Οταν θέλης να απευθυμθής δημόσια ήτε γραπτά ήτε απο το βήμα ενός συνεδρίου η 
μιάς γεμικής συνέλευσης πιό σου φένετε πιό δόκιμο; Το συνάδελφοσς έχει βαθιές 
ρίζες στους αγώνες που κάποτε έγιναν. Αν τότε δεν αγωνιζόμασταν με αδελφική 
αληλεγκίη τίποτα απο όσα απολαμβάνουμε σήμερα δεν θα απολαμβάναμε. Σπύρος

18 Αυγ 2018, 02:08, ο χρήστης «ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΣΑΡΡΗ <[email protected]>» 
έγραψε:

> Αχ, ρε παιδιά, σταματήστε το αυτό το «ο συνάδερφος, του συναδέλφου, ω 
> συνάδελφε»! Συνανάπηρος, ναι! Αλλά δεν είναι επάγγελμα, ρε παιδιά! Κάθε φορά 
> που το ακούω, μου σηκώνεται η τρίχα!
> 
> 
> Χριστίνα Σαρρή,
> συγγραφέας, φοιτήτρια ψυχολογίας Παντείου Πανεπιστημίου…
> 
> 17 Αυγ 2018, 21:43, ο χρήστης «Kostas Theodoropoulos <[email protected]>» 
> έγραψε:
> 
>> Δυστυχώς η αυτοαναφορικότητα υπάρχει στην πλειοψηφία των συνεντεύξεων αυτού 
>> του τύπου από συναδέλφους. Υπάρχει μάλιστα σε τέτοιο σημείο ώστε να 
>> εμφανίζονται ως οι μόνοι που αντιμετωπίζουν την τυφλότητα και τις δυσκολίες 
>> της σαν πριν από αυτούς να μην υπήρξε κανείς. Πιστεύω πως αυτού του τύπου οι 
>> συνεντεύξεις όχι μόνο δεν παρουσιάζουν την πραγματική εικόνα αλλά στο τέλος 
>> δημιουργούν αρνητικά στερεότυπα.
>> --Κώστας--
>> 
>> 
>> -----Original Message----- From: ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΣΑΡΡΗ
>> Sent: Friday, August 17, 2018 5:42 PM
>> To: orasi mailing list
>> Subject: Re: [Orasi] Περί τυφλότητος
>> 
>> Συμφωνώ μαζί σου, Σπύρο!
>> 
>> 
>> Χριστίνα Σαρρή,
>> συγγραφέας, φοιτήτρια ψυχολογίας Παντείου Πανεπιστημίου…
>> 
>> 17 Αυγ 2018, 12:45, ο χρήστης «skordilis-spyros <[email protected]>» έγραψε:
>> 
>>> ιδιέτερα προσοποκεντρική συνέντευξη. πλατιάζει και δεν αναδικνύη σφερικά τα 
>>> πράγματα. σπύρος
>>> 
>>> --------------------------------------------------
>>> From: "Kostas .D. Theodoropoulos" <[email protected]>
>>> Sent: Friday, August 17, 2018 11:15 AM
>>> To: "orasi mailing list" <[email protected]>
>>> Subject: [Orasi] Περί τυφλότητος
>>> 
>>>> 
>>>> Του Κυριάκου Αθανασιάδη
>>>> 
>>>> Είχα μία γραπτή συνομιλία με την Ιωάννα-Μαρία Γκέρτσου, μία ιδιαίτερη, 
>>>> χαρισματική γυναίκα,
>>>> που ακολουθώ στο Facebook.
>>>> Και ιδιαίτερη και σαν τυφλή, όπως θα διαπιστώσετε διαβάζοντας το κείμενο 
>>>> που ακολουθεί. Θα μάθετε πολλά για την τυφλότητα, για τους τυφλούς, για το 
>>>> πώς
>>>> αντιλαμβάνονται τον κόσμο, για τι κάνει και τι δεν κάνει η πολιτεία, αλλά 
>>>> και όλοι εμείς, για τους ανθρώπους που δεν βλέπουν, για το τι είναι και 
>>>> πώς εκπαιδεύονται
>>>> οι σκύλοι-οδηγοί, για το στίγμα της τυφλότητας και πολλά-πολλά άλλα. Είναι 
>>>> μεγάλο κείμενο (πάνω από πεντέμισι χιλιάδες λέξεις) και εξαιρετικά χρήσιμο,
>>>> οπότε βρείτε χρόνο για να το διαβάσετε καλά, και όχι διαγωνίως — και 
>>>> σίγουρα όχι στην παραλία. Αποθηκεύστε το κάπου και διαβάστε το όταν θα 
>>>> μπορείτε. Ευχαριστώ
>>>> πολύ.
>>>> 
>>>> - Κυρία Γκέρτσου, είστε τυφλή. Γεννηθήκατε έτσι ή συνέβη κάποια στιγμή στη 
>>>> ζωή σας;
>>>> 
>>>> - Η τύφλωση είναι μια πολυπαραγωντική αναπηρία και μια συνθήκη που 
>>>> βιώνεται διαφορετικά από άνθρωπο σε άνθρωπο, ανάλογα με το μέρος του 
>>>> ματιού ή/και του
>>>> εγκεφάλου που έχει υποστεί βλάβη, το είδος της βλάβης και την έκτασή της. 
>>>> Οι περισσότεροι έχουν την εντύπωση πως «τυφλός» είναι αυτός που δεν βλέπει 
>>>> παρά
>>>> μόνο σκοτάδι, όμως δεν είναι έτσι. Ένας τυφλός μπορεί να βλέπει όγκους, 
>>>> σχήματα, φως, σκιές, κάποια χρώματα, κινήσεις ή και μεγάλα γράμματα, 
>>>> ανάλογα με
>>>> τον φωτισμό, το αντικείμενο και την απόσταση, ενώ όσοι δεν έχουν καθόλου 
>>>> όραση, ούτε καν αντίληψη του φωτός, βλέπουν το απόλυτο τίποτα και όχι 
>>>> «μαύρο σκοτάδι»
>>>> όπως το εννοούν οι «βλέποντες».
>>>> 
>>>> Κάποιος με όραση κάτω από 1/20 χαρακτηρίζεται ως «νομικά τυφλός». Δεν έχει 
>>>> τρισδιάστατη όραση, δυσκολεύεται να κινηθεί χωρίς βοήθεια ή βοήθημα και δεν
>>>> μπορεί να βασιστεί στην όρασή του για να προσανατολιστεί, ενώ οι λεγόμενες 
>>>> «αντιληπτικές σταθερότητες», που λειτουργούν προσαρμοστικά σε όσους 
>>>> βλέπουν,
>>>> καταλύονται. Έτσι, η όποια εικόνα έχουν του κόσμου είναι διαστρεβλωμένη. 
>>>> Πρόκειται στην ουσία για μια «μη-σκοτεινή τύφλωση».
>>>> 
>>>> Κατά τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, κάθε πέντε λεπτά ένας άνθρωπος 
>>>> τυφλώνεται κάπου στον κόσμο, ενώ το ποσοστό των τυφλών που δεν έχουν 
>>>> καθόλου οπτική
>>>> αντίληψη ανέρχεται στο 15,88%. Τα αίτια είναι πολλά: γονιδιακές, 
>>>> κληρονομικές ή εκφυλιστικές παθήσεις, διαβήτης, καρκίνος, εγκεφαλικό 
>>>> επεισόδιο, τροχαίο
>>>> δυστύχημα, πρόωρος τοκετός, τραυματισμός του οφθαλμού στο σπίτι ή στην 
>>>> εργασία, εγκαύματα, πυροβολισμός, κατάχρηση τοξικών ουσιών κλπ.
>>>> 
>>>> Εγώ δεν έχω καθόλου όραση από το δεξί μάτι, ενώ από το αριστερό βλέπω 
>>>> περιφερειακά φως, σκιές, όγκους και κάποιες κινήσεις από πολύ κοντά, 
>>>> κυρίως των χεριών,
>>>> αλλά φλου. Χαρακτηριστικά προσώπου δεν μπορώ να ξεχωρίσω. Βλέπω διαφορές 
>>>> των σκιάσεων στο φως, όπως π.χ. σκούρο ή πιο ανοιχτό, κι έτσι ξεχωρίζω 
>>>> π.χ. τα
>>>> ρούχα μου, δηλαδή όλα μου τα ρούχα που είναι μαύρα και τη στολή του 
>>>> καράτε. Κάποιες φορές το ποσοστό όρασης που έχω με βοηθάει, κάποιες όχι, 
>>>> είναι παραπλανητικό.
>>>> Παρ’ όλα αυτά, έχω άριστη αντίληψη του ήχου και προσανατολισμό. Γνωρίζω 
>>>> πάντα πού βρίσκομαι σε σχέση με τον περιβάλλοντα χώρο κι αντιλαμβάνομαι 
>>>> αρκετά
>>>> καλά τις αποστάσεις από τον ήχο και τον αέρα.
>>>> 
>>>> Συνέβη όταν γεννήθηκα, αφού ήμουν πρόωρη, 28 εβδομάδων, και η υπερβολική 
>>>> χορήγηση οξυγόνου όταν νοσηλευόμουν στη θερμοκοιτίδα προκάλεσε βλάβη στους 
>>>> αμφιβληστροειδείς
>>>> των ματιών μου – μία βλάβη γνωστή ως «αμφιβληστροειδοπάθεια της 
>>>> προωρότητας». Από την εποχή που γεννήθηκα, το 1979, ήταν γνωστό πως η 
>>>> υπερβολική χορήγηση
>>>> οξυγόνου στα πρόωρα νεογνά επιφέρει σοβαρές κινητικές αναπηρίες και 
>>>> τύφλωση, αλλά οι γιατροί δεν πρόσεχαν. Δυστυχώς, ανάλογα περιστατικά 
>>>> συμβαίνουν ακόμα
>>>> και σήμερα, χωρίς συνήθως να αποδίδεται δικαιοσύνη. Το 1984, δεκάδες 
>>>> γιατροί του ιδιωτικού μαιευτηρίου όπου γεννήθηκα κάθισαν στο ειδώλιο, 
>>>> έπειτα από αγωγή
>>>> 50 οικογενειών τυφλών παιδιών –και της δικής μου– για «πρόκληση βαριών 
>>>> σωματικών βλαβών επί συνεργία κατά συρροή και κατά εξακολούθηση». 
