούν στα χέρια των «εκπαιδευτών >> κινητικότητας με σκύλο-οδηγό» και ξεκινούν να εκπαιδεύονται στην πόλη, >> φορώντας >> το ειδικό σαμάρι των σκύλων-οδηγών, πάντα με θετικό τρόπο και πολύ φαγητό. >> Αρχικά, μαθαίνουν να περπατούν σε ευθεία γραμμή, μετά μαθαίνουν εντολές >> κατεύθυνσης, >> να προσπερνούν εμπόδια, να εντοπίζουν διάφορα στοιχεία στον χώρο, και κυρίως >> να… σκέφτονται. Οι σκύλοι-οδηγοί είναι οι μοναδικοί σκύλοι που καλούνται να >> λύσουν ένα πρόβλημα χωρίς τη βοήθεια του χειριστή τους, καθώς αυτός δεν έχει >> οπτική επαφή με το περιβάλλον. Π.χ., εάν στην απέναντι πλευρά του δρόμου >> υπάρχει >> ένα παρκαρισμένο όχημα που έχει κλείσει τη δίοδο, ο τυφλός δεν θα το δει. Ο >> σκύλος-οδηγός όμως θα το δει πριν ξεκινήσουν και θα επαναϋπολογίσει τη >> διαδρομή. >> Επίσης, οι σκύλοι-οδηγοί είναι οι μοναδικοί σκύλοι που έχουν το δικαίωμα να >> αγνοήσουν μία εντολή σε περίπτωση που ο τυφλός κρίνει μια κατάσταση >> λανθασμένα. >> Π.χ., μπορεί ο τυφλός να δώσει την εντολή «ευθεία», όμως ευθεία να υπάρχει >> μια λακκούβα. Έτσι, ο σκύλος-οδηγός θα αγνοήσει την εντολή και θα κάνει αυτό >> που εκείνος κρίνει σωστό. Τέλος, είναι οι μοναδικοί σκύλοι που μαθαίνουν να >> κοιτούν ψηλά καθώς περπατάνε, έτσι ώστε να αποφεύγουν τα εμπόδια ύψους. >> >> Η εκπαίδευση στα καθήκοντα του οδηγού τυφλών διαρκεί 6 μήνες. Έπειτα, >> ξεκινάει η συνεκπαίδευση με τον τυφλό χειριστή, τον οποίο έχει επιλέξει >> νωρίτερα >> η σχολή, που διαρκεί περίπου 2 μήνες. Εκεί ο τυφλός μαθαίνει την καθημερινή >> ρουτίνα και φροντίδα του σκύλου-οδηγού, πώς να συνεργάζεται μαζί του και πώς >> να λειτουργεί βλέποντας πλέον μέσα από τα μάτια του και δίχως να αγγίζει πια >> το έδαφος με το λευκό του μπαστούνι. Οι σκύλοι-οδηγοί εργάζονται για περίπου >> 8 χρόνια και έπειτα συνεχίζουν τη ζωή τους ως κατοικίδιοι σκύλοι. >> >> Η διετής εκπαίδευση μιας «ομάδας σκύλου-οδηγού», δηλαδή του σκύλου-οδηγού >> και του τυφλού χειριστή του, κοστίζει αρκετά. Το κόστος φτάνει τις 25.000 >> ευρώ, >> αλλά εάν έχουμε υλικές χορηγίες σε σκυλοτροφές, φάρμακα και κτηνιατρικές >> υπηρεσίες, μειώνεται στις 15.000-20.000 ευρώ. Το κόστος εξαρτάται από >> ρευστούς >> παράγοντες. Για παράδειγμα, εάν ο υποψήφιος χειριστής ζει στην επαρχία, ο >> εκπαιδευτής θα πρέπει να μεταβεί και αυτός στην επαρχία για να εκπαιδεύσει >> την >> ομάδα. Επίσης, εξαρτάται από το πόσα σκυλιά θα βγουν από το πρόγραμμα. Ένας >> σκύλος που είναι φοβικός, υπερκινητικός ή έχει δυσπλασία στα ισχία δεν μπορεί >> να εκπαιδευτεί για οδηγός τυφλών. Όμως, αυτά τα χαρακτηριστικά δεν φαίνονται >> αμέσως αλλά κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσης. Εάν ένας σκύλος δεν καταφέρει >> να συνεχίσει την εκπαίδευσή του