Assalamualaikum wr. wb.

Dunsanak ka sadonyo, bialah ambo taruihkan curito ambo. Dari hati ka hati namonyo. 

Kiniko, nan paralu dikarajokan memang iyo mampaelok nilai SDM awak, nan awak tiliak 
dari sagalo suduik. Jadi dari masalah nan ado pado awak sendiri, itu nan paralu dulu 
awak benahi, bara nan ka talok di awak. Tantangannyo, ide memang murah, tapi 
pelaksanaannyo tu nan sulik. Awak cubo dulu kalua dari sabab akibat nan kaik bakaik 
nan barupo lingkaran setantu. 

Awak yakin tiok kampuang/suku/korong akan punyo persoalan nan indak kajauah babeda 
doh. Awak mulai dari agak manggeser caro marantau urang awaktu, anak mudo urang 
kampuang awak nan mancari ilimu atau ilimu praktis di rantau, kok bisa (kalau masih 
bisa) dicubolah untuak bausaho di kampuang nantiknyo, dan tantu iyo tagantuang bidang 
apo nan kadipiliah, tapi iko tantu nan paliang partamo bana adolah kamauan atau niaik. 
Untuak anak mudo kalau hanyo untuak maadu untuang ka rantau, kok dapek bapikia banalah 
dulu, karano kalau alah marantau, mako sacaro otomatis alah tasandang gambaran urang 
bahaso urang nan marantau pasti barasil, dan itu pulolah nan ka manghukum awak, kalau 
indak berhasil malu untuak pulang baliak ka kampuang (ingek urang awak pancimeeh), dan 
akhirnyo kampuang indak tajajak lai doh. Baitu pulo jo mamak-mamak nan di rantau tantu 
rancak bana kalau awak sato pulo maarahkan ilimu apo nan rancak dan ka talok untuak 
dibaok pulang dek anak kamanakan awak.

Bagi nan agak barado  ndak ado salahnyo pulo kalau awak tolong manambah sikola ciek 
duo anak kamanakan awak nan di kampuang untuak baliak kakampuang dan kalau ado banalah 
nan pangagguran tamaik sikola ndak ado salah pulo kalau awak tolong mangkursuskan jo 
ilmu-ilmu praktis nan katapakai untuak bausaho di kampuang (eh.. tantu kalau mintuonyo 
satuju pulo, kalau awak ingek dulunyo awak nan badunsanak banyak, urang gaek awak sajo 
masih bisa mambaok surang duo dunsanaknyo untuak basikola di rantau). 
Kursus-kursus model iko manyarok banyaknyo atau bisa jadi dicubo dari buku-buku di 
toko buku/bimbingan praktis dari macam-macam Departemen, bialah ndak paralu nan 
modern-modern bana doh, nan mudah-mudah sajo, misalnyo dalam industri rumah tangga 
sajo (sato pulo saran dari urang rumah ambo) mulai dari jaik manjaik, buek mie, 
tahu/tempe dan hasia olahnyo, dodol, roti, sirup, selai,  karupuak/ripik-ripik ubi, 
ripik/salai pisang, kacang ka kacang, abon, bawang goreng, nata de coco, asinan, buah 
kariang, es krim, susu kadele, yoghurt, ikan peda/asin dsbnyo) contoh lain bisa juo 
misalnyo kursus-kursus di majalah-majalah agribisnis misal Trubus 
(http://www.trubus-online.com), biayanyo iyo agak maha, tapi paralu untuak urang-urang 
nan ingin bausaho dan kabatulan ndak tamaik di bidang itu. 
Selain dari itu ado juo informasi-informasi agribisnis nan manarik misalnyo majalah 
Mitrabisnis (http://www.mitra-bisnis.com ), Agribisnis Indonesia-online 
(http://www.fintrac.com/indoag/) atau melalui link hompage Departemen Pertanian ( 
http://www.deptan.go.id) 