>>>> Απηλλάγησαν των
>>>> κατηγοριών με απαλλακτικό βούλευμα.
>>>> 
>>>> - Πώς είναι να μη βλέπει κανείς; Εννοώ, πώς είναι να μη βλέπεις σε μία 
>>>> κοινωνία, και μία πόλη, φτιαγμένη για να εξυπηρετεί όσους βλέπουν.
>>>> 
>>>> - Σίγουρα το να μη βλέπει κανείς είναι μια υποκειμενική αίσθηση, η οποία 
>>>> εξαρτάται από τη βλάβη του καθενός και μεταβάλλεται ανάλογα με την ηλικία, 
>>>> τις
>>>> συνθήκες στις οποίες ζει, την εκπαίδευση που έχει, τη νοημοσύνη και την 
>>>> «ψυχολογία του», ακόμα και τα οικονομικά μέσα που διαθέτει.
>>>> 
>>>> Όμως, αντικειμενικά, είναι μια δύσκολη κατάσταση. Στην Ελλάδα, η 
>>>> εκπαίδευση και η ψυχολογική υποστήριξη των τυφλών βρίσκεται χρόνια πίσω 
>>>> και είναι μη-επαρκής.
>>>> Οι αρμόδιοι φορείς δεν προσφέρουν ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο που να 
>>>> ανταποκρίνεται πανελλαδικά στις ανάγκες των τυφλών όλων των ηλικιών. Δεν 
>>>> υπάρχουν ειδικευμένοι
>>>> επαγγελματίες, π.χ. ψυχολόγοι που να μπορούν να αξιολογήσουν και να 
>>>> υποστηρίξουν σωστά ένα τυφλό παιδί που πρέπει να κάνει τα πρώτα του βήματα 
>>>> στη ζωή
>>>> ή έναν νεοτυφλοθέντα, ο οποίος πρέπει πλέον να αποδεχθεί πως είναι τυφλός. 
>>>> Συνήθως στα τυφλά παιδιά υπάρχει μεγάλη συνοσηρότητα με διαταραχές του 
>>>> αυτιστικού
>>>> φάσματος (ΔΑΦ), ιδεοκαταναγκασμούς, αγχώδεις διαταραχές, διατροφικές 
>>>> διαταραχές, αναπτυξιακές διαταραχές, προβλήματα στην ισορροπία, τον ύπνο, 
>>>> την κίνηση,
>>>> τον συντονισμό. Όμως όλα αυτά «κουκουλώνονται» κάτω από την τυφλότητα η 
>>>> οποία εκλαμβάνεται στερεοτυπικά από τους γονείς ως «χάρισμα». Βαπτίζουν 
>>>> την αναπηρία
>>>> «χάρισμα» για να της δώσουν ένα θετικό πρόσημο διότι αρνούνται να δουν την 
>>>> πραγματικότητα ως έχει και δεν καταλαβαίνουν ότι τα θετικά αποτελέσματα 
>>>> χρειάζονται
>>>> αντικειμενικότητα, χρόνο, προσπάθεια, ματαίωση και, συνήθως από την πλευρά 
>>>> της μητέρας, έλεγχο των συναισθημάτων. Στους τυφλούς και στα άτομα με 
>>>> αναπηρία
>>>> γενικότερα συναντιέται περισσότερο το παθολογικό μοντέλο της 
>>>> υπερπροστατευτικής ελληνικής οικογένειας, που θέλει τα παιδιά της 
>>>> ευνουχισμένα κάτω από μια
>>>> συνεχή έδραση ελέγχου, και συνήθως οι μητέρες βρίσκουν στα ανάπηρα παιδιά 
>>>> τους έναν μόνιμο συναισθηματικό σύντροφο ο οποίος αντικαθιστά τη 
>>>> μη-επάρκεια
>>>> του συζύγου. Προβάλλουν επάνω τους τις δικές τους επιθυμίες ως «ανάγκες 
>>>> των παιδιών» με τη δικαιολογία της αγάπης και της αυξημένης ανάγκης τους 
>>>> για προστασία.
>>>> 
>>>> Δεν υπάρχουν επίσημα στατιστικά για τον πληθυσμό των τυφλών στην Ελλάδα. 
>>>> Δεν γνωρίζουμε πόσοι είναι νέοι, πόσα είναι παιδιά, πόσοι εργάζονται, 
>>>> πόσοι ζουν
>>>> ανά δήμο. Υπολογίζονται γύρω στις 50.000-55.000. Σε μια ορεινή και 
>>>> νησιωτική χώρα υπάρχει τεράστια έλλειψη εκπαιδευτών κινητικότητας και 
>>>> προσανατολισμού
>>>> με λευκό μπαστούνι –τη σημαντικότερη δεξιότητα που πρέπει να έχει ένας 
>>>> τυφλός–, ενώ τα τυφλά παιδιά που φοιτούν στα σχολεία της χώρας μπλέκονται 
>>>> κάθε φορά
>>>> σε έναν γραφειοκρατικό κυκεώνα, προκειμένου να έχουν κάθε χρονιά 
>>>> εκπαιδευτικούς παράλληλης στήριξης και εποπτικό υλικό.
>>>> 
>>>> Το ποσοστό των άνεργων τυφλών είναι μεγάλο, και οι περισσότεροι 
>>>> επαναπαύονται στην επιδοματική πολιτική και στα χρήματα των γονιών τους. 
>>>> Ναι, δεν είμαστε
>>>> φιλική χώρα προς τα άτομα με αναπηρία.
>>>> 
>>>> Εμένα αυτό που με ενοχλεί, ούσα μη-βλέπουσα σε μια κοινωνία και μια πόλη 
>>>> φτιαγμένη για αυτούς που βλέπουν, είναι πως ό,τι κι αν κάνω σαν 
>>>> Ιωάννα-Μαρία θα
>>>> βρω εμπόδια μπροστά μου. Δηλαδή, μπορεί να έχω άριστο προσανατολισμό, να 
>>>> χειρίζομαι λευκό μπαστούνι, να έχω την τύχη να είμαι μια από τους 
>>>> ελάχιστους τυφλούς
>>>> που έχουν σκύλο-οδηγό, τη Μέη, κι όμως, ενώ θεωρητικά θα έπρεπε να 
>>>> κινούμαι με ευκολία, παρεμποδίζομαι συνεχώς και κινδυνεύω από παράνομα 
>>>> παρκαρισμένα
>>>> οχήματα, μηχανάκια που καβαλάνε τρέχοντας τα πεζοδρόμια και τις 
>>>> διαχωριστικές νησίδες, οδηγούς που παραβιάζουν θρασύτατα τις διαβάσεις, 
>>>> κολόνες, ταμπέλες,
>>>> κλαδιά, σπασμένα πεζοδρόμια, πλημμυρισμένα πεζοδρόμια… δηλαδή κάνεις το 
>>>> καλύτερο που μπορείς προκειμένου να είσαι αυτόνομη, ξοδεύεις χρόνια να 
>>>> μαθαίνεις,
>>>> να εξελίσσεσαι, κι έρχεται μετά το οργανωμένο –υποτίθεται– κράτος και σου 
>>>> τα αναιρεί όλα, διότι απλά δεν ενδιαφέρεται για την ποιότητα ζωής των 
>>>> πολιτών
>>>> του ούτε για την προσπάθεια που καταβάλλουν ώστε να ζουν αξιοπρεπώς. Είναι 
>>>> σαν να βρίσκομαι συνεχώς μέσα σε μια πίστα ηλεκτρονικού παιχνιδιού, να 
>>>> πρέπει
>>>> να πηδάω συνεχώς εμπόδια και να αποδείξω πως δεν είμαι ελέφαντας αλλά ένας 
>>>> άνθρωπος που θέλει να πάει από το σημείο Α στο σημείο Β. Τι πιο λογικό;
>>>> 
>>>> Όσον αφορά το υποκειμενικό βίωμα, δεν μου είναι δυσάρεστο. Δεν ξέρω πώς θα 
>>>> ήμουν εάν αύριο έβλεπα. Δεν ξέρω εάν θα προσαρμοζόμουν ποτέ, κυρίως λόγω 
>>>> του
>>>> τρόπου που έχει μάθει να λειτουργεί ο εγκέφαλός μου. Θα ήθελα όμως να 
>>>> μπορώ να κάνω μερικά απλά πράγματα: π.χ., να μπορώ να πάρω ένα βιβλίο ή 
>>>> μια εφημερίδα
>>>> και να αράξω σε ένα καφέ ή να μπω σε ένα βιβλιοπωλείο και να χαζέψω τα 
>>>> βιβλία, όλα, ακόμα κι αυτά που βρίσκονται στα πιο ψηλά ράφια, ή να πάω σε 
>>>> ένα εστιατόριο
>>>> και να κάθομαι με τις ώρες να διαβάζω το μενού μέχρι να αποφασίσω τι να 
>>>> πάρω ή σε μια μπιραρία και να μελετώ μία-μία τις ετικέτες της μπίρας. Αυτό 
>>>> που
>>>> θα βελτίωνε τη ζωή μου κατά πολύ είναι η οδήγηση. Όχι να έχω κάποιον να 
>>>> οδηγεί ένα αμάξι για εμένα, αλλά να μπορώ να μπαίνω εγώ στο δικό μου αμάξι 
>>>> και
>>>> να πηγαίνω όπου θέλω, π.χ. να πηγαίνω το σκυλάκι μου στη θάλασσα που τόσο 
>>>> του αρέσει. Όταν περπατάς και πηγαίνεις με τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς όλη 
>>>> σου
>>>> τη ζωή, ε, κάπου μπουχτίζεις.
>>>> 
>>>> Κατά τα άλλα, δεν ένιωσα ποτέ μου πως δεν βλέπω διότι βλέπω με τον δικό 
>>>> μου τρόπο. Ειλικρινά, πέρασαν χρόνια μέχρι να συνειδητοποιήσω ποια ακριβώς 
>>>> είναι
>>>> η βασική διαφορά μου από τους άλλους ανθρώπους, ίσως επειδή γενικά 
>>>> διαφέρω. Για να σας δώσω μια αίσθηση του τι νιώθω, φανταστείτε τον κόσμο 
>>>> να ξεκινά και
>>>> να τελειώνει μέσα στο κεφάλι σας. Να μην μπορείτε να αντιληφθείτε κάτι έξω 
>>>> από εσάς και όλα να σας αποκαλύπτονται σταδιακά. Να έχετε γερά πατημένα τα 
>>>> πόδια
>>>> σας στη γη, αισθανόμενοι τη δύναμή σας από κάτω προς τα πάνω, και οι 
>>>> εικόνες που προσλαμβάνετε για τον κόσμο να μπαινοβγαίνουν βαθιά από μέσα 
>>>> σας και να
>>>> περικλείουν το κορμί σας, ερεθίζοντας τα αυτιά και τους πόρους σας, 
>>>> καθεμία διαφορετικά ανάλογα με την υφή και την έντασή της. Κάθε φωνή που 
>>>> ακούω έχει
>>>> διαφορετική θερμοκρασία. Τη νιώθω και τη βλέπω με τα μάτια του νου, με 
>>>> διαφορετικά χρώματα, ανάλογα με την τονικότητά της. Μπορώ να καταλάβω πότε 
>>>> κάποιος
>>>> άνθρωπος με ειρωνεύεται, πότε μου λέει ψέματα, πότε μου μιλάει απλά για να 
>>>> μου μιλήσει, πότε είναι ανώριμος, ευνουχισμένος, κακοποιημένος, 
>>>> απελπισμένος,
>>>> ερωτευμένος αγχωμένος, υστερικός, ειλικρινής, δοτικός, φροντιστικός ή 
>>>> κάποιος συνδυασμός όλων αυτών. Σε μερικές περιπτώσεις, καταλαβαίνω και 
>>>> πότε κάποιος
>>>> με κοιτάζει ή τι νιώθει, δίχως να χρειάζεται να μου μιλήσει. Το καθετί 
>>>> αντιστοιχεί για εμένα σε μια συγκεκριμένη αίσθηση και χρώμα ή και σχήμα. 
>>>> Όλα αυτά
>>>> τα έχω κατανεμημένα μέσα στο μυαλό μου. Το ίδιο συμβαίνει και με τις 
>>>> λέξεις και με τους ήχους. Αναλόγως τι ακούω, βλέπω κι αντίστοιχα χρώματα ή 
>>>> και σχήματα.
>>>> Όταν ακούω λέξεις ή αριθμούς, βλέπω και τα γράμματα και τους αριθμούς, 
>>>> χρωματισμένα στον αέρα. Αυτό, είναι μια νευρολογική κατάσταση που λέγεται 
>>>> «συναισθησία».
>>>> Η συναισθησία είναι η αυτόματη αντίληψη ενός ερεθίσματος με μια άλλη 
>>>> αίσθηση από αυτήν που του αναλογεί. Υπάρχουν πολλά είδη συναισθησίας: 
>>>> κάποιοι, π.χ.,
>>>> μπορεί τρώγοντας ένα φαγητό να βλέπουν αντιστοίχως ένα χρώμα. Εγώ βλέπω 
>>>> ό,τι ακούω, μόνο που δεν βλέπω.
>>>> 
>>>> - Αισθάνεστε μειονεκτικά;
>>>> 
>>>> - Όταν ήμουν μικρή, περισσότερο αναρωτιόμουν τι στο καλό θεωρούν οι άλλοι 
>>>> πως είναι λάθος σε εμένα. Μετά, κατάλαβα και συνειδητοποίησα πως εκείνοι 
>>>> ήταν
>>>> λάθος, το σύστημα ήταν λάθος – και είναι, μέχρι σήμερα.
>>>> 
>>>> Δεν αισθάνομαι καθόλου μειονεκτικά διότι ξέρω ποια είμαι, τι μου συμβαίνει 
>>>> κι έχω αποφασίσει να πορευτώ έτσι. Παρ’ όλα αυτά, βιώνω ρατσισμό – δεν το 
>>>> αρνούμαι
>>>> είτε έμμεσα είτε άμεσα. Ίσως επειδή ο κόσμος δεν είναι εξοικειωμένος με 
>>>> τους τυφλούς ή ίσως επειδή διαφέρω από τον μέσο τυφλό ειδικότερα και τον 
>>>> μέσο άνθρωπο
>>>> γενικότερα, οι άνθρωποι κοιτάζουν με περιέργεια, νιώθουν αμηχανία ή δεν 
>>>> ξέρουν τι να με κάνουν.
>>>> 
>>>> - Υπάρχει στίγμα για την τυφλότητα;
>>>> 
>>>> - Ναι, υπάρχει. Ας ξεκινήσουμε με τον ορισμό της λέξης: «στίγμα» είναι «η 
>>>> de facto άδικη ταύτιση μιας κοινωνικής ομάδας ή μιας πράξης ή μιας άποψης 
>>>> με
>>>> αρνητικά συναισθήματα και κυρίως με το αίσθημα της ντροπής». Το στίγμα 
>>>> αναπτύσσεται μέσα από τις διακρίσεις που δημιουργούνται από την έλλειψη 
>>>> υποδομών,
>>>> την παρεμπόδιση πρόσβασης στην εκπαίδευση, τις υπηρεσίες και την πόλη, την 
>>>> αγνόηση βασικών κανόνων συμπεριφοράς και τη μη τήρηση της νομοθεσίας. Όλα 
>>>> αυτά
>>>> δημιουργούν το στίγμα κι οδηγούν σε αυτό, κατασκευάζοντας επιμέρους 
>>>> στερεότυπα, τα οποία ενισχύουν με τη σειρά τους το στίγμα που οδηγεί πίσω 
>>>> στην έλλειψη
>>>> προσβασιμότητας, υποδομών κλπ. Ένας φαύλος κύκλος… Π.χ., η κακή πρακτική 
>>>> να παρκάρει ο κόσμος επάνω στα πεζοδρόμια αποτελεί μέρος του στερεότυπου 
>>>> πως οι
>>>> τυφλοί είναι ανίκανοι να κυκλοφορήσουν αυτόνομα, μα συνάμα το ενθαρρύνει, 
>>>> αφού όντως οι περισσότεροι δυσκολεύονται. Αλλά γιά σκεφτείτε: εδώ 
>>>> δυσκολεύονται
>>>> να περπατήσουν στα πεζοδρόμια και οι άνθρωποι που δεν είναι τυφλοί! Οπότε 
>>>> δεν είναι κάτι που θα πρέπει να ταυτίζεται ως στίγμα, συσχετιζόμενο με την 
>>>> έλλειψη
>>>> της όρασης, αλλά με την αναρχία και τον ωχαδελφισμό που κυριαρχεί στην 
>>>> Ελλάδα σε συνάρτηση με την ανύπαρκτη πολιτική βούληση. Οι δικαιολογίες που 
>>>> επίσης
>>>> στερεοτυπικά προβάλλουν οι περισσότεροι, τύπου: «Δεν κυκλοφορούν τυφλοί 
>>>> εδώ» ή «Οι τυφλοί, συνοδεύονται» ή «Πέντε λεπτάκια θα κάνω» ή «Δεν βρίσκω 
>>>> να παρκάρω
>>>> αλλού», σε συνάρτηση με την πλήρη έλλειψη μέριμνας από τις αρμόδιες Αρχές 
>>>> για το φαινόμενο αυτό, οδηγούν στην ενδυνάμωση του στίγματος πως «οι 
>>>> τυφλοί δεν
>>>> κυκλοφορούν αυτόνομα» και απαντά στην ερώτηση: «Πρέπει οι τυφλοί να 
>>>> κυκλοφορούν αυτόνομα; — Όχι δεν πρέπει». Έτσι, οι τυφλοί στιγματίζονται ως 
>>>> ανήμποροι
>>>> σε ένα επικίνδυνο περιβάλλον, και ένα τυφλό παιδί σε μια υπερπροστατευτική 
>>>> οικογένεια μαθαίνει από την πρώτη ημέρα πως «δεν μπορεί να κάνει αυτό ή 
>>>> εκείνο»,
>>>> πως «πρέπει να είναι προσκολλημένο στη μαμά», πως «δεν πρέπει να 
>>>> εκπαιδευτεί για να βγαίνει μόνο του από το σπίτι», πως «το λευκό μπαστούνι 
>>>> είναι κακό
>>>> και δεν το χρειάζεται», ενώ ουσιαστικά το λευκό μπαστούνι είναι τα μάτια 
>>>> του και υποδηλώνει την αναπηρία του. Συνεπώς, το στίγμα ενδυναμώνεται και 
>>>> συνεχίζει
>>>> την πορεία του, φιλτραρισμένο μέσα από άλλα στερεότυπα που συχνά 
>>>> εξευγενίζονται, προκειμένου να κάνουν τη δουλειά τους τα ΜΜΕ ή και να 
>>>> εξιλεωθεί ο καθένας
>>>> από το βάρος τού να έχει απέναντί του έναν τυφλό. Που όμως δεν είναι μόνο 
>>>> τυφλός, είναι κι εκατό άλλα διαφορετικά πράγματα.
>>>> 
>>>> - Εργάζεστε, από όσο ξέρω. Πού; Με τι αντικείμενο;
>>>> 
>>>> - Είμαι ψυχολόγος. Οι σπουδές μου αφορούν κυρίως την έρευνα στην ψυχολογία 
>>>> και εργαζόμουν για αρκετά χρόνια στο Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας στην 
>>>> Κρήτη.
>>>> Σήμερα, εργάζομαι ως ψυχολόγος στο Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία». Το 
>>>> ενδιαφέρον μου για την έρευνα παραμένει, αλλά έχω κάνει και μια μεταστροφή 
>>>> προς
>>>> την κλινική ψυχολογία και την ψυχοθεραπεία. Με ενδιαφέρει πολύ η 
>>>> ψυχανάλυση.
>>>> 
>>>> - Έχετε έναν σκύλο-οδηγό. Πείτε μας για αυτόν. Πόσο καιρό είστε μαζί, 
>>>> πόσων ετών είναι, πού και πώς σάς βοηθάει, τι κάνετε εσείς για εκείνον. 
