Assalamu'alaikum wr.wb.,

Bahaso manunjuakkan bangso, konon kecek urang bijak. Mungkinkah bahaso
Minang bisa punah? Mungkin, karano apo sajo nan ado di ateh bumiko indak ado
nan ka kekal doh. Urang Minang itupun suatu saat nanti akan punah, di hari
kiamat.
Mungkinkah kacenderungan urang-urang untuak mangecek babahaso Indonesia di
Padang (antah bara puluah urang golah) akan manjadian bahaso Minangko punah?

Ambek cah dulu.

Bahaso adolah sasuatu nan sangaik capek baevolusi dek interaksi jo bahaso
lain. Awak tantu alah ka samo tau bahaso kato-kato, sara', wajib, ma'lum,
paham, bata(l), majilih (majlis), nan awak pakai saari-ari dalam bahaso
Minang adolah barasa dari bahaso Arab. Teko, cawan, pinggan, barasa dari
bahaso Cino. Jandela, bandera, meja barasa dari bahaso si Patokah. Bahkan
manuruik dugaan (tamasuak dugaan mak Ngah, nyiak Sunguik) kato-kato parak,
taek, agiah barasa dari bahaso Inggirih katiko si angku Raffles singgah di
nagari awak ampia duo abaik nan lapeh. Bahkan kini samakin jarang urang
maimbau 'mamak' ka mamakno, baganti jo oom. Batante, bahkan ba oma, baopa,
walaupun indak pandai babahaso Bulando. Pakaro bahaso Bulandoko, mamak ambo,
(nan ambo imbau 'oom' pulo, ka baa lai) kalau basuo jo kawan-kawan
angkek-angkek  baliau sampai akhia hayat baliau masih acok babahaso Bulando.
Sabana babahaso Bulando, bagareseh peseh tu bana, walau kadang-kadang masuak
juo kincono bahaso awak. Jadi indak pandaikah baliau babahaso Minang? Tantu
indak. Tibo di tampaik baralek, bapasambahan, santiang pulo baliau.

Kasadoan kato-kato di ateh tadi tu, bahkan sangaik banyak lai nan lain,
tamasuak barangkali kato mamak nan barasa dari Karala bak kecek mak Ngah,
lah awak pagunoan dalam bahaso awak. Indak dalam bahaso sahari-hari sajo,
bahkan dalam patatah-patitiah adaik. Katiko awak mangatokan 'adaik basandi
syara', syara' basandi kitabullah, mungkin kasadoan kato-katoko indak ciek
juo nan asli bahaso Minang doh. (Sandi mungkin barasa dari bahaso
Sangsekerta).

Urang awak umumno adolah bilingual, paliang tidak babahaso Minang sarato
bahaso Indonesia. Sangaik wajar sajo kalau kato-kato dari kaduo bahaso nan
sarumpun sangaik ko saliang pindah latak. Ado kato-kato bahasa nan masuak ka
bahaso Minang, baitu pulo sabaliakno. Kalau kini urang muloi ciek-ciek
cenderung (cenderung ko a golah bahaso awakno) mamakai bahaso Indonesia,
ambo raso adolah tamasuak bagian dari maevolusikan bahaso itu. Sabab
biasono, ado bagian-bagian dari bahasotu nan ka diadopsi dek bahaso Minang
tapi tatap dalam karangko bahaso Minang. Dek karano cakrawala (ko bahaso a
pulo go ha) awak alah batuka, sainggo memang indak bisa pulo awak maindaan
parubahan-parubahan ketek-ketek dalam bahaso tu.

Urang awak nan indak kalua dari Minang, tapi marantau di seantero
Minangkabau, biasono akan mamakai logaik kampuang sarato logaik Minang umum
atau bahkan logaik tampek tingga atau marantauno itu. Logaik masiang-masiang
nagari sarato kampuang itupun mangalami 'globalisasi' ka Minangan. Kalau
awak mangecek di Padang atau di Bukiktinggi kini tadanga agak saragam bahaso
Minang nan dipagunoan urang. Bainyo, baapo, dan sabagaino. Padohal di
ciek-ciek kampuang ado logaik nan kental bana masiang-masiang. Di kampuang
bako ambo, (nan badakekan jo kampuang Rangkayo Evi nan lah sangaik jarang
bana mancogok ka Palanta kudianko) katiko baru basuo biasono ambo ditanyoi,
'simbaa ang kinyak?' nan mungkin indak sado awak tau aa aratino. Sabab kalau
di Bukiktinggi kini urang ka batanyo 'pabilo ang kamari?' itulah aratino.

Akankah bahaso Minang punah? Salamo nagari Minangkabautu masih talatak juo
di sinan, insya Allah indak ka punah bagai bahasotu do. Tapi batambah
kato-katono, sangaik mungkin, sarupo nan salalu dan akan salalu tajadi.

Baliak kapado kabiasoan babahaso Indonesia. Di rumah kami, jo anak-anak kami
babahaso Indonesia, sabab kami indak panah tingga di Minang. Namun ambo jo
amak anak-anak, kami ampia indak panah babahaso Indonesia. Ambo manyangko
salamoko anak-anak hanyo mangarati bahaso Minang. Tapi tanyato indak, anak
ambo nan gadang tanyato sangaik fasiah manggunoan bahaso awak, tadanga di
ambo katiko no mangecek jo urang lapau di Rumah Makan Padang.  Katiko ambo
tanyoan dima ano baraja mampagunoan bahaso awak tu, jawekno jo kawanno urang
awak. Jadi taraso diambo, indak paralu bagai cameh bahaso Minang kasampai
punah do. Insya Allah bahaso tu katatap juo exist.

Wassalamu'alaikum wr.wb.,

Lembang alam


____________________________________________________

Berhenti/mengganti konfigurasi keanggotaan anda, silahkan ke: 
http://rantaunet.org/palanta-setting
------------------------------------------------------------
Tata Tertib Palanta RantauNet:
http://rantaunet.org/palanta-tatatertib
____________________________________________________

Kirim email ke