Mano Rang Lapau nan Basamo,
Katarangan Angku Darul manganai kato "pitaluang" iyolah sabana kato. Bacoan 'uang" dalam kato "pitaluang" tu saroman bacoan 'uang' dalam kato "iduang", "muncuang", "kampuang" jo "lasuang", bukan saroman bacoan 'uang' dalam kato "uang" nan aratino "pitih" atau "kepeang" atau saroman kato "biruang" (namo sabanso binatang). Tapi, kalau kato "pamulang" sabagai kato garah nan dicaritokan tu adolah kato nan dibelokkan dari kato nan hampia sabunyi, "pambulang". "Pamulang" asa katono "pulang" sadangkan "pambulang" kasa katono "bulang".
"Bulang" samo jo "lilik" sabanso deta atau kain nan dililikkan ka kapalo. Mambulang aratinyo malilikkan, biasono malilikkan tali, saroman malilikkan tali taji ka kaki ayam nan ado lo senino, mambulang ayam. Ado istilah "bulang kanan" atau "bulang kiri" tagantuang nan maa kaki ayam tu nan suok atu nana kida nan dililikkan taji tu. Ado lo istilah "tabulang di ayam batino" aratino maagiah malilikkan taji ka ayam batino. Dahulu wakatu maso sabuang manyabuang manjadi, biasono nan dibawo manyabuang adolah ayam jantan bukan ayam batino.
Babaliak kito ka kato "bulang" dalam konteks kato "kaluan", "pitaluang" nan kusus manganai "kabau". Kabau nan malilik-lilikkan tali kabau tu ka kapalono mangguokan tanduakno, jo tujuan mamutuihkan tali kabau tu, sarato malainduangi hiduangno jan sampai sakik kanai tali kaluan tu, dikatokan kabau tu mambulang tali. Kabau nan suko mambulang talino tu dikatokan "kabau pambulang". Nah untuak maatehi atau mambuek kabau tu indak dapek mambulang, mangko diagiahlah buluah sapanjang satu meter dakek kaluan kabau tu, sahinggo ano indak dapek mambulang lai. Jadi, kabau tu lah kanai pitaluang.
Nah disikolah logikano seni pamainan kato nan disukoi dek budaya Rang Awak. Garah "pamulang" nan dicaritokan Angku Darul tu asa katono "pulang". Urang atau kawan-kawan atau anak sikola nan suko atau acok amek pulang ka kampuang dikatokan pamulang, suko acok pulang. Jadi dalam garah tu sabanano, untuak si "pamulang" ko jan acok-acokna pulang, mako diancam diagiah "pitaluang" dek Rang Kampuang. Aa, mungkin itu salah satu sababno banyak Rang Rantau nan indak ambuah acok-acok pulang ka Kampuang karano mungkin takuik ka "kanai pitaluang" beko.
Mungkin ado lo nan tasirik dalam istilah pamulang nan digarahkan Angku Darul tu. Istilah "pulang" tu sandiri ado macam-macam lo aratino saroman pulang marantau, pulang ka kampuang atau pulang ka rumah atau pulang ka kampuang akhirat. Nah istilah "pulang" ka rumah" ko nan banyak lo manjadi garah. "Pulang" pun aratino "kawin" atau "pai babini", misano dalam ungkapan "kamaa pulangno?" aratino "ka rumah atau kampuang sia ano babini?" Urang mudo nan alun babini, pulangno ka "rumah urang gaek" atau karumah dunsanak sadangkan nan lah babini, pulang no karumah binino atau karumah anakno. Dahulu, laki urang biasono pulang malam, kalau siang hari bakarajo di sawah dunsanak atau di sawah bini. Kalau lah malam pai ka rumah bini. Mungkin laki nan pamulang ko acok mek pulang siang-siang hari, nan akhiano manjadi ejekan Rang Kampuang pulo; ano pamulang, nan paralu lo diagiah pitaluang tu....
Sakitulah dahulu Angku Darul, kok bilo-bilono kito sambuang.
Tapi kok acok-acok pulang ka Canduang, elok-elok jan sampai kanai pitaluang lo hiduang di kampuang ... :)
Salam, Mak Ngah X__________________________H. Sjamsir Sjarif, MA Indonesian Translator and Cultural Consultant 335 Gault St. #1, Santa Cruz, CA 95062, USA Email: [EMAIL PROTECTED] http://www.usindo.net/hambo Tel (831)-426-1333 Fax (831)426-8907 =============================================
At 06:27 AM 8/9/2004 -0400, Darul wrote:
Assalamualaikum WW
Mak nggah, mandangan kato bakaluanko, takana diambo pasangan katono.
Satiok kawan mbo nan sering pulang kampuang alias pamulang, sering mbo kecekan dulu " angku pamulang ko mah, nanti dipitaluang urang ", banyak nan tagalak mandangano. Dan ado juo nan indak ngah alias indak mangarati. Mungkin sabagian gadang kawan di RN-ko indak mangarati doh.
Kabau atau jawi nan suko malapehkan tali pangikekno jo caro mambalikan tali pangikekno tu ka tanduakno, sudah itu diegangkanno tali tu jo tanduak nan pasti kuat dan lapehlah tali tu, sahinggo kabau atau jawi tu lapeh dan biasono sasudah lapeh disantuangno sajo apo nan basuo. Indak tantu dekno tanaman urang bagai tu doh. Sasudah kanyang makan sapanjang jalan, kabau atau jawi tu biasono langsuang pulang ka kandangno.
Untuk mancegah tali pangikekko bisa dibalikaanno ka tanduakno, mako ditali ujunag tali pangikek tu nan dakek kakaluanno dipasang batuang (bambu) sapanjang kiro-kiro sameter. Batuangkolah nan disabuik "pitaluang". Dikampuang mbo, Canduang (dulu) sering jadi kato candak ka urang nan sering bana oulang ka rumah alias pamulang, .......... eh dipasang urang lo pitalaung ka ngku duh.
Wass. WW St.P
-----Original Message----- From: [EMAIL PROTECTED] [mailto:[EMAIL PROTECTED] Behalf Of Sjamsir Sjarif Sent: Sunday, August 08, 2004 11:42 AM To: Lapau Subject: [EMAIL PROTECTED] Te Bakaluan
Aa, mantun caritono. Pagi-pagi ambo ka minun te. Kakak kanduang ambo malatakan cangkia. Sudah tu baliau bawo kumbuak aia angek, sarato "teh celup". Wakatu baliau maenjo atau maeloan teh celup tu kalua kotakno, baliau kecekan ka ambo: "Aa, caliaklah. Kini, te urang lah bakaluani lo, ha," sambia mamasuakkan teh celup tu ka cangkia dan manuangan aia angek.
Salam, --Mak Ngah
--- Outgoing mail is certified Virus Free. Checked by AVG anti-virus system (http://www.grisoft.com). Version: 6.0.735 / Virus Database: 489 - Release Date: 8/6/2004
____________________________________________________
Berhenti/mengganti konfigurasi keanggotaan anda, silahkan ke: http://rantaunet.org/palanta-setting ------------------------------------------------------------ Tata Tertib Palanta RantauNet: http://rantaunet.org/palanta-tatatertib ____________________________________________________