>>>> Και πόσο
>>>> αγαπιέστε.
>>>> 
>>>> - Έχω μια ξανθούλα λαμπραντορίτσα 11 ετών, τη Μέη, η οποία βγήκε πια στη 
>>>> σύνταξη και την παίρνω στο χαλαρό μαζί μου, μέχρι να ετοιμαστεί ο τρίτος 
>>>> μου σκύλος-οδηγός.
>>>> Την πήρα δύο ετών εκπαιδευμένη, άρα είμαστε περίπου 9 χρόνια αυτοκόλλητες. 
>>>> Η Μέη και γενικότερα οι σκύλοι-οδηγοί τυφλών είναι η ζωή μου και το σήμα 
>>>> κατατεθέν
>>>> μου. Οι περισσότεροι άνθρωποι με γνώρισαν με αφορμή τους σκύλους-οδηγούς. 
>>>> Υπήρξα η πρώτη χειρίστρια σκύλου-οδηγού στην Ελλάδα, και το 2008 
>>>> αποφασίσαμε
>>>> μια παρέα φίλων να ιδρύσουμε έναν οργανισμό που θα εκπαιδεύει και θα 
>>>> παρέχει, σκύλους-οδηγούς στην Ελλάδα, εντελώς δωρεάν. Έτσι, γεννήθηκε η 
>>>> σχολή σκύλων-οδηγών
>>>> της «Λάρα», που πήρε το όνομά της από τη Λάρα, το πρώτο μου σκυλάκι-οδηγό. 
>>>> Σήμερα, η «Λάρα» είναι ένας μοντέρνος, ιδιωτικός ΜΚΟ που διοικείται από 
>>>> νέους
>>>> ανθρώπους και προσφέρει υψηλού επιπέδου υπηρεσίες στους τυφλούς. Εγώ 
>>>> διατελώ Πρόεδρος ΔΣ.
>>>> 
>>>> Οπότε καταλαβαίνετε πως οι σκύλοι-οδηγοί υπήρξαν ορόσημο στη ζωή μου. Η 
>>>> Μέη είναι σαν άνθρωπος, για να μην πω καλύτερη από άνθρωπο. Είναι 
>>>> πανέξυπνη, τρυφερή,
>>>> λιχούδω και απίστευτα διακριτική. Δεν με ενοχλεί ποτέ, δεν με επιβαρύνει 
>>>> ποτέ, ενώ μέχρι σήμερα ανταποκρίθηκε άψογα στους έντονους ρυθμούς μου. Η 
>>>> Μέη βλέπει
>>>> για εμένα, κι όταν λέω «βλέπει για εμένα», εννοώ πως βλέπει με τέτοια 
>>>> ακρίβεια σαν να έβλεπα εγώ. Μαζί της δεν καταλαβαίνω πως υπάρχουν εμπόδια, 
>>>> δεν σκοντάφτω
>>>> επάνω στον κόσμο, δεν χάνομαι ποτέ. Εντοπίζει ψηλά εμπόδια που δεν 
>>>> ανιχνεύονται με το λευκό μπαστούνι. Βλέπει τα αυτοκίνητα που παραβιάζουν 
>>>> τρέχοντας τις
>>>> διαβάσεις και μου σώζει τη ζωή. Βλέπει το ταξί όταν έρχεται να μας πάρει 
>>>> και με καθοδηγεί κατευθείαν στην πόρτα του. Στο αεροδρόμιο, εντοπίζει το 
>>>> σήμα
>>>> των ΑμεΑ, εντοπίζει το σήμα της αεροπορικής εταιρίας με την οποία πετάμε 
>>>> συνήθως, μόλις δει άνθρωπο με στολή τον ακολουθεί. Εντοπίζει θέσεις για να 
>>>> καθίσουμε,
>>>> πόρτες, σκάλες, διαβάσεις, ΑΤΜ, ταμεία, ασανσέρ, στύλους… Βλέπει τη 
>>>> διαδρομή ως όλον και όχι κομμάτι-κομμάτι όπως θα την έβλεπα εγώ. Μου 
>>>> βρίσκει συντομότερες
>>>> διαδρομές, κοντινότερες στάσεις λεωφορείου… Και πέρα από όλα αυτά μού 
>>>> μαθαίνει πώς να αγαπώ, πώς να εκτιμώ και πώς να κατανοώ, αφού εκείνη δεν 
>>>> μιλάει και
>>>> εγώ δεν βλέπω, κι όμως μιλάμε και καταλαβαινόμαστε άψογα. Εγώ φροντίζω να 
>>>> χαίρεται, να τρώει καλά, να κοιμάται καλά. Πάντα έχει προτεραιότητα στη 
>>>> ζωή μου.
>>>> Π.χ., εάν σε ένα σπίτι δεν θέλουν τη Μέη, δεν πηγαίνω. Ή το καλοκαίρι δεν 
>>>> πηγαίνω ποτέ σε ξενοδοχείο ή παραλία που να απαγορεύουν την είσοδο στη 
>>>> Μέη. Την
>>>> έχω πάντα μαζί μου και απολαμβάνω την παρέα της, ίσως περισσότερο από όσο 
>>>> απολαμβάνω την παρέα των ανθρώπων. Την αγαπώ όσο κανέναν άλλο και είμαι 
>>>> υπερήφανη
>>>> που με αγαπάει κι εκείνη. Έχει μια τεράστια ψυχή η Μέη. Πάντα, όταν 
>>>> κάποιος μιλάει σε εμένα ή για εμένα, μιλάει στο δεύτερο πρόσωπο του 
>>>> πληθυντικού. Ενώ,
>>>> αν τύχει να βγω χωρίς αυτήν, όλοι ρωτούν πού είναι. Διότι λείπει. Και 
>>>> νιώθω σαν να λείπει ένα μέρος του κορμιού μου.
>>>> 
>>>> - Έχετε και άλλα σκυλιά; Είναι και αυτά εκπαιδευμένα;
>>>> 
>>>> Έχω και τη Λάρα που είναι σήμερα 15 ετών. Αυτή είναι μαύρη. Τους 
>>>> τελευταίους μήνες έχει βαρύνει, κι εγώ έχω περιορίσει κατά πολύ τις 
>>>> μετακινήσεις μου για
>>>> να την προσέχω. Ό,τι έχω γίνει στη ζωή μου, το χρωστάω στη μαυρούλα τη 
>>>> Λάρα. Έχω και 4 γατιά που έχω μαζέψει από τον δρόμο: την Κανέλα, τη 
>>>> Ρασπουτίνα,
>>>> τον Ξανθίππο και το μικρό, την Άρια. Μεγάλωσα σε μια οικογένεια εξαιρετικά 
>>>> φιλόζωη. Ζούσαμε σε ένα σπίτι στη Γλυφάδα γεμάτο ζώα. Όπου κι αν πήγαινες, 
>>>> έβρισκες
>>>> κι ένα!
>>>> 
>>>> - Πώς μπορεί να εκπαιδευτεί ένας σκύλος για τυφλούς; Πόσο κοστίζει αυτή η 
>>>> εκπαίδευση και πόσο κάνει αυτό το σκυλί τελικώς;
>>>> 
>>>> Οι υποψήφιοι σκύλοι-οδηγοί επιλέγονται από ειδικά εκτροφικά προγράμματα σε 
>>>> ηλικία δύο μηνών. Θα περάσουν δύο χρόνια εκπαίδευσης και πρέπει να έχουν 
>>>> όσο
>>>> το δυνατόν λιγότερες πιθανότητες να βγουν από το πρόγραμμα εξαιτίας 
>>>> συμπεριφοριστικών ή/και σωματικών προβλημάτων.
>>>> 
>>>> Προκειμένου να ξεκινήσει την εκπαίδευσή του ένας σκύλος ως οδηγός τυφλών, 
>>>> πρέπει πρώτα να κοινωνικοποιηθεί άριστα, δηλαδή να μάθει να μην αντιδρά σε 
>>>> άλλα
>>>> ζώα, να μπορεί να μπαίνει στα ΜΜΜ, να είναι ήσυχος στα εστιατόρια, στα 
>>>> σούπερ μάρκετ, στο σπίτι και στο γραφείο. Γι’ αυτό, τον πρώτο χρόνο της 
>>>> ζωής τους
>>>> τα δίνουμε σε καθημερινούς ανθρώπους, άσχετους με την εκπαίδευση σκύλων, 
>>>> ώστε να τα μεγαλώσουν στο πλαίσιο μιας φυσιολογικής ζωής και να τα 
>>>> εκθέσουν σε
>>>> όσα περισσότερα ερεθίσματα και περιβάλλοντα γίνεται. Οι άνθρωποι αυτοί 
>>>> είναι εθελοντές και ονομάζονται «ανάδοχοι κουταβιών» (puppy walkers). To 
>>>> κρισιμότερο
>>>> σημείο κατά την εκπαίδευση ενός σκύλου-οδηγού είναι η κοινωνικοποίησή του. 
>>>> Ένας μη-ισορροπημένος σκύλος δεν μπορεί μετά να συνεχίσει για οδηγός 
>>>> τυφλών.
>>>> 
>>>> Μετά την κοινωνικοποίηση, οι σκύλοι περνούν στα χέρια των «εκπαιδευτών 
>>>> κινητικότητας με σκύλο-οδηγό» και ξεκινούν να εκπαιδεύονται στην πόλη, 
>>>> φορώντας
>>>> το ειδικό σαμάρι των σκύλων-οδηγών, πάντα με θετικό τρόπο και πολύ φαγητό. 
>>>> Αρχικά, μαθαίνουν να περπατούν σε ευθεία γραμμή, μετά μαθαίνουν εντολές 
>>>> κατεύθυνσης,
>>>> να προσπερνούν εμπόδια, να εντοπίζουν διάφορα στοιχεία στον χώρο, και 
>>>> κυρίως να… σκέφτονται. Οι σκύλοι-οδηγοί είναι οι μοναδικοί σκύλοι που 
>>>> καλούνται να
>>>> λύσουν ένα πρόβλημα χωρίς τη βοήθεια του χειριστή τους, καθώς αυτός δεν 
>>>> έχει οπτική επαφή με το περιβάλλον. Π.χ., εάν στην απέναντι πλευρά του 
>>>> δρόμου υπάρχει
>>>> ένα παρκαρισμένο όχημα που έχει κλείσει τη δίοδο, ο τυφλός δεν θα το δει. 
>>>> Ο σκύλος-οδηγός όμως θα το δει πριν ξεκινήσουν και θα επαναϋπολογίσει τη 
>>>> διαδρομή.
>>>> Επίσης, οι σκύλοι-οδηγοί είναι οι μοναδικοί σκύλοι που έχουν το δικαίωμα 
>>>> να αγνοήσουν μία εντολή σε περίπτωση που ο τυφλός κρίνει μια κατάσταση 
>>>> λανθασμένα.
>>>> Π.χ., μπορεί ο τυφλός να δώσει την εντολή «ευθεία», όμως ευθεία να υπάρχει 
>>>> μια λακκούβα. Έτσι, ο σκύλος-οδηγός θα αγνοήσει την εντολή και θα κάνει 
>>>> αυτό
>>>> που εκείνος κρίνει σωστό. Τέλος, είναι οι μοναδικοί σκύλοι που μαθαίνουν 
>>>> να κοιτούν ψηλά καθώς περπατάνε, έτσι ώστε να αποφεύγουν τα εμπόδια ύψους.
>>>> 
>>>> Η εκπαίδευση στα καθήκοντα του οδηγού τυφλών διαρκεί 6 μήνες. Έπειτα, 
>>>> ξεκινάει η συνεκπαίδευση με τον τυφλό χειριστή, τον οποίο έχει επιλέξει 
>>>> νωρίτερα
>>>> η σχολή, που διαρκεί περίπου 2 μήνες. Εκεί ο τυφλός μαθαίνει την 
>>>> καθημερινή ρουτίνα και φροντίδα του σκύλου-οδηγού, πώς να συνεργάζεται 
>>>> μαζί του και πώς
>>>> να λειτουργεί βλέποντας πλέον μέσα από τα μάτια του και δίχως να αγγίζει 
>>>> πια το έδαφος με το λευκό του μπαστούνι. Οι σκύλοι-οδηγοί εργάζονται για 
>>>> περίπου
>>>> 8 χρόνια και έπειτα συνεχίζουν τη ζωή τους ως κατοικίδιοι σκύλοι.
>>>> 
>>>> Η διετής εκπαίδευση μιας «ομάδας σκύλου-οδηγού», δηλαδή του σκύλου-οδηγού 
>>>> και του τυφλού χειριστή του, κοστίζει αρκετά. Το κόστος φτάνει τις 25.000 
>>>> ευρώ,
>>>> αλλά εάν έχουμε υλικές χορηγίες σε σκυλοτροφές, φάρμακα και κτηνιατρικές 
>>>> υπηρεσίες, μειώνεται στις 15.000-20.000 ευρώ. Το κόστος εξαρτάται από 
>>>> ρευστούς
>>>> παράγοντες. Για παράδειγμα, εάν ο υποψήφιος χειριστής ζει στην επαρχία, ο 
>>>> εκπαιδευτής θα πρέπει να μεταβεί και αυτός στην επαρχία για να εκπαιδεύσει 
>>>> την
>>>> ομάδα. Επίσης, εξαρτάται από το πόσα σκυλιά θα βγουν από το πρόγραμμα. 
>>>> Ένας σκύλος που είναι φοβικός, υπερκινητικός ή έχει δυσπλασία στα ισχία 
>>>> δεν μπορεί
>>>> να εκπαιδευτεί για οδηγός τυφλών. Όμως, αυτά τα χαρακτηριστικά δεν 
>>>> φαίνονται αμέσως αλλά κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσης. Εάν ένας σκύλος 
>>>> δεν καταφέρει
>>>> να συνεχίσει την εκπαίδευσή του για οδηγός τυφλών, η σχολή τον χαρίζει και 
>>>> δεν αποζημιώνεται.
>>>> 
>>>> Το κόστος καλύπτει την αγορά του κουταβιού, τον μισθό και την ασφάλιση του 
>>>> εκπαιδευτή κινητικότητας με σκύλο-οδηγό και του εκπαιδευτή κινητικότητας με
>>>> λευκό μπαστούνι, είδη κατοικίδιων όπως κλουβί, μπολ, λουριά, κολάρα, 
>>>> σκυλοτροφή, αντιπαρασιτικά φάρμακα κλπ., κτηνιατρικά έξοδα, οδοιπορικά 
>>>> έξοδα των εκπαιδευτών
>>>> (βενζίνη, αεροπορικά εισιτήρια κλπ.) καθώς και τον εξοπλισμό σκύλων-οδηγών 
>>>> (σαμάρι, γιλέκο, λευκό μπαστούνι).
>>>> 
>>>> Οι σκύλοι-οδηγοί δίνονται εντελώς δωρεάν. Το κόστος συντήρησης ενός 
>>>> σκύλου-οδηγού, ανέρχεται στα 80 ευρώ τον μήνα συν τα ετήσια εμβόλια και 
>>>> τις εξετάσεις
>>>> αίματος, που είναι 200 ευρώ τον χρόνο. Οι ομάδες παρακολουθούνται από τον 
>>>> οργανισμό καθ’ όλη τη διάρκεια της συνεργασίας τους. Θεωρούνται ο 
>>>> αποτελεσματικότερος
>>>> τρόπος για να κινηθεί ένας τυφλός γρήγορα, αυτόνομα και με ασφάλεια. Η 
>>>> σχολή «Λάρα» φέρει τεράστια ευθύνη όταν υπογράφει για να βγει ένας τυφλός 
>>>> μαζί με
>>>> ένα σκύλο-οδηγό στον δρόμο. Δυστυχώς στην Ελλάδα οι σκύλοι- οδηγοί 
>>>> θεωρούνται πολυτέλεια κι ας υπάρχει τόσο μεγάλη ανάγκη. Επίσης, έχουμε 
>>>> πρόβλημα στην
>>>> εύρεση ανάδοχων κουταβιών: κανείς δεν θέλει να πάρει ένα σκύλο τον οποίο 
>>>> θα αποχωριστεί αργότερα, κι ας αλλάξει έτσι τη ζωή κάποιου άλλου. Παρ’ όλα 
>>>> αυτά,
>>>> το «πείραμα» πέτυχε. Όταν ξεκινήσαμε τη σχολή σκύλων-οδηγών «Λάρα» 10 
>>>> χρόνια πριν, μας έλεγαν πως οι σκύλοι-οδηγοί δεν θα καταφέρουν να υπάρξουν 
>>>> στην Ελλάδα,
>>>> επειδή έχει ζέστη, επειδή έχει αδέσποτα, επειδή υπάρχουν άπειρα εμπόδια 
>>>> στον δρόμο, επειδή κανείς δεν θα τους επιτρέπει την είσοδο κ.ο.κ. Σήμερα, 
>>>> οι περισσότεροι
>>>> άνθρωποι γνωρίζουν τι είναι ένας σκύλος-οδηγός, η πρόσβασή τους 
>>>> επιτρέπεται παντού, ενώ ο αριθμός των σκύλων-οδηγών ολοένα κι αυξάνεται.
>>>> 
>>>> - Θέλω να μας πείτε τα 5 χειρότερα πράγματα που αντιμετωπίζει ένας τυφλός 
>>>> στην πόλη σήμερα. Κάποιος που ξεκινά ένα πρωί να πάει στη δουλειά του, ας 
>>>> πούμε
>>>> — εάν έχει δουλειά.
>>>> 
>>>> 1. Τα ελληνικά πεζοδρόμια. Η ρυμοτομία και η παρανομία είναι πλέον 
>>>> προκλητικές στην Ελλάδα. Ένας τυφλός δεν ξέρει τι θα συναντήσει μπροστά 
>>>> του. Αλλά, ακόμα
>>>> κι αν μάθει πως π.χ. στο τάδε σημείο υπάρχει το τάδε εμπόδιο, τα εμπόδια 
>>>> μεταβάλλονται καθημερινά, οπότε δεν ξέρει και τι να περιμένει. Αναρωτιέμαι 
>>>> πραγματικά
>>>> πώς ανέχεται ο κόσμος τόση ασχήμια, τέτοια κοροϊδία και γιατί δεν 
>>>> ξεσηκώνεται. Ειλικρινά, έχω ταξιδέψει σε όλη την Ευρώπη: εχθρικότερες 
>>>> πόλεις από αυτές
>>>> της Ελλάδας δεν έχω δει ούτε καν στα Βαλκάνια.
>>>> 
>>>> 2. Τα ΜΜΜ και κυρίως τα λεωφορεία που συνήθως αργούν και είναι πήχτρα στον 
>>>> κόσμο. Να περιμένει κανείς μια ώρα στη στάση με βροχή ή με 40 βαθμούς δεν 
>>>> είναι
>>>> πάντα ό,τι καλύτερο. Αν πέσεις και σε άσχετο οδηγό ή ελεγκτή κι έχει 
>>>> σκύλο-οδηγό, μπορεί να καταλήξεις και στο ΑΤ.
>>>> 
>>>> 3. Την άγνοια των ανθρώπων που είτε θα τον αρπάξουν με το «έτσι θέλω» για 
>>>> να «τον βοηθήσουν», είτε θα φωνάξουν, θα χαϊδέψουν τον σκύλο-οδηγό του εν 
>>>> ώρα
>>>> εργασίας, είτε θα πουν ένα σχόλιο τύπου: «Κρίμα που δεν σου δίνει ο θεός 
>>>> τα ματάκια σου», είτε θα κοιτάζουν σαν ηλίθιοι λες κι έχουν δει εξωγήινο...
>>>> 
>>>> 4. Τους οδηγούς, κυρίως των δικύκλων. Φανταστείτε να είστε τυφλή μαζί με 
>>>> έναν σκύλο-οδηγό, επάνω σε μια διαχωριστική νησίδα μιας λεωφόρου με τρελή 
>>>> κίνηση
>>>> και στις δυο λωρίδες, περιμένοντας να διασχίσετε τη διάβαση. Και, ξαφνικά, 
>>>> να καβαλήσει μια μηχανή τη νησίδα και, χωρίς να κόψει ταχύτητα, να περάσει 
>>>> ξυστά,
>>>> μπροστά από τον σκύλο-οδηγό, προκειμένου να περάσει στο αντίθετο ρεύμα, 
>>>> χωρίς να κάνει κύκλο. Εάν ο σκύλος-οδηγός πανικοβληθεί ή του ξεφύγει 
>>>> αυτουνού η
>>>> μηχανή, θα πουν «Έφταιξε η τυφλή» ή «Έφταιξε ο σκύλος, δεν ήταν 
>>>> εκπαιδευμένος»… Μου έχει τύχει να παραβιάζει αυτοκίνητο, διάβαση στη 
>>>> Βασιλίσσης Σοφίας
>>>> την ώρα που περνούσα με τον σκύλο-οδηγό μου, τη Μέη, με πράσινο για τους 
>>>> πεζούς. Εάν δεν είχα τη Μέη να δει το όχημα και να φρενάρει, θα με είχε 
>>>> σκοτώσει.
>>>> Δεν προλάβαινα να τον ακούσω, έτσι γρήγορα που ερχόταν. Μου έχει τύχει να 
>>>> βρίσκομαι στη μέση μιας διάβασης, πάλι μαζί με τη Μέη, κι εκείνη την ώρα 
>>>> να έρχεται
>>>> μια μηχανή μεγάλου κυβισμού με χίλια. Κοκαλώσαμε κι εγώ και η Μέη, επειδή 
>>>> σε αυτές τις περιπτώσεις είναι καλύτερο να είσαι ακίνητος στόχος παρά 
>>>> κινούμενος
>>>> μπας και σε αποφύγει. Η Μέη ήταν ήρεμη, επειδή ήμουν κι εγώ. Αν δεν 
>>>> ήμασταν ομάδα με κοινή ψυχή και η Μέη πανικοβαλλόταν, θα την είχε 
>>>> σκοτώσει. Μου έχει
>>>> τύχει να σταματάει ένα αυτοκίνητο στη διάβαση για να περάσουμε απέναντι με 
>>>> τη Μέη και οι άλλοι οδηγοί από πίσω να κορνάρουν. Να έρχεται αυτοκίνητο με 
>>>> χίλια
>>>> στη διάβαση και να φρενάρει, κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή, μπροστά 
>>>> στα πόδια της Μέη…
>>>> 
>>>> 5. Την εμποδιζόμενη πρόσβαση στον χώρο εργασίας. Ποτέ κανένας χώρος 
>>>> εργασίας δεν είναι καθολικά προσβάσιμος για έναν τυφλό. Από τις 
>>>> εγκαταστάσεις, μέχρι
>>>> την πρόθεση του προσωπικού να μάθει, μέχρι τον εξοπλισμό που θα δοθεί στον 
>>>> τυφλό, μέχρι το έγγραφο που θα κληθεί να διαβάσει και να υπογράψει σε… 
>>>> έντυπη
>>>> μορφή.
>>>> 
>>>> - Πείτε μας, λοιπόν, ποιες θα έπρεπε να είναι οι 5 πρώτες προτεραιότητες 
>>>> της πολιτείας για να γίνει καλύτερη η καθημερινότητα των τυφλών.
>>>> 
>>>> 1. Να σταματήσει η ασυδοσία στον συνδικαλισμό των αναπήρων.
>>>> 
>>>> 2. Να αναγνωριστεί η εκπαίδευση στην κινητικότητα και στον προσανατολισμό 
>>>> με λευκό μπαστούνι από το Υπουργείο Παιδείας και να γίνει νόμιμο μάθημα 
>>>> για τα
>>>> τυφλά παιδιά στα σχολεία. Να υπάρξει ως κλάδος στην πανεπιστημιακή 
>>>> εκπαίδευση ώστε να γίνει ανοικτό επάγγελμα από κλειστό που είναι σήμερα 
>>>> και να υπάρξουν
>>>> νέοι εκπαιδευτές. Σήμερα, υπάρχουν επτά εν ενεργεία εκπαιδεύτριες Κ+Π για 
>>>> όλη την Ελλάδα, οι οποίες εκπαιδεύτηκαν πριν από 16 χρόνια.
>>>> 
>>>> 3. Να υπάρξει καταγραφή των τυφλών από τους δήμους. Να γνωρίζουν από το 
>>>> ΕΚΑΒ, τους Δήμους και την ΕΛΑΣ, ποιοι είναι και πού μένουν ώστε να μπορούν 
>>>> να τους
>>>> βοηθήσουν σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης. Οι γιατροί, οι αστυνομικοί, οι 
>>>> πυροσβέστες, οι νοσηλευτές να εκπαιδευτούν στην παροχή υπηρεσιών προς τους 
>>>> τυφλούς
>>>> και να ενημερωθούν για την κείμενη νομοθεσία που υπερασπίζεται τα 
>>>> δικαιώματά τους, διότι σήμερα έχουν πλήρη άγνοια. Η αστυνομία να μας πάρει 
>>>> στα σοβαρά.
>>>> Τηλεφωνούμε για παράνομα παρκαρισμένα οχήματα και δεν έρχεται ποτέ 
>>>> περιπολικό. Πηγαίνουμε στα ΑΤ να δηλώσουμε ρατσιστικό έγκλημα την άρνηση 
>>>> εισόδου σε
>>>> σκύλο-οδηγό και λένε πως δεν μπορούν να παρέμβουν διότι η υπάρχουσα 
>>>> νομοθεσία για την πρόσβαση των σκύλων-οδηγών δεν προβλέπει την επιβολή 
>>>> προστίμου. Ή
>>>> πως, εφόσον δεν πρόκειται για κακοποίηση ζώου, δεν μπορούν να κάνουν 
>>>> τίποτα. Ή στη δική μου περίπτωση –όταν θέλησα να κάνω μήνυση σε έναν οδηγό 
>>>> λεωφορείου
>>>> που κάλεσε την αστυνομία επειδή τόλμησα να επιβιβαστώ στο όχημα μαζί με τη 
>>>> Μέη– πως, από τη στιγμή που δεν υπήρξε λεκτική βία εναντίον μου και το 
>>>> περιστατικό
>>>> αφορούσε τον… σκύλο-οδηγό, δεν πρόκειται για ρατσιστικό έγκλημα.
>>>> 
>>>> 4. Να υπάρξει ένας μηχανισμός που θα αναλαμβάνει άμεσα κάθε άνθρωπο που 
>>>> γεννιέται τυφλός ή τυφλώνεται, πανελλαδικά, αλλά και τις οικογένειές τους 
>>>> με ειδικευμένους
>>>> ψυχολόγους, ψυχιάτρους, δασκάλους, εργοθεραπευτές, φυσιοθεραπευτές, 
>>>> οφθαλμίατρους, εκπαιδευτές Κ+Π. Έτσι θα επιτευχθεί ουσιαστική ένταξη κι 
>>>> όχι στα χαρτιά.
>>>> Κάντε ένα πείραμα: φανταστείτε πως μόλις γεννήσατε ένα τυφλό μωρό και 
>>>> ξεκινήστε να σκέφτεστε πού θα πρέπει να τηλεφωνήσετε (για email δεν το 
>>>> συζητώ). Εάν
>>>> βρείτε κανένα τηλέφωνο, τηλεφωνήστε κιόλας και, για να το κάνετε πιο 
>>>> πικάντικο, πείτε πως μένετε π.χ. στην Κεφαλονιά.
>>>> 
>>>> 5. Να αναγνωρίσει επιτέλους το κράτος τους σκύλους-οδηγούς ως υπηρεσία και 
>>>> όχι μόνο σε νομικό επίπεδο. Να δίνονται χρήματα από τον κρατικό 
>>>> προϋπολογισμό
>>>> για την εκπαίδευση και τη χορήγησή τους, όπως δίνονται και στα αναπηρικά 
>>>> βοηθήματα από τα ταμεία.
>>>> 
>>>> 6. Να φτιάξουν επιτέλους οι δήμοι τα πεζοδρόμια, αναλογικά με αυτά που 
>>>> πληρώνουμε, και να αλλάξει η νοοτροπία του παράνομου παρκαρίσματος, των 
>>>> τραπεζοκαθισμάτων,
>>>> της ζαρντινιέρας και των πινακίδων.
>>>> 
>>>> 7. Να σταματήσει το κράτος να θεωρεί αποκλειστική πρόνοια τα επιδόματα. 
>>>> Κάτι που έμαθα ασχολούμενη με τους σκύλους-οδηγούς είναι ότι, εάν κάνεις 
>>>> έναν τυφλό
>>>> αυτόνομο, θα γίνει παραγωγικός και θα επιστρέφει στο κράτος τα χρήματα που 
>>>> του κοστίζει, ή έστω μέρος τους. Όμως μια τέτοια προοπτική δεν αποτελεί 
>>>> προτεραιότητα
>>>> για την ελληνική πολιτεία. Δεν ενδιαφέρεται οι τυφλοί και οι ανάπηροι 
>>>> γενικότερα να είναι παραγωγικοί πολίτες, και το χρήμα που φεύγει και δεν 
>>>> επιστρέφει
>>>> έχει συμβάλει στην οικονομική κρίση. Εκτιμώ πως το 85% των τυφλών είναι 
>>>> άνεργοι στην Ελλάδα.
>>>> 
>>>> 8. Να υπάρξει ένας αμεσότερος, ευκολότερος τρόπος πιστοποίησης και 
>>>> καταγραφής των ΑμεΑ διότι με τα ΚΕΠΑ χάνει η μάνα το παιδί και το παιδί τη 
>>>> μάνα. Είναι
>>>> απίστευτα γραφειοκρατικός μηχανισμός, και η γραφειοκρατία, ως γνωστόν, 
>>>> ευνοεί τη διαφθορά. Τέλος, να υπάρξουν ταυτότητες αναπήρων έτσι ώστε να 
>>>> μπορούμε
>>>> να αποδεικνύουμε την αναπηρία μας εύκολα ή να βλέπει κάποιος, π.χ. πολίτης 
>>>> ή διασώστης πως είμαστε ΑμεΑ σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης. Υπάρχουν και οι
>>>> λεγόμενες «αόρατες αναπηρίες» και συχνά η τύφλωση είναι αόρατη αναπηρία, 
>>>> δηλαδή δεν φαίνεται εάν δεν σ’ το πουν. Όσο απίστευτο κι αν ακούγεται, 
>>>> στην Ελλάδα
>>>> του 2018 δεν υπάρχουν ταυτότητες αναπήρων, παρά μόνο για τα ΜΜΜ – που όμως 
>>>> δε χρησιμεύουν πουθενά αλλού.