για οδηγός τυφλών, η σχολή τον χαρίζει και >> δεν αποζημιώνεται. >> >> Το κόστος καλύπτει την αγορά του κουταβιού, τον μισθό και την ασφάλιση του >> εκπαιδευτή κινητικότητας με σκύλο-οδηγό και του εκπαιδευτή κινητικότητας με >> λευκό μπαστούνι, είδη κατοικίδιων όπως κλουβί, μπολ, λουριά, κολάρα, >> σκυλοτροφή, αντιπαρασιτικά φάρμακα κλπ., κτηνιατρικά έξοδα, οδοιπορικά έξοδα >> των εκπαιδευτών >> (βενζίνη, αεροπορικά εισιτήρια κλπ.) καθώς και τον εξοπλισμό σκύλων-οδηγών >> (σαμάρι, γιλέκο, λευκό μπαστούνι). >> >> Οι σκύλοι-οδηγοί δίνονται εντελώς δωρεάν. Το κόστος συντήρησης ενός >> σκύλου-οδηγού, ανέρχεται στα 80 ευρώ τον μήνα συν τα ετήσια εμβόλια και τις >> εξετάσεις >> αίματος, που είναι 200 ευρώ τον χρόνο. Οι ομάδες παρακολουθούνται από τον >> οργανισμό καθ’ όλη τη διάρκεια της συνεργασίας τους. Θεωρούνται ο >> αποτελεσματικότερος >> τρόπος για να κινηθεί ένας τυφλός γρήγορα, αυτόνομα και με ασφάλεια. Η σχολή >> «Λάρα» φέρει τεράστια ευθύνη όταν υπογράφει για να βγει ένας τυφλός μαζί με >> ένα σκύλο-οδηγό στον δρόμο. Δυστυχώς στην Ελλάδα οι σκύλοι- οδηγοί >> θεωρούνται πολυτέλεια κι ας υπάρχει τόσο μεγάλη ανάγκη. Επίσης, έχουμε >> πρόβλημα στην >> εύρεση ανάδοχων κουταβιών: κανείς δεν θέλει να πάρει ένα σκύλο τον οποίο θα >> αποχωριστεί αργότερα, κι ας αλλάξει έτσι τη ζωή κάποιου άλλου. Παρ’ όλα αυτά, >> το «πείραμα» πέτυχε. Όταν ξεκινήσαμε τη σχολή σκύλων-οδηγών «Λάρα» 10 χρόνια >> πριν, μας έλεγαν πως οι σκύλοι-οδηγοί δεν θα καταφέρουν να υπάρξουν στην >> Ελλάδα, >> επειδή έχει ζέστη, επειδή έχει αδέσποτα, επειδή υπάρχουν άπειρα εμπόδια στον >> δρόμο, επειδή κανείς δεν θα τους επιτρέπει την είσοδο κ.ο.κ. Σήμερα, οι >> περισσότεροι >> άνθρωποι γνωρίζουν τι είναι ένας σκύλος-οδηγός, η πρόσβασή τους επιτρέπεται >> παντού, ενώ ο αριθμός των σκύλων-οδηγών ολοένα κι αυξάνεται. >> >> - Θέλω να μας πείτε τα 5 χειρότερα πράγματα που αντιμετωπίζει ένας τυφλός >> στην πόλη σήμερα. Κάποιος που ξεκινά ένα πρωί να πάει στη δουλειά του, ας >> πούμε >> — εάν έχει δουλειά. >> >> 1. Τα ελληνικά πεζοδρόμια. Η ρυμοτομία και η παρανομία είναι πλέον >> προκλητικές στην Ελλάδα. Ένας τυφλός δεν ξέρει τι θα συναντήσει μπροστά του. >> Αλλά, ακόμα >> κι αν μάθει πως π.χ. στο τάδε σημείο υπάρχει το τάδε εμπόδιο, τα εμπόδια >> μεταβάλλονται καθημερινά, οπότε δεν ξέρει και τι να περιμένει. Αναρωτιέμαι >> πραγματικά >> πώς ανέχεται ο κόσμος τόση ασχήμια, τέτοια κοροϊδία και γιατί δεν >> ξεσηκώνεται. Ειλικρινά, έχω ταξιδέψει σε όλη την Ευρώπη: εχθρικότερες πόλεις >> από αυτές >> της Ελλάδας δεν έχω δει ούτε καν στα Βαλκάνια. >> >> 2. Τα ΜΜΜ και κυρίως τα λεωφορεία που συνήθως αργούν και είναι πήχτρα στον >> κόσμο. Να περιμένει κανείς μια ώρα στη στάση