VESTI iz Frankfurta, obj.24.januar 2010.
Licnost nedelje PATRIJARH IRINEJ - POMIRITELJ Sudeno mu da miri zavadene Nakon što je njegovo ime izvuceno žrebom novoizabrani poglavar Srpske pravoslavne crkve Njegova svetost gospodin Irinej (Gavrilovic) rekao je da je to bila volja Božja i volja Svetog arhijerejskog sabora. "Na tu tešku dužnost izabran sam uz pomoc brace arhijereja sa kojima cu zajedno nositi breme i sve probleme", rekao je 80-godišnji patrijarh Irinej neposredno po izboru. Novoizabrani patrijarh, svetovnog imena Miroslav Gavrilovic, roden je 1930. u selu Vidova, 15-tak kilometara od Cacka, u sredini gde su se cula zvona manastira Ovcarsko-kablarske klisure. Kao petogodišnjak ostao je siroce. Otac Zdravko je poginuo nesrecnim slucajem, a mati Milijana ostala sa troje sirocadi: sinovima Vukomanom i Miroslavom i cerkom Milijankom. Nakon završetka osnovne škole Miroslav upisuje nižu gimnaziju u Cacku koju kao 15-godišnjak napušta i odlazi u manastir Preobraženje na Ovcar planini, ali ga tu monasi posle osam meseci ubediše da nastavi školu. Vratio se i završio gimnaziju, a potom i Bogosloviju u Prizrenu (tadašnji jeromonah i potonji patrijarh Pavle mu je pomagao da napiše molbu za upis). Diplomirao je i na Bogoslovskom fakultetu u Beogradu. Po završenom Teološkom fakultetu, zbog nesporazuma sa ondašnjim patrijarhom Germanom, upisuje studije prava, odlazi na odsluženje vojnog roka, a potom se zapošljava u "Centrotekstilu". Medutim, nakon godinu dana vraca se u Crkvu i biva postavljen za predavaca Prizrenske bogoslovije. Pre stupanja na dužnost profesora oktobra 1959. u manastiru Rakovica, od patrijarha Germana prima monaški cin i dobija ime Irinej. Istoga meseca na dan Svete Petke 27. oktobra 1959. u crkvi Ružica ispod Kalemegdana u Beogradu rukopoložen je u cin jeromonaha. Dok je kao profesor u Prizrenskoj bogosloviji, službovao upucen je na postdiplomske studije u Atinu. Godine 1969. postavljen je za upravnika Monaške škole u manastiru Ostrog, odakle se vraca u Prizren gde postaje rektor Prizrenske bogoslovije. Sa te dužnosti 1974. izabran je za vikarnog episkopa patrijarha Germana Ðorica sa titulom episkopa moravickog. Za episkopa niškog postavljen je 1975, tu je stolovao gotovo 35 godina do izbora za patrijarha srpskog. Patrijarh Irinej je u SPC poznat kao staložen i nepristrasan covek nesklon svrstavanju u klanove ili lobije. Mada ga smatraju ekumenistom, a i sam je uoci izbora za patrijarha javno rekao da je vatikanski papa dobrodošao u Niš 2013. na proslavu 1700 godina Milanskog edikta, patrijarh Irinej do sada, kao clan Svetog arhijerejskog sabora, nije podržavao izmene u tradicionalnom nacinu služenja liturgije niti je novotarije bliske katolicanstvu i nesvojstvene iskonskom pravoslavlju dopuštao u Eparhiji niškoj. Novoizabrani duhovni otac svih Srba uvažen je kao veliki neimar, ali i crkveni diplomata kome kao da je sudeno da miri zavadene i izlazi na kraj sa crkvenim raskolima u Americi, Australiji i još neprevazidenim u Makedoniji. Nije iskljuceno da mu je, kako se može cuti medu srpskim vladikama, "Bog namenio da bude i jedan od važnih aktera buduceg svehrišcanskog pomirenja, za cije jedinstvo se vec vekovima citaju molitve na bogosluženjima". Patrijarh Irinej je dobro poznat srpskoj dijaspori, posebno na severnoamerickom kontinentu gde je uz danas pocivšeg patrijarha Pavla poslednje decenije 20.veka imao zapaženu ulogu u prevazilaženju višedecenijskog srpskog crkvenog raskola. Sa svojim prethodnikom bio je takode u poseti Srbima u Australiji, pre pet i po godina. Secajuci se tih "raskolnickih godina" u Americi pricao je da je tamo odlazio cak 22 puta. Sveti arhijerejski sabor je 1989. nameravao da ga postavi za episkopa u Cikagu, a cetiri godine ranije išao je po nalogu Sinoda u posetu eparhiji sa sedištem u Cikagu, da bi 1986. bio postavljen za administratora te eparhije na godinu dana. Imao je nekoliko susreta na temu kako da se prevazide katastrofalni raskol sa tadašnjim mitropolitom novogracanickim Irinejom Kovacevicem, šest godina pre pre nego što je došlo do izmirenja Novogracanicke mitropolije sa Patrijaršijom u Beogradu. Kao što je, prema recima ljudi bliskih novom srpskom patrijarhu, "u svojstvu episkopa bio uzdržan prema državnim vlastima u vreme Brozove i postbrozove komunisticke vladavine, tako se i kada je rec o prelomnim zbivanjima u Srbiji tokom vladavine režima Slobodana Miloševica nije gurao medu državnike, ali ni medu vlastodršce posle petooktobarskih promena 2000." Jedino se prilikom velikih narodnih protesta, koji su zahvatili Srbiju s jeseni 1996. godine, u porti niške Saborne crkve obratio demonstranatima rekavši da se "Crkva uvek postavlja na stranu pravde, istine i slobode". Iste veceri pozvao ga je grcki ambasador i telefonom mu cestitao na hrabrosti. Po pitanju Kosova više puta je ponovio da je stav Crkve "da se za Kosovo borimo svim raspoloživim sredstvima": "Jevreji su cekali na Jerusalim 800 godina", porucivao je sa katedre Eparhije niške. Upamcen je u Nišu i kao veliki crkveni graditelj i obnovitelj duhovnog života. Takode, njegovom inicijativom u ovom gradu do 2013. treba da bude podignut najveci krst na Balkanu jer se tad u Nišu osim vatikanskog pape ocekuju i predstavnici Milana, Carigrada, Trijera, Soluna... svih gradova vezanih za rimskog imperatora Konstantina, koji je u Milanu 343. godine legalizovao hrišcanstvo. Radmila LONCAR