>>>> 
>>>> 9. Να σταματήσει η συγκεντρωτική, ιδρυματική εκπαίδευση των τυφλών στα 
>>>> ιδρύματα και να δοθεί έμφαση στην εξω-ιδρυματική φοίτηση στα σχολεία όπου 
>>>> φοιτούν
>>>> όλα τα παιδιά.
>>>> 
>>>> Εντάξει, είπα εννιά…
>>>> 
>>>> - Κάνουμε αυτή τη συζήτηση γραπτώς. Πώς γίνεται και διαβάζετε τις 
>>>> ερωτήσεις μου και πώς απαντάτε;
>>>> 
>>>> - Τα τελευταία 15 χρόνια, η προσβάσιμη τεχνολογία έχει εξελιχθεί ραγδαία. 
>>>> Οι τυφλοί έχουν πλέον πρόσβαση σε γραπτό κείμενο, ιστοσελίδες, εφαρμογές 
>>>> σε υπολογιστή
>>>> ή smartphone, κυρίως μέσω ενός λογισμικού που ονομάζεται «αναγνώστης 
>>>> οθόνης» (screen reader). Αυτό εκφωνεί οποιαδήποτε πληροφορία υπάρχει στο 
>>>> σύστημα και
>>>> στο διαδίκτυο ή που εισάγεται από τον χρήστη μέσω του πληκτρολογίου. Έτσι 
>>>> η ηλεκτρονική πρόσβαση επιτυγχάνεται ακουστικά και είναι η αμεσότερη μορφή 
>>>> της,
>>>> αφού όλα τα λειτουργικά υπολογιστών και smartphone διαθέτουν πλέον 
>>>> μητρικούς αναγνώστες οθόνης. Ειδικότερα με τα smartphones έχει γίνει 
>>>> μεγάλη επανάσταση,
>>>> αφού πλέον μπορούμε να κάνουμε τα πάντα με αυτά και κυρίως προσβάσιμα: από 
>>>> το να καλέσουμε ένα ταξί ή να παραγγείλουμε φαγητό, να αλληλεπιδράσουμε με 
>>>> τον
>>>> υπόλοιπο κόσμο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, μέχρι να κάνουμε αγορές, 
>>>> τραπεζικές συναλλαγές και να έχουμε μια ολόκληρη βιβλιοθήκη στην παλάμη 
>>>> μας.
>>>> 
>>>> Κάποιοι χρησιμοποιούν και τεχνολογίες μεγέθυνσης, μέσω λογισμικών, 
>>>> κλειστών κυκλωμάτων οθόνης και της κάμερας του smartphone, ενώ κάποιοι 
>>>> άλλοι –μεταξύ
>>>> των οποίων κι εγώ– έχουμε τις λεγόμενες «οθόνες αφής» (braille displays), 
>>>> οι οποίες μεταφράζουν το κείμενο που εξάγεται ή εισάγεται σε μια 
>>>> ηλεκτρονική
>>>> συσκευή στη γραφή braille κι έτσι μπορούμε να έχουμε πλήρη πρόσβαση στον 
>>>> γραπτό λόγο, αλλά και να εξασκούμε τη φαντασία, το συντακτικό και την 
>>>> ορθογραφία
>>>> μας.
>>>> 
>>>> Έτσι διαβάζω διά της ακοής και διά της αφής ενώ απαντώ γράφοντας με «τυφλό 
>>>> σύστημα» σε ένα συμβατικό πληκτρολόγιο. Μπορώ και να πληκτρολογήσω και 
>>>> απευθείας
>>>> από την οθόνη αφής, η οποία διαθέτει έξι πλήκτρα Braille: γράφοντας με 
>>>> τους συνδυασμούς της γραφής braille, το κείμενο εισάγεται σε γράμματα 
>>>> βλεπόντων.
>>>> Κάποιοι τυφλοί γράφουν στην ουσία μιλώντας στη συσκευή, αλλά αυτό 
>>>> προσωπικά δεν με βολεύει διότι γίνονται άπειρα λάθη στο κείμενο.
>>>> 
>>>> Γενικά απολαμβάνω να γράφω. Γράφω για τους φίλους μου στο Facebook και 
>>>> τους αρέσει. Μου λένε ότι ο λόγος μου είναι «ανατρεπτικός, λυτρωτικός, 
>>>> γάργαρος…»
>>>> Έτσι, με τα χρόνια, απέκτησα πολλούς ακόλουθους. Το κυριότερο σε αυτή μου 
>>>> την επαφή με τον κόσμο είναι πως έχω καταφέρει να ενημερώσω και να 
>>>> εκπαιδεύσω
>>>> μια μεγάλη μερίδα του πληθυσμού, κυρίως όσον αφορά τη συνθήκη της 
>>>> αναπηρίας στην όραση και τους σκύλους-οδηγούς, αλλά και την ψυχολογία.
>>>> 
>>>> - Κατά τον ίδιο τρόπο διαβάζετε, ή μάλλον ακούτε, και βιβλία;
>>>> 
>>>> - Διαβάζω βιβλία στη γραφή braille, ηλεκτρονικά μέσω της οθόνης αφής ή, 
>>>> ακόμα καλύτερα, τυπωμένα. Δυστυχώς όμως, είναι πολύ δύσκολο να βρει κανείς 
>>>> βιβλία
>>>> στη γραφή braille και ακόμα δυσκολότερο να βρει τα βιβλία που θέλει στη 
>>>> γραφή braille. Επίσης, αγοράζω ηχοβιβλία ή τα κατεβάζω ή βρίσκω κανένα στο 
>>>> YouTube
>>>> και το βάζω να ακούσω για να με πάρει ο ύπνος. Διαβάζω ελληνικά, αγγλικά 
>>>> και γαλλικά.
>>>> 
>>>> - Πείτε μας τυχόν άλλα ενδιαφέροντα που έχετε.
>>>> 
>>>> - Έχοντας δοκιμάσει πολλά πράγματα στη ζωή μου, τα τελευταία χρόνια, 
>>>> καταστάλαξα στο καράτε, στη φωτογραφία και στις καταδύσεις τα καλοκαίρια.
>>>> 
>>>> Με τη φωτογραφία, πειραματιζόμουν από μικρή. Πίστευα –και πιστεύω ακόμα– 
>>>> πως ό,τι υπήρχε για τους άλλους υπήρχε και για εμένα. Στην πορεία των 
>>>> σπουδών
>>>> μου, ερωτεύτηκα την πειραματική ψυχολογία και θεώρησα πως η 
>>>> αντικειμενικότερη μελέτη, προκειμένου να εξασκηθώ στην έρευνα, είναι η 
>>>> μελέτη της οπτικής αντίληψης.
>>>> Έτσι, άρχισα να μελετώ την εικόνα και το οπτικό σύστημα. Αργότερα, 
>>>> συνδύασα την πρόοδο της τεχνολογίας με την αντίληψη που έχω για τον 
>>>> περιβάλλοντα χώρο
>>>> και ξεκίνησα δειλά-δειλά να φωτογραφίζω και να ανεβάζω τις φωτογραφίες μου 
>>>> στο Facebook. Το θέμα μου είναι τα σκυλιά μου σε διάφορες σκηνές, κυρίως 
>>>> τοπία.
>>>> Με εξιτάρει το ακίνητο τοπίο που περιμένει να το νιώσω και να το επιλέξω 
>>>> για να το φωτογραφίσω σε συνδυασμό με τα αγαπημένα μου σκυλιά που 
>>>> αποτελούν το
>>>> ζωντανό, αυθόρμητο στοιχείο στη σκηνή. Τα σκυλιά ή πρέπει να τα κυνηγήσεις 
>>>> ώστε να πιάσεις τη στιγμή ή να σου ποζάρουν – αλλά ποζάρουν χωρίς να 
>>>> στήνονται.
>>>> Εκείνα δεν καταλαβαίνουν πως τα φωτογραφίζω, κι εγώ τα φωτογραφίζω χωρίς 
>>>> να βλέπω. Μεταξύ μας ρέει ένα είδος ενέργειας, κι αυτό με εξιτάρει. 
>>>> Διογκώνει
>>>> τις αισθήσεις μου σαν ναρκωτικό. Και στη μέση η κάμερα σαν το μάτι μου που 
>>>> αποτυπώνει τα άλλα μάτια μου, αυτά των σκύλων. Μετά, μου αρέσει να 
>>>> ζωγραφίζω
>>>> τις φωτογραφίες μου με το χέρι ώστε να δείξω τι ακριβώς αισθανόμουν την 
>>>> ώρα που τις τραβούσα. Όσοι τις έχουν δει μου λένε πως πάντα 
>>>> συμπεριλαμβάνουν μια
>>>> ανοιχτή προοπτική, μια κάποια φυγή προς το άπειρο. Ο ήχος της προοπτικής 
>>>> είναι αυτός που με βοηθά να υπολογίζω τον κοντινό ήχο της σκηνής και του 
>>>> μοντέλου,
>>>> συγκρίνοντάς τους. Δεν φωτογραφίζω συχνά, μόνο όταν εμπνέομαι. Και δεν 
>>>> μπορώ να φωτογραφίσω κατ’ απαίτηση.
>>>> 
>>>> Το καράτε, το ανακάλυψα με την απλότητα που συμβαίνουν όλα τα συμπαντικά 
>>>> γεγονότα. Στην αρχή είπα, «Εντάξει, μωρέ, απλό είναι». Σήμερα, τρία χρόνια 
>>>> μετά,
>>>> συνειδητοποίησα πως, ούσα τυφλή εκ γενετής, είχα όλη μου τη ζωή εσφαλμένη 
>>>> άποψη για την ευθεία, ενώ ακόμα προσπαθώ να πετύχω τον συνδυασμό 
>>>> εκρηκτικότητας
>>>> και συγχρονισμού, εκείνης της πρώτης κίνησης. Ανακαλύπτω κάθε ημέρα κάτι, 
>>>> κι αυτό με ικανοποιεί σε συνδυασμό με το πόσο καλά εξασκεί τη μνήμη και 
>>>> τον προσανατολισμό.
>>>> 
>>>> Οι καταδύσεις, πάλι, θεωρώ πως είναι μια δραστηριότητα που σε φέρνει 
>>>> απέναντι στον εαυτό σου και σε προκαλεί να εκτιμήσεις τη ζωή, περισσότερο 
>>>> π.χ. από
>>>> «ιπτάμενες δραστηριότητες», όπως το sky diving και το παρά πέντε. Διότι, 
>>>> κάτω από το νερό, η αναπνοή γίνεται μηχανικά, συνειδητά. Πρέπει να είσαι 
>>>> συνέχεια
>>>> σε εγρήγορση, διατηρώντας μια απίστευτη νηφαλιότητα. Κι αν χάσεις τη 
>>>> ψυχραιμία σου, υπάρχει κίνδυνος, ειδικότερα εάν βρίσκεσαι σε μεγάλα βάθη. 
>>>> Οι δύτες
>>>> επικοινωνούν με νοήματα, κι εγώ, που δεν έχω όραση, με απτικά νοήματα. 
>>>> Στους περισσότερους ο βυθός μοιάζει άδειος. Αλλά εγώ ακούω δεκάδες 
>>>> διαφορετικούς
>>>> ήχους, κι ο καθένας μού δείχνει ξεκάθαρα τον προσανατολισμό μου σαν να 
>>>> βρίσκομαι εντοιχισμένη μέσα σε έναν τεράστιο χάρτη.
>>>> 
>>>> - Να είστε καλά. Σας ευχαριστώ θερμά.
>>>> 
>>>> - Εγώ ευχαριστώ που μου ζητήσατε να σας δώσω τη συνέντευξη.
>>>> http://www.liberal.gr
>>>> ________
>>>> 
>>>> Orasi mailing list
>>>> για την διαγραφή σας από αυτή την λίστα στείλτε email στην διεύθυνση
>>>> [email protected]
>>>> και στο θέμα γράψτε unsubscribe
>>>> 
>>>> Για να στείλετε ένα μήνυμα και να το διαβάσουν όλοι οι συνδρομητές της 
>>>> λίστας στείλτε email στην διεύθυνση
>>>> [email protected]
>>>> 
>>>> διαβάστε τι συζητά αυτή η λίστα
>>>> http://hostvis.net/mailman/listinfo/orasi_hostvis.net
>>>> 
>>>> Για το αρχείο της λίστας
>>>> http://www.mail-archive.com/[email protected]/
>>>> Εναλλακτικό αρχείο:
>>>> http://hostvis.net/pipermail/orasi_hostvis.net/
>>>> παλαιότερο αρχίο (έως 25/06/2011)
>>>> http://www.freelists.org/archives/orasi
>>>> __________
>>>> NVDA δωρεάν αναγνώστης οθόνης ένα πρόγραμμα ανοιχτού λογισμικού
>>>> http://www.nvda-project.org/
>>>> _____________
>>>> Τα ηχογραφημένα βιβλία με φυσική φωνή που ανεβαίνουν στις βιβλιοπροτάσεις 
>>>> προσφέρονται από τις βιβλιοθήκες που λειτουργούν οι φορείς των τυφλών
>>>> ____________
>>> 
>>> 
>>> ________
>>> 
>>> Orasi mailing list
>>> για την διαγραφή σας από αυτή την λίστα στείλτε email στην διεύθυνση
>>> [email protected]
>>> και στο θέμα γράψτε unsubscribe
>>> 
>>> Για να στείλετε ένα μήνυμα και να το διαβάσουν όλοι οι συνδρομητές της 
>>> λίστας στείλτε email στην διεύθυνση
>>> [email protected]
>>> 
>>> διαβάστε τι συζητά αυτή η λίστα
>>> http://hostvis.net/mailman/listinfo/orasi_hostvis.net
>>> 
>>> Για το αρχείο της λίστας
>>> http://www.mail-archive.com/[email protected]/
>>> Εναλλακτικό αρχείο:
>>> http://hostvis.net/pipermail/orasi_hostvis.net/
>>> παλαιότερο αρχίο (έως 25/06/2011)
>>> http://www.freelists.org/archives/orasi
>>> __________
>>> NVDA δωρεάν αναγνώστης οθόνης ένα πρόγραμμα ανοιχτού λογισμικού
>>> http://www.nvda-project.org/
>>> _____________
>>> Τα ηχογραφημένα βιβλία με φυσική φωνή που ανεβαίνουν στις βιβλιοπροτάσεις 
>>> προσφέρονται από τις βιβλιοθήκες που λειτουργούν οι φορείς των τυφλών
>>> ____________
>> ________
>> 
>> Orasi mailing list
>> για την διαγραφή σας από αυτή την λίστα στείλτε email στην διεύθυνση
>> [email protected]
>> και στο θέμα γράψτε unsubscribe
>> 
>> Για να στείλετε ένα μήνυμα και να το διαβάσουν όλοι οι συνδρομητές της 
>> λίστας στείλτε email στην διεύθυνση
>> [email protected]
>> 
>> διαβάστε τι συζητά αυτή η λίστα
>> http://hostvis.net/mailman/listinfo/orasi_hostvis.net
>> 
>> Για το αρχείο της λίστας
>> http://www.mail-archive.com/[email protected]/
>> Εναλλακτικό αρχείο:
>> http://hostvis.net/pipermail/orasi_hostvis.net/
>> παλαιότερο αρχίο (έως 25/06/2011)
>> http://www.freelists.org/archives/orasi
>> __________
>> NVDA δωρεάν αναγνώστης οθόνης ένα πρόγραμμα ανοιχτού λογισμικού
>> http://www.nvda-project.org/
>> _____________
>> Τα ηχογραφημένα βιβλία με φυσική φωνή που ανεβαίνουν στις βιβλιοπροτάσεις 
>> προσφέρονται από τις βιβλιοθήκες που λειτουργούν οι φορείς των τυφλών
>> ____________ 
>> 
>> ________
>> 
>> Orasi mailing list
>> για την διαγραφή σας από αυτή την λίστα στείλτε email στην διεύθυνση
>> [email protected]
>> και στο θέμα γράψτε unsubscribe
>> 
>> Για να στείλετε ένα μήνυμα και να το διαβάσουν όλοι οι συνδρομητές της 
>> λίστας στείλτε email στην διεύθυνση
>> [email protected]
>> 
>> διαβάστε τι συζητά αυτή η λίστα
>> http://hostvis.net/mailman/listinfo/orasi_hostvis.net
>> 
>> Για το αρχείο της λίστας
>> http://www.mail-archive.com/[email protected]/
>> Εναλλακτικό αρχείο:
>> http://hostvis.net/pipermail/orasi_hostvis.net/
>> παλαιότερο αρχίο (έως 25/06/2011)
>> http://www.freelists.org/archives/orasi
>> __________
>> NVDA δωρεάν αναγνώστης οθόνης ένα πρόγραμμα ανοιχτού λογισμικού
>> http://www.nvda-project.org/
>> _____________
>> Τα ηχογραφημένα βιβλία με φυσική φωνή που ανεβαίνουν στις βιβλιοπροτάσεις 
>> προσφέρονται από τις βιβλιοθήκες που λειτουργούν οι φορείς των τυφλών
>> ____________
> ________
> 
> Orasi mailing list
> για την διαγραφή σας από αυτή την λίστα στείλτε email στην διεύθυνση
> [email protected]
> και στο θέμα γράψτε unsubscribe
> 
> Για να στείλετε ένα μήνυμα και να το διαβάσουν όλοι οι συνδρομητές της λίστας 
> στείλτε email στην διεύθυνση
> [email protected]
> 
> διαβάστε τι συζητά αυτή η λίστα
> http://hostvis.net/mailman/listinfo/orasi_hostvis.net
> 
> Για το αρχείο της λίστας
> http://www.mail-archive.com/[email protected]/
> Εναλλακτικό αρχείο:
> http://hostvis.net/pipermail/orasi_hostvis.net/
> παλαιότερο αρχίο (έως 25/06/2011)
> http://www.freelists.org/archives/orasi
> __________
> NVDA δωρεάν αναγνώστης οθόνης ένα πρόγραμμα ανοιχτού λογισμικού
> http://www.nvda-project.org/
> _____________
> Τα ηχογραφημένα βιβλία με φυσική φωνή που ανεβαίνουν στις βιβλιοπροτάσεις 
> προσφέρονται από τις βιβλιοθήκες που λειτουργούν οι φορείς των τυφλών
> ____________
 ________

Orasi mailing list
για την διαγραφή σας από αυτή την λίστα στείλτε email στην διεύθυνση
[email protected]
και στο θέμα γράψτε unsubscribe

Για να στείλετε ένα μήνυμα και να το διαβάσουν όλοι οι συνδρομητές της λίστας 
στείλτε email στην διεύθυνση
[email protected]

διαβάστε τι συζητά αυτή η λίστα
http://hostvis.net/mailman/listinfo/orasi_hostvis.net

Για το αρχείο της λίστας
http://www.mail-archive.com/[email protected]/
Εναλλακτικό αρχείο:
http://hostvis.net/pipermail/orasi_hostvis.net/
παλαιότερο αρχίο (έως 25/06/2011)
http://www.freelists.org/archives/orasi
__________
NVDA δωρεάν αναγνώστης οθόνης ένα πρόγραμμα ανοιχτού λογισμικού
http://www.nvda-project.org/
_____________
Τα ηχογραφημένα βιβλία με φυσική φωνή που ανεβαίνουν στις βιβλιοπροτάσεις 
προσφέρονται από τις βιβλιοθήκες που λειτουργούν οι φορείς των τυφλών
____________

Απαντηση