με βροχή ή με 40 βαθμούς δεν >> είναι >> πάντα ό,τι καλύτερο. Αν πέσεις και σε άσχετο οδηγό ή ελεγκτή κι έχει >> σκύλο-οδηγό, μπορεί να καταλήξεις και στο ΑΤ. >> >> 3. Την άγνοια των ανθρώπων που είτε θα τον αρπάξουν με το «έτσι θέλω» για να >> «τον βοηθήσουν», είτε θα φωνάξουν, θα χαϊδέψουν τον σκύλο-οδηγό του εν ώρα >> εργασίας, είτε θα πουν ένα σχόλιο τύπου: «Κρίμα που δεν σου δίνει ο θεός τα >> ματάκια σου», είτε θα κοιτάζουν σαν ηλίθιοι λες κι έχουν δει εξωγήινο... >> >> 4. Τους οδηγούς, κυρίως των δικύκλων. Φανταστείτε να είστε τυφλή μαζί με >> έναν σκύλο-οδηγό, επάνω σε μια διαχωριστική νησίδα μιας λεωφόρου με τρελή >> κίνηση >> και στις δυο λωρίδες, περιμένοντας να διασχίσετε τη διάβαση. Και, ξαφνικά, >> να καβαλήσει μια μηχανή τη νησίδα και, χωρίς να κόψει ταχύτητα, να περάσει >> ξυστά, >> μπροστά από τον σκύλο-οδηγό, προκειμένου να περάσει στο αντίθετο ρεύμα, >> χωρίς να κάνει κύκλο. Εάν ο σκύλος-οδηγός πανικοβληθεί ή του ξεφύγει >> αυτουνού η >> μηχανή, θα πουν «Έφταιξε η τυφλή» ή «Έφταιξε ο σκύλος, δεν ήταν >> εκπαιδευμένος»… Μου έχει τύχει να παραβιάζει αυτοκίνητο, διάβαση στη >> Βασιλίσσης Σοφίας >> την ώρα που περνούσα με τον σκύλο-οδηγό μου, τη Μέη, με πράσινο για τους >> πεζούς. Εάν δεν είχα τη Μέη να δει το όχημα και να φρενάρει, θα με είχε >> σκοτώσει. >> Δεν προλάβαινα να τον ακούσω, έτσι γρήγορα που ερχόταν. Μου έχει τύχει να >> βρίσκομαι στη μέση μιας διάβασης, πάλι μαζί με τη Μέη, κι εκείνη την ώρα να >> έρχεται >> μια μηχανή μεγάλου κυβισμού με χίλια. Κοκαλώσαμε κι εγώ και η Μέη, επειδή σε >> αυτές τις περιπτώσεις είναι καλύτερο να είσαι ακίνητος στόχος παρά κινούμενος >> μπας και σε αποφύγει. Η Μέη ήταν ήρεμη, επειδή ήμουν κι εγώ. Αν δεν ήμασταν >> ομάδα με κοινή ψυχή και η Μέη πανικοβαλλόταν, θα την είχε σκοτώσει. Μου έχει >> τύχει να σταματάει ένα αυτοκίνητο στη διάβαση για να περάσουμε απέναντι με >> τη Μέη και οι άλλοι οδηγοί από πίσω να κορνάρουν. Να έρχεται αυτοκίνητο με >> χίλια >> στη διάβαση και να φρενάρει, κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή, μπροστά στα >> πόδια της Μέη… >> >> 5. Την εμποδιζόμενη πρόσβαση στον χώρο εργασίας. Ποτέ κανένας χώρος εργασίας >> δεν είναι καθολικά προσβάσιμος για έναν τυφλό. Από τις εγκαταστάσεις, μέχρι >> την πρόθεση του προσωπικού να μάθει, μέχρι τον εξοπλισμό που θα δοθεί στον >> τυφλό, μέχρι το έγγραφο που θα κληθεί να διαβάσει και να υπογράψει σε… έντυπη >> μορφή. >> >> - Πείτε μας, λοιπόν, ποιες θα έπρεπε να είναι οι 5 πρώτες προτεραιότητες της >> πολιτείας για να γίνει καλύτερη η καθημερινότητα των τυφλών. >> >> 1. Να σταματήσει η ασυδοσία στον συνδικαλισμό των αναπήρων. >> >> 2. Να αναγνωριστεί η εκπαίδευση στην κινητικότητα και στον