Mungkin suatu ide nan rancak pulo sanak nan di rantau kok nyampang pulang, sempatkan 
juolah mambaok samacam bundelan/majalah-majalah agribisnisnis misalnyo Trubus, 
Mitrabisnis dsbnyo, karano memang ndak sadonyo anak kamanakan awaktu nan tamaik 
pertanian/peternakan doh, jadi wajar kalau mereka alun tau dan alun sadonyo pulo urang 
di kampuang nan tajangkau internet, cieklai urang awaktu yo suko jo nan 
bagambar-gambartu ditambah pulo jo kupasan-kupasan studi kelayakan bisnis nan 
manjanjikan. Samoga tabukak juo pangananyo untuak mangembangkan dirinyo, dan bukan 
ndak mungkin mereka babakat pulo dalam bidangtu walau mereka bukan tamatan jurusantu.

Untuak dunsanak nan di rantau, molah agak acok pulang dan andaikan sajolah kalau urang 
awak acok pulang, tantu rami dan agak bagairah juo urang awak bausaho di kampuang, 
walau banyak nan manggaleh, tapi lai banyak juo nan mambali. Apo nan dibuek, bisa jadi 
pitih. Lalulintas parekonomian akan lancar.
Kok iyo rantau lah jadi tapatan bana, kok lai acok pulang, tantu ado juo babalanjo 
untuak dibaok ka subarang. Lalukan juo tilakuang, kain saruang, salendang, pakaian 
muslim, kain barendo/batarawang agak sakodi atau kok paralu kain songket bagai, kok 
lai pandai awak manjuakannyo baliak di rantau mungkin lai tatolong ongkos pulang 
kampuang, kalau indak balabo, ganti manolong urang kampuang mamasarkan produknyo 
bagailah. Bisa juo makanan kampuang awak, kipang kacang, kipang bareh, galamai, 
krupuak jangek (dijamin halal), karupuak ubi, sanjai, ripik balado atau nan lainnyo 
atau buah-buahan nan kajadi buah tangan.

Kalau dunsanak lai acok pulang, tantu ndak ka paralu bana awak mamakiak-makiak 
maundang investor gadang nan indak namuah datangtu. Bialah baa caro awak sajo, awak 
karajoan taruih baa caro awak nyo. Mungkin paralu awak mancaliak contoh ka nagari nan 
susah atau kareh, mancontoh ka Korea misalnyo, disitu kabanyo urang biaso sajo punyo 2 
jenis karajo bahkan sampai 4 bagai.  

Bagi awak nan di rantau, kalau lai kamanolong urang kampuang juo, awak tolong dulu 
ranggaek atau dunsanak padusi awak untuk mansertifikatkan tanah bagian awak 
(dipronakan dulu, kalau prona lai ado juo), karano urang lah mulai pulo malirik ka 
tanah ulayat awak nan ndak diolah, kalau indak, bisa jadi alah digadaikan niniak mamak 
atau urang sumando nan lah paniang dikampuang atau diambiak aliah dek urang bagak 
untuak macam-macam alasan. 

Kalau lahantu agak jauah di tapi kampuang, alias jarang tajangauak awak pakai  untuak 
tabuangan jangka panjang, tanam jo nan tanaman kareh na indak paralu diunyian, 
limo-sapuluah tahun indak lamo tu doh, ndak tahu bekonyo lah bahasia sajo tunyoh. 
Bantuak nan dikecekan Uwan Zukri Saad di Mimbarminang tu, 
(http://www.zukri.itgo.com/abang.htm ). 