προσανατολισμό με >> λευκό μπαστούνι από το Υπουργείο Παιδείας και να γίνει νόμιμο μάθημα για τα >> τυφλά παιδιά στα σχολεία. Να υπάρξει ως κλάδος στην πανεπιστημιακή >> εκπαίδευση ώστε να γίνει ανοικτό επάγγελμα από κλειστό που είναι σήμερα και >> να υπάρξουν >> νέοι εκπαιδευτές. Σήμερα, υπάρχουν επτά εν ενεργεία εκπαιδεύτριες Κ+Π για >> όλη την Ελλάδα, οι οποίες εκπαιδεύτηκαν πριν από 16 χρόνια. >> >> 3. Να υπάρξει καταγραφή των τυφλών από τους δήμους. Να γνωρίζουν από το >> ΕΚΑΒ, τους Δήμους και την ΕΛΑΣ, ποιοι είναι και πού μένουν ώστε να μπορούν >> να τους >> βοηθήσουν σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης. Οι γιατροί, οι αστυνομικοί, οι >> πυροσβέστες, οι νοσηλευτές να εκπαιδευτούν στην παροχή υπηρεσιών προς τους >> τυφλούς >> και να ενημερωθούν για την κείμενη νομοθεσία που υπερασπίζεται τα δικαιώματά >> τους, διότι σήμερα έχουν πλήρη άγνοια. Η αστυνομία να μας πάρει στα σοβαρά. >> Τηλεφωνούμε για παράνομα παρκαρισμένα οχήματα και δεν έρχεται ποτέ >> περιπολικό. Πηγαίνουμε στα ΑΤ να δηλώσουμε ρατσιστικό έγκλημα την άρνηση >> εισόδου σε >> σκύλο-οδηγό και λένε πως δεν μπορούν να παρέμβουν διότι η υπάρχουσα >> νομοθεσία για την πρόσβαση των σκύλων-οδηγών δεν προβλέπει την επιβολή >> προστίμου. Ή >> πως, εφόσον δεν πρόκειται για κακοποίηση ζώου, δεν μπορούν να κάνουν τίποτα. >> Ή στη δική μου περίπτωση –όταν θέλησα να κάνω μήνυση σε έναν οδηγό λεωφορείου >> που κάλεσε την αστυνομία επειδή τόλμησα να επιβιβαστώ στο όχημα μαζί με τη >> Μέη– πως, από τη στιγμή που δεν υπήρξε λεκτική βία εναντίον μου και το >> περιστατικό >> αφορούσε τον… σκύλο-οδηγό, δεν πρόκειται για ρατσιστικό έγκλημα. >> >> 4. Να υπάρξει ένας μηχανισμός που θα αναλαμβάνει άμεσα κάθε άνθρωπο που >> γεννιέται τυφλός ή τυφλώνεται, πανελλαδικά, αλλά και τις οικογένειές τους με >> ειδικευμένους >> ψυχολόγους, ψυχιάτρους, δασκάλους, εργοθεραπευτές, φυσιοθεραπευτές, >> οφθαλμίατρους, εκπαιδευτές Κ+Π. Έτσι θα επιτευχθεί ουσιαστική ένταξη κι όχι >> στα χαρτιά. >> Κάντε ένα πείραμα: φανταστείτε πως μόλις γεννήσατε ένα τυφλό μωρό και >> ξεκινήστε να σκέφτεστε πού θα πρέπει να τηλεφωνήσετε (για email δεν το >> συζητώ). Εάν >> βρείτε κανένα τηλέφωνο, τηλεφωνήστε κιόλας και, για να το κάνετε πιο >> πικάντικο, πείτε πως μένετε π.χ. στην Κεφαλονιά. >> >> 5. Να αναγνωρίσει επιτέλους το κράτος τους σκύλους-οδηγούς ως υπηρεσία και >> όχι μόνο σε νομικό επίπεδο. Να δίνονται χρήματα από τον κρατικό προϋπολογισμό >> για την εκπαίδευση και τη χορήγησή τους, όπως δίνονται και στα αναπηρικά >> βοηθήματα από τα ταμεία. >> >> 6. Να φτιάξουν επιτέλους οι δήμοι τα πεζοδρόμια, αναλογικά με αυτά που >> πληρώνουμε, και να αλλάξει η νοοτροπία του παράνομου παρκαρίσματος, των >> τραπεζοκαθισμάτων, >> της ζαρντινιέρας και των πινακίδων. >> >> 7. Να σταματήσει το κράτος να θεωρεί αποκλειστική πρόνοια τα επιδόματα. Κάτι >> που έμαθα ασχολούμενη με τους σκύλους-οδηγούς είναι ότι, εάν κάνεις έναν >> τυφλό >> αυτόνομο, θα γίνει παραγωγικός και θα επιστρέφει στο κράτος τα χρήματα που >> του κοστίζει, ή έστω μέρος τους. Όμως μια τέτοια προοπτική δεν αποτελεί >> προτεραιότητα >> για την ελληνική πολιτεία. Δεν ενδιαφέρεται οι τυφλοί και οι ανάπηροι >> γενικότερα να είναι παραγωγικοί πολίτες, και το χρήμα που φεύγει και δεν >> επιστρέφει >> έχει συμβάλει στην οικονομική κρίση. Εκτιμώ πως το 85% των τυφλών είναι >> άνεργοι στην Ελλάδα. >> >> 8. Να υπάρξει ένας αμεσότερος, ευκολότερος τρόπος πιστοποίησης και >> καταγραφής των ΑμεΑ διότι με τα ΚΕΠΑ χάνει η μάνα το παιδί και το παιδί τη >> μάνα. Είναι >> απίστευτα γραφειοκρατικός μηχανισμός, και η γραφειοκρατία, ως γνωστόν, >> ευνοεί τη διαφθορά. Τέλος, να υπάρξουν ταυτότητες αναπήρων έτσι ώστε να >> μπορούμε >> να αποδεικνύουμε την αναπηρία μας εύκολα ή να βλέπει κάποιος, π.χ. πολίτης ή >> διασώστης πως είμαστε ΑμεΑ σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης. Υπάρχουν και οι >> λεγόμενες «αόρατες αναπηρίες» και συχνά η τύφλωση είναι αόρατη αναπηρία, >> δηλαδή δεν φαίνεται εάν δεν σ’ το πουν. Όσο απίστευτο κι αν ακούγεται, στην >> Ελλάδα >> του 2018 δεν υπάρχουν ταυτότητες αναπήρων, παρά μόνο για τα ΜΜΜ – που όμως >> δε χρησιμεύουν πουθενά αλλού. >> >> 9. Να σταματήσει η συγκεντρωτική, ιδρυματική εκπαίδευση των τυφλών στα >> ιδρύματα και να δοθεί έμφαση στην εξω-ιδρυματική φοίτηση στα σχολεία όπου >> φοιτούν >> όλα τα παιδιά. >> >> Εντάξει, είπα εννιά… >> >> - Κάνουμε αυτή τη συζήτηση γραπτώς. Πώς γίνεται και διαβάζετε τις ερωτήσεις >> μου και πώς απαντάτε; >> >> - Τα τελευταία 15 χρόνια, η προσβάσιμη τεχνολογία έχει εξελιχθεί ραγδαία. Οι >> τυφλοί έχουν πλέον πρόσβαση σε γραπτό κείμενο, ιστοσελίδες, εφαρμογές σε >> υπολογιστή >> ή smartphone, κυρίως μέσω ενός λογισμικού που ονομάζεται «αναγνώστης οθόνης» >> (screen reader). Αυτό εκφωνεί οποιαδήποτε πληροφορία υπάρχει στο σύστημα και >> στο διαδίκτυο ή που εισάγεται από τον χρήστη μέσω του πληκτρολογίου. Έτσι η >> ηλεκτρονική πρόσβαση επιτυγχάνεται ακουστικά και είναι η αμεσότερη μορφή της, >> αφού όλα τα λειτουργικά υπολογιστών και smartphone διαθέτουν πλέον μητρικούς >> αναγνώστες οθόνης. Ειδικότερα με τα smartphones έχει γίνει μεγάλη επανάσταση, >> αφού πλέον μπορούμε να κάνουμε τα πάντα με αυτά και κυρίως προσβάσιμα: από >> το να καλέσουμε ένα ταξί ή να παραγγείλουμε φαγητό, να αλληλεπιδράσουμε με >> τον >> υπόλοιπο κόσμο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, μέχρι να κάνουμε αγορές, >> τραπεζικές συναλλαγές και να έχουμε μια ολόκληρη βιβλιοθήκη στην παλάμη μας. >> >> Κάποιοι χρησιμοποιούν και τεχνολογίες μεγέθυνσης, μέσω λογισμικών, κλειστών >> κυκλωμάτων οθόνης και της κάμερας του smartphone, ενώ κάποιοι άλλοι –μεταξύ >> των οποίων κι εγώ– έχουμε τις λεγόμενες «οθόνες αφής» (braille displays), οι >> οποίες μεταφράζουν το κείμενο που εξάγεται ή εισάγεται σε μια ηλεκτρονική >> συσκευή στη γραφή braille κι έτσι μπορούμε να έχουμε πλήρη πρόσβαση στον >> γραπτό λόγο, αλλά και να εξασκούμε τη φαντασία, το συντακτικό και την >> ορθογραφία >> μας. >> >> Έτσι διαβάζω διά της ακοής και διά της αφής ενώ απαντώ γράφοντας με «τυφλό >> σύστημα» σε ένα συμβατικό πληκτρολόγιο. Μπορώ και να πληκτρολογήσω και >> απευθείας >> από την οθόνη αφής, η οποία διαθέτει έξι πλήκτρα Braille: γράφοντας με τους >> συνδυασμούς της γραφής braille, το κείμενο εισάγεται σε γράμματα βλεπόντων. >> Κάποιοι τυφλοί γράφουν στην ουσία μιλώντας στη συσκευή, αλλά αυτό προσωπικά >> δεν με βολεύει διότι γίνονται άπειρα λάθη στο κείμενο. >> >> Γενικά απολαμβάνω να γράφω. Γράφω για τους φίλους μου στο Facebook και τους >> αρέσει. Μου λένε ότι ο λόγος μου είναι «ανατρεπτικός, λυτρωτικός, γάργαρος…» >> Έτσι, με τα χρόνια, απέκτησα πολλούς ακόλουθους. Το κυριότερο σε αυτή μου >> την επαφή με τον κόσμο είναι πως έχω καταφέρει να ενημερώσω και να εκπαιδεύσω >> μια μεγάλη μερίδα του πληθυσμού, κυρίως όσον αφορά τη συνθήκη της αναπηρίας >> στην όραση και τους σκύλους-οδηγούς, αλλά και την ψυχολογία. >> >> - Κατά τον ίδιο τρόπο διαβάζετε, ή μάλλον ακούτε, και βιβλία; >> >> - Διαβάζω βιβλία στη γραφή braille, ηλεκτρονικά μέσω της οθόνης αφής ή, >> ακόμα καλύτερα, τυπωμένα. Δυστυχώς όμως, είναι πολύ δύσκολο να βρει κανείς >> βιβλία >> στη γραφή braille και ακόμα δυσκολότερο να βρει τα βιβλία που θέλει στη >> γραφή braille. Επίσης, αγοράζω ηχοβιβλία ή τα κατεβάζω ή βρίσκω κανένα στο >> YouTube >> και το βάζω να ακούσω για να με πάρει ο ύπνος. Διαβάζω ελληνικά, αγγλικά και >> γαλλικά. >> >> - Πείτε μας τυχόν άλλα ενδιαφέροντα που έχετε. >> >> - Έχοντας δοκιμάσει πολλά πράγματα στη ζωή μου, τα τελευταία χρόνια, >> καταστάλαξα στο καράτε, στη φωτογραφία και στις καταδύσεις τα καλοκαίρια. >> >> Με τη φωτογραφία, πειραματιζόμουν από μικρή. Πίστευα –και πιστεύω ακόμα– πως >> ό,τι υπήρχε για τους άλλους υπήρχε και για εμένα. Στην πορεία των σπουδών >> μου, ερωτεύτηκα την πειραματική ψυχολογία και θεώρησα πως η >> αντικειμενικότερη μελέτη, προκειμένου να εξασκηθώ στην έρευνα, είναι η >> μελέτη της οπτικής αντίληψης. >> Έτσι, άρχισα να μελετώ την εικόνα και το οπτικό σύστημα. Αργότερα, συνδύασα >> την πρόοδο της τεχνολογίας με την αντίληψη που έχω για τον περιβάλλοντα χώρο >> και ξεκίνησα δειλά-δειλά να φωτογραφίζω και να ανεβάζω τις φωτογραφίες μου >> στο Facebook. Το θέμα μου είναι τα σκυλιά μου σε διάφορες σκηνές, κυρίως >> τοπία. >> Με εξιτάρει το ακίνητο τοπίο που περιμένει να το νιώσω και να το επιλέξω για >> να το φωτογραφίσω σε συνδυασμό με τα αγαπημένα μου σκυλιά που αποτελούν το >> ζωντανό, αυθόρμητο στοιχείο στη σκηνή. Τα σκυλιά ή πρέπει να τα κυνηγήσεις >> ώστε να πιάσεις τη στιγμή ή να σου ποζάρουν – αλλά ποζάρουν χωρίς να >> στήνονται. >> Εκείνα δεν καταλαβαίνουν πως τα φωτογραφίζω, κι εγώ τα φωτογραφίζω χωρίς να >> βλέπω. Μεταξύ μας ρέει ένα είδος ενέργειας, κι αυτό με εξιτάρει. Διογκώνει >> τις αισθήσεις μου σαν ναρκωτικό. Και στη μέση η κάμερα σαν το μάτι μου που >> αποτυπώνει τα άλλα μάτια μου, αυτά των σκύλων. Μετά, μου αρέσει να ζωγραφίζω >> τις φωτογραφίες μου με το χέρι ώστε να δείξω τι ακριβώς αισθανόμουν την ώρα >> που τις τραβούσα. Όσοι τις έχουν δει μου λένε πως πάντα συμπεριλαμβάνουν μια >> ανοιχτή προοπτική, μια κάποια φυγή προς το άπειρο. Ο ήχος της προοπτικής >> είναι αυτός που με βοηθά να υπολογίζω τον κοντινό ήχο της σκηνής και του >> μοντέλου, >> συγκρίνοντάς τους. Δεν φωτογραφίζω συχνά, μόνο όταν εμπνέομαι. Και δεν μπορώ >> να φωτογραφίσω κατ’ απαίτηση. >> >> Το καράτε, το ανακάλυψα με την απλότητα που συμβαίνουν όλα τα συμπαντικά >> γεγονότα. Στην αρχή είπα, «Εντάξει, μωρέ, απλό είναι». Σήμερα, τρία χρόνια >> μετά, >> συνειδητοποίησα πως, ούσα τυφλή εκ γενετής, είχα όλη μου τη ζωή εσφαλμένη >> άποψη για την ευθεία, ενώ ακόμα προσπαθώ να πετύχω τον συνδυασμό >> εκρηκτικότητας >> και συγχρονισμού, εκείνης της πρώτης κίνησης. Ανακαλύπτω κάθε ημέρα κάτι, κι >> αυτό με ικανοποιεί σε συνδυασμό με το πόσο καλά εξασκεί τη μνήμη και τον >> προσανατολισμό. >> >> Οι καταδύσεις, πάλι, θεωρώ πως είναι μια δραστηριότητα που σε φέρνει >> απέναντι στον εαυτό σου και σε προκαλεί να εκτιμήσεις τη ζωή, περισσότερο >> π.χ. από >> «ιπτάμενες δραστηριότητες», όπως το sky diving και το παρά πέντε. Διότι, >> κάτω από το νερό, η αναπνοή γίνεται μηχανικά, συνειδητά. Πρέπει να είσαι >> συνέχεια >> σε εγρήγορση, διατηρώντας μια απίστευτη νηφαλιότητα. Κι αν χάσεις τη >> ψυχραιμία σου, υπάρχει κίνδυνος, ειδικότερα εάν βρίσκεσαι σε μεγάλα βάθη. Οι >> δύτες >> επικοινωνούν με νοήματα, κι εγώ, που δεν έχω όραση, με απτικά νοήματα. Στους >> περισσότερους ο βυθός μοιάζει άδειος. Αλλά εγώ ακούω δεκάδες διαφορετικούς >> ήχους, κι ο καθένας μού δείχνει ξεκάθαρα τον προσανατολισμό μου σαν να >> βρίσκομαι εντοιχισμένη μέσα σε έναν τεράστιο χάρτη. >> >> - Να είστε καλά. Σας ευχαριστώ θερμά. >> >> - Εγώ ευχαριστώ που μου ζητήσατε να σας δώσω τη συνέντευξη. >> http://www.liberal.gr >> ________ >> >> Orasi mailing list >> για την διαγραφή σας από αυτή την λίστα στείλτε email στην διεύθυνση >> [email protected] >> και στο θέμα γράψτε unsubscribe >> >> Για να στείλετε ένα μήνυμα και να το διαβάσουν όλοι οι συνδρομητές της >> λίστας στείλτε email στην διεύθυνση >> [email protected] >> >> διαβάστε τι συζητά αυτή η λίστα >> http://hostvis.net/mailman/listinfo/orasi_hostvis.net >> >> Για το αρχείο της λίστας >> http://www.mail-archive.com/[email protected]/ >> Εναλλακτικό αρχείο: >> http://hostvis.net/pipermail/orasi_hostvis.net/ >> παλαιότερο αρχίο (έως 25/06/2011) >> http://www.freelists.org/archives/orasi >> __________ >> NVDA δωρεάν αναγνώστης οθόνης ένα πρόγραμμα ανοιχτού λογισμικού >> http://www.nvda-project.org/ >> _____________ >> Τα ηχογραφημένα βιβλία με φυσική φωνή που ανεβαίνουν στις βιβλιοπροτάσεις >> προσφέρονται από τις βιβλιοθήκες που λειτουργούν οι φορείς των τυφλών >> ____________ > > > ________ > > Orasi mailing list > για την διαγραφή σας από αυτή την λίστα στείλτε email στην διεύθυνση > [email protected] > και στο θέμα γράψτε unsubscribe > > Για να στείλετε ένα μήνυμα και να το διαβάσουν όλοι οι συνδρομητές της λίστας > στείλτε email στην διεύθυνση > [email protected] > > διαβάστε τι συζητά αυτή η λίστα > http://hostvis.net/mailman/listinfo/orasi_hostvis.net > > Για το αρχείο της λίστας > http://www.mail-archive.com/[email protected]/ > Εναλλακτικό αρχείο: > http://hostvis.net/pipermail/orasi_hostvis.net/ > παλαιότερο αρχίο (έως 25/06/2011) > http://www.freelists.org/archives/orasi > __________ > NVDA δωρεάν αναγνώστης οθόνης ένα πρόγραμμα ανοιχτού λογισμικού > http://www.nvda-project.org/ > _____________ > Τα ηχογραφημένα βιβλία με φυσική φωνή που ανεβαίνουν στις βιβλιοπροτάσεις > προσφέρονται από τις βιβλιοθήκες που λειτουργούν οι φορείς των τυφλών > ____________ ________ Orasi mailing list για την διαγραφή σας από αυτή την λίστα στείλτε email στην διεύθυνση [email protected] και στο θέμα γράψτε unsubscribe Για να στείλετε ένα μήνυμα και να το διαβάσουν όλοι οι συνδρομητές της λίστας στείλτε email στην διεύθυνση [email protected] διαβάστε τι συζητά αυτή η λίστα http://hostvis.net/mailman/listinfo/orasi_hostvis.net Για το αρχείο της λίστας http://www.mail-archive.com/[email protected]/ Εναλλακτικό αρχείο: http://hostvis.net/pipermail/orasi_hostvis.net/ παλαιότερο αρχίο (έως 25/06/2011) http://www.freelists.org/archives/orasi __________ NVDA δωρεάν αναγνώστης οθόνης ένα πρόγραμμα ανοιχτού λογισμικού http://www.nvda-project.org/ _____________ Τα ηχογραφημένα βιβλία με φυσική φωνή που ανεβαίνουν στις βιβλιοπροτάσεις προσφέρονται από τις βιβλιοθήκες που λειτουργούν οι φορείς των τυφλών ____________