Soal baretong jo dunsanak, apo bana payahnyo baretong jo dunsanak sadang jo urang lain 
lai bisa awak baretong, bueklah usaho basamo antaro awak badunsanak, awak buek 
samo-samo baruntuang. Sudahtu bagian lahan nan lalok salamoko dikarajoan, tanam jo 
tanaman mudo apo sajo, hasianyo beko pulo dietong, lah sakali duo kali panen awak lah 
mulai cadiak dan baraka untuak manjua jo harago labiah tapek ka lua kampuang, kok 
paralu pakai Internet bagai, sadang sarawa jeans sajo lai pandai dunsanak awak 
manjuakannyo di rantaunet, tapi kan akan labiah elok kalau hasil usaho atau produk 
urang di kampuang nan dijojokan di rantaunet ko, kok nak manolong rang kampuang juo. 

Untuak hasil-hasil agribisnisko  panawaran dan permintaannyo, bagi awak nan lah tau yo 
banyak di Internet. Atau kalau untuak lokal, akan rancak juo kalau di tiok pakan 
kecamatan/kabupaten ado papan informasi harago barang-barang hasil ladang awak, jadi 
padagang pangumpua lansuang, mancaliak papan dan lansuang bahubuangan jo awak. Disiko 
awak nan manetapkan harago.

Usaho bantuak iko akan cocok bana untuak nan baru bakaluarga, tanaman kareh jo mudo 
tanam sajo. Tanaman mudo panambah isi dapua, nan kareh panambah tabungan sikola anak 
atau untuak hari tuo. Tanaman mudo diusahokan, samantaro dihari pakan nan dakek 
kampuang bisa pulo disalo jo manggaleh. Samantaro manjalang anak masuak sikola SD, 
tanaman kareh lah mulai manghasiakan/babuah, kalapo sawik, pinang, karambia, durian, 
patai, jariang, kulik manih, coklat, limau manih, rambutan dllnyo.
Kalau lah mungkin rasonyo bisa ditinggakan, kok katingga juo di kota (dek alasan anak 
sikola di tampek nan rancak), indak baadoh, tapi kok lai cukuik rancak sikola di 
kampuang tantu ndak paralu bana SD di kota, bialah kalau lah tamaik SD sajo ka kota, 
dan tantu labiah rancak pulo kalau bawakil usaho jo dunsanak nan di kampuang, mereka 
manjago ladang awak, awak tolong pulo di kota mamasarkan barangnyo, atau bisa jadi 
awak manompangkan anak awak sikola jo dunsanak dakek awak nan lah bausaho di kota . 

Ilmu manggaleh untuak awak lah jaleh, tapi apo nan kadigalehan yo paralu awak agak 
mancaliak ka ilmu nan lain. Untuak nagari awak mungkin yo ndak ado nan sarancak dunia 
Agribisnis, salain awak badarah panggaleh, lahan awak masih banyak nan lalok, tanah 
ladang tingga dan lah panuah ilalang. Alangkah rancaknyo tanah nan bantuakko 
diusahokan, bahkan kalau nan indak punyo bisa  disewo dan kalau malu/sagan tajun 
sorang bisa dikarajokan basamo-samo. Awak cubo batanam apo sajo, apo nan kalamak di 
awak, bia bamacam-macam di sabidang tanah, memang untuak awak alun bisa caro Agro 
modern nan ado permintaan dulu baru ditanam. Ndak baa doh nan penting dicubo dulu, 
paliang kurang awak paralu baraja dulu dari pengalaman dan mancintoi baa bana seni 
dunia tanitu. Tapi dalam dunia ko iyo kalau cuma  dikaji  labonyo sajo, tantu awak 
ndak ka tahan doh.

Untuak mancubo-cubo apo nan bisa dikarajoan, bukan ndak mungkin ado nan alun berhasil, 
satangah jadi, atau sabagainyo dan disiko juo awak baparang jo sifat awak nan 
pancimeeh taditu. Memang ndak satiok usaho harus berhasil diawalnyo, tapi kecek urang 
mental untuak mancubo suatu usahotu lah tamasuak suatu kemajuan dan apolai tambah 
rancak kalau tabah dan gigiah pulo. Barangkali elok juo kito simak kato urang nan ahli 
dan nan alah lamo dalam usaho Agribisnisko (Bob Sadino: Kerjakan, Jangan Bicara; 
Trubus 368- Juli 2000,  iko ado ambo lampirkan ).

Bagi nan indak batani yo paralu agak kareh dalam mancari ide nan kadigalehan. Walau 
bamodal ketek tapi kalau lai kompak badunsanak tantu bisa diterapkan caro manggaleh 
Cinotu, bagi hasil sasuai jo jumlah modal nan sato, supayo agak gadang modal usaho 
awak. Awak pakai pulo sistim jaringan bambu mereka, ciek disiko ciek di sinan, kalau 
lah katinggalan mode disiko opor kasinan. Kiat-kiat pemasaran pantiang, iklan 
pamasaran itu dipagencar dan itu nan paliang paralu malakik urang tau. Kalau paralu 
dari pintu ka pintu. Urang Ekonomi tantu lihai bana baa mambaco pasarko. Sabagai 
contoh cubolah awak simak pulo caro rumah makan urang awak ko (Warung makan yang tahan 
kritis  http://kompas.com/swara/tahun-1/09/lain-lain/waru10.htm )

Salagi halal awak cubo, awak usahokan, untuak partamo awak ndak tagantuang jo modal 
urang, awak cukuikkan dulu nan ado di awak badunsanak. Kalau lah jaleh hasilnyo, 
investor tu akan datang surang. 
Ambo tamasuak ndak suko jo caro maburuhkan urang awak jo ciek jenis karajo, apolai 
untuak urang nan di kampuang dan ambo pun kurang yakin caro iko akan cocok untuak 
urang awak nan pambosan  dan suko ditantang. Karano urang awak memang tamasuak urang 
nan kecekanlah paliang suko mamuta-muta kincia-kincia, tapi memang contoh nan dari 
subarang tu bana nan alun/ndak bara  sampai ka inyo.

Iyolah panjang awak mangkaji apo nan dari awak, taraso iyo SDM awak memang lamah walau 
di tampek lain kajadiannyo mungkin ndak kajauah beda doh. Memang ndak dapek di 
pungkiri salain dek ulah awak juo dan sistem-sistem nan lah lamo paralu awak tinjau 
baliak, agak di paelok, ditambah, atau dirubah bana. 

Samoga harapan awakko tabaco juo handaknyo dek urang-urang gadang awak dan investor 
awak nan ragu-ragutu. Marilah awak tajun basamo jo Bismillah antaro awak badunsanak 
dulu, suku awak, korong awak, dan kampuang awak, dan harapan awak tantu pemerintah lai 
ndak takalok dalam masalahko.

Akhianyo samoga sajo caro dari hati ka hatiko akan bisalah saketek agak marem 
semangaik untuak maadu untuang pai ka rantau, hinggo kampuang awak tatap rami, awak 
ndak kakurangan cadiak pandai lai, ndak kakurangan pamimpin lai, urang jadi bagairah 
bausaho, lalu lintas ekonomi lancar, nagari awak jadi sentra bahan mentah hasil 
bumi/rempah, sentra taranak, sentra lauak, dan cukuilah di suatu wakatu urang awak pai 
ka rantau cuma pai bajalan-jalan dan pai babalanjo barang nan agak gadang caro bahaso 
langiknyo pai shopping ka kota (cito-cito si angan-angan awak)

Baitulah mamak-mamak jo dunsanak kasadonyo kiro-kiro nan bisa awak lakukan manuruik 
ambo, ambo yakin pasti banyak pulo ide nan lain dari dunsanak, kaluakanlah.

Wassalamualaikum warahmatullah wabarakatuh.

Sutan Sati Batuah


 





------------------------------------------------------------
Bergabunglah dengan Free Email @mimbarminang.com
Klik berita terbaru ranah minang di http://www.mimbarminang.com

bobsadino.rtf

Kirim email